Rozjeżdżane są ciężkim sprzętem ścieżki, niszczone ostoje zwierząt, drzewa wyrywane są z korzeniami i kaleczone przez zwózkę drewna. Totalna samowolka.

O tym jak ważne są lasy na stokach górskich mówi dr hab. inż., prof. AGH Mariusz Czop z Wydziału Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska AGH. Warto posłuchać.

Linki do materiału pod zdjęciami poniżej.

Piszcie, czy Wy również byliście świadkami takiego "barbarzyństwa" wobec przyrody ? 

Grzyby saprotroficzne, nazywane również saprotrofami lub roztoczami (nie mylić z rzędem pajęczaków, to tylko zbieżność nazw) to organizmy cudzożywne. Nie potrafią wykorzystywać energii słonecznej do wytwarzania związków organicznych, czyli pokarmu, lecz pobierają je z martwych roślin, zwierząt i innych grup organizmów żywych. W przeciwieństwie do pasożytów, nie atakują żywych organizmów, lecz pełnią kluczową rolę „czyścicieli” ekosystemu. Wydzielają do podłoża enzymy trawienne, które rozkładają złożone związki organiczne na prostsze substancje, a następnie wchłaniają je przez ścianę komórkową. Można je spotkać niemal wszędzie tam, gdzie znajduje się martwa materia np.

- w ściółce leśnej: rozkładają opadłe liście, igliwie i gałęzie.
- na martwym drewnie: porastają pnie i pniaki obumarłych drzew (np. hubiak pospolity)
- w glebie: przyczyniają się do powstawania próchnicy, co użyźnia ziemię.
- na odchodach zwierzęcych: np. kołpaczki rosnące na nawożonych łąkach.

Jak widać ich znaczenie w przyrodzie jest ogromnie ważne, ponieważ pełnią kluczową rolę w ekosystemach jako reducenci (destruenci), zamykają obieg materii w przyrodzie. Bez nich martwe szczątki roślin i zwierząt zalegałyby w nieskończoność. Poza tym użyźniają glebę: przekształcają martwą materię w proste sole mineralne, które mogą zostać ponownie pobrane przez rośliny. Pozostawianie martwego drewna w lesie jest ważne i potrzebne. Staje się ono domem m.in. dla tysięcy gatunków saprotrofów, które oddają glebie składniki odżywcze niezbędne do wzrostu nowych, silnych drzew.

Grzyby saprotroficzne w lasach są bardzo ważne dla ich mieszkańców.  Powodując próchnienie drewna ułatwiają dzięciołom wykuwanie dziupli, z których korzystają także inne ptaki i drobne ssaki, np. wiewiórki, nietoperze, popielicowate. Owocnikami tych grzybów odżywiają się larwy wielu gatunków owadów, zjadają je również większe zwierzęta np. dziki, sarny i zające. Działalność tych grzybów umożliwia również oczyszczanie się drzew z gałęzi.

W końcu są one również wykorzystywane przez człowieka: wiele saprofitów to grzyby jadalne (np. pieczarki, boczniaki) lub gatunki wykorzystywane w przemyśle np. drożdże do fermentacji czy w medycynie np. pędzlak do produkcji penicyliny, wroślak różnobarwny w chorobach nowotworowych.

Do saprotrofów, oprócz grzybów saprotroficznych, zalicza się jeszcze bakterie.

Martwe, powalone drzewo wcale nie jest martwe – to mały świat pełen życia, który warto zatrzymać się i odkrywać
   
               

Czarka szkarłatna (Sarcoscypha coccinea), albo austriacka – rzadki grzybek zwiastujący wiosnę . Pojawia się od grudnia do maja, głównie na terenach podmokłych. Wyrasta najczęściej na zagrzebanych w ściółce, zmurszałych gałęziach drzew liściastych, nie prosto z ziemi . Ma intensywnie czerwone miseczkowate nieduże owocniki, dlatego budzi ciekawość, jak się na nią trafi. Jest jadalna, niektórzy spożywają ją na surowo. Smakiem przypomina rzodkiewkę. Ja nie próbowałam .

Wrośniak różnobarwny (Trametes versicolor) – to grzyb rosnący na pniach i pniakach drzew, często zaraz po ścięciu drzewa lub jego obumarciu, powoduje białą zgniliznę drewna. Ma właściwości lecznicze, wykazuje działanie przeciwnowotworowe, przeciwwirusowe, przeciwbakteryjne, nefrotoniczne i hepatoprotekcyjne. Dzięki polisacharydom (PSK, PSP) stymuluje odporność, wspomaga walkę z nowotworami (jako adiuwant), poprawia mikrobiom jelitowy oraz wspiera metabolizm. Często stosowany w regeneracji po infekcjach i przewlekłych stanach zapalnych.

Hubiak pospolity (Fomes fomentarius) - odgrywa ważną rolę w obiegu materii w przyrodzie. Za pomocą enzymów rozkłada wszystkie składniki drewna (celulozę, ligninę i hemicelulozę), wywołując białą zgniliznę drewna.

Biała zgnilizna drewna to typ rozkładu powodowany przez grzyby (głównie huby), które jednocześnie trawią ligninę, celulozę i hemicelulozę. Drewno staje się jasne, białe lub kremowe, miękkie, gąbczaste i łatwo kruszy się w palcach. Atakuje drzewa żywe i martwe, najczęściej liściaste, ale również iglaste oraz drewno konstrukcyjne.

Charakterystyczny kopytowatego kształtu owocnik hubiaka pospolitego. Jego grzybnia znajduje się wewnątrz drzewa.
                                     
               

A tu już bardziej fantazyjna forma.

Drewniak szkarłatny (Hypoxylon fragiforme) - saprotrof rosnący na martwym drewnie drzew liściastych, na pniu, pniakach i na gałęziach.

                                                                                 *****

Porosty to niezwykłe organizmy powstałe ze ścisłej współpracy grzyba i glonu (albo sinicy). Żyją razem tak blisko, że tworzą jeden organizm. Grzyb daje glonowi/sinicy schronienie i chroni przed wysychaniem, zatrzymując wodę, a glon dzięki fotosyntezie wytwarza pokarm, którym dzieli się z grzybem. Dzięki tej współpracy porosty mogą rosnąć w miejscach, gdzie inne organizmy nie dają sobie rady – na skałach, korze drzew, dachach, murach czy ziemi. Często są jednymi z pierwszych organizmów pojawiających się na „nagiej” skale. Powoli rozkruszają ją i pomagają w powstawaniu gleby.

Porosty mogą mieć różne kształty – mogą wyglądać jak małe krzaczkowate kępki, płaskie plamy na skałach albo mieć delikatne listkowate struktury.

Są bardzo wrażliwe na zanieczyszczenia powietrza, dlatego uważa się je i wykorzystuje za naturalne wskaźniki czystości środowiska tzw. bioindykatory. Tam, gdzie rośnie ich dużo i w różnych formach, powietrze jest zwykle czystsze. Im bardziej rozbudowana jest ich plecha (czyli ciało porostu), tym są one bardziej wrażliwe na zanieczyszczenia powietrza. Dlatego porosty o krzaczkowatej formie spotyka się głównie tam, gdzie powietrze jest bardzo czyste np. brodaczki.

Porosty to bardzo ciekawa i wdzięczna do obserwacji grupa organizmów. Od dawna znajdują zastosowanie w życiu człowieka. Niektóre były wykorzystywane w medycynie ludowej (np. przy kaszlu i chorobach gardła), w produkcji leków, barwników, a także w kosmetyce i perfumerii. W przyrodzie są także ważnym pokarmem dla zwierząt, zwłaszcza dla reniferów w północnych regionach świata np. chrobotki. Porosty nie są pasożytami i nie pobierają soków z drzewa, wykorzystują je jedynie jako podłoże.

Tarczownica bruzdkowana (Parmelia sulcata)  to porost o właściwościach bakteriobójczych, antyseptycznych i odpornościowych, tradycyjnie stosowany w medycynie ludowej. Wykorzystywana była w leczeniu chorób układu oddechowego (kaszel, gruźlica), dolegliwości żołądkowych oraz do przyspieszania gojenia ran (jako kompresy z wywaru), a na niej lądzień czerwonatka (Trombidium holosericeum) zwany potocznie aksamitką, pajęczak z rzędu roztoczy. Jaskrawoczerwone ubarwienie pochodzi od zawartych w jego ciele karotenoidów. Ma ono za zadanie odstraszać potencjalnych agresorów. Jest to jeden z większych roztoczy ( ale to już jest pajęczak ), widocznych dobrze gołym okiem.

Mąkla tarniowa (Evernia prunastri) zwana również „ mchem dębowym” jest spośród porostów krzaczkowatych jednym z najbardziej odpornych na zanieczyszczenia powietrza. Dawniej, w okresach głodu, ludzie spożywali plechę mąkli. W Laponii dodaje się ją po zmieleniu do mąki na chleb. Ma silne właściwości antyseptyczne, przeciwzapalne i gojące, dlatego tradycyjnie wykorzystywana była w leczeniu dermatoz, oparzeń i hemoroidów, a dzięki zawartości kwasów porostowych działa również przeciwbakteryjnie. W kosmetologii stosuje się ją do pielęgnacji skóry tłustej oraz produkcji perfum, jako utrwalacz zapachu.

Złotorost ścienny (Xanthoria parietina) - porost o dużej odporności na zanieczyszczenia, zwłaszcza dwutlenkiem siarki i metale ciężkie, dlatego wykorzystuje się go w biomonitoringu. Jest gatunkiem azotolubnym. Występuje często tam, gdzie jest dużo ptasich odchodów.

Pustułka pęcherzykowata (Hypogymnia physodes) to jeden z najpospolitszych porostów, wykorzystywana jako bioindykator. Wytrzymuje duże stężenia dwutlenku siarki niż wiele innych porostów, ale znika w strefach całkowicie uprzemysłowionych. Ma zdolność do gromadzenia w swojej plesze zanieczyszczeń z powietrza, co pozwala naukowcom badać stopień skażenia środowiska metalami ciężkimi. Potrafi przetrwać w trudnych warunkach i na bardzo kwaśnym podłożu, gdzie inne gatunki giną. Wykorzystywana w przemyśle kosmetycznym.

Zachęcam Was do wrzucania swoich obserwacji grzybów nadrzewnych oraz porostów z wycieczek po Beskidzie Małym. 

O sosnach kroczących to już słyszałem, ale o wiśniach kroczących to nie słyszałem by ktoś takie coś widział

https://www.mamnewsa.pl/magazyn/giganty … e-uratowac

A poniżej informacja z 19.01. 2021 r. o tym, co się udało do tej pory w tej sprawie zrobić.

https://www.wadowice24.pl/nowe/kultura/ … y4p-4FUP3M

Publikację tą dedykuje pamięci Waltera Bujnocha niemieckiemu botanikowi który miał swój wkład w jej tworzenie, nadał on łacińską nazwę tej paproci którą przyjęto, który zmarł końcem zeszłego roku.

Rośliny o których chciałbym tutaj opowiedzieć rosną na terenie Beskidu Małego. Oczywiście możemy je znaleźć w innych częściach Polski, jednak tylko do tego terenu postanowiłem ograniczyć swoje poszukiwania i wiem, że tutaj na pewno rosną.

Zachęcam, aby spróbować i doświadczyć nowych smaków, które mamy na wyciągnięcie ręki. Dzikie jadalne rośliny są  niejednokrotnie bardziej wartościowe, pod kątem właściwości odżywczych od tych hodowlanych, które możemy kupić w supermarkecie. Podobnie jak z mięsem dzikich zwierząt, i tych hodowlanych.

Dzikie rośliny jadalne, które zamierzam przybliżyć są, lub były kiedyś, wykorzystywane w celach spożywczych w rożnych kulturach w rożnych częściach świata - także w Polsce - z różnych powodów.

Sam nie eksperymentuje z szukaniem nowych jadalnych ziół, opieram się na wiedzy i doświadczeniach innych osób, których uważam za specjalistów w tej dziedzinie. Swoją wiedzę opieram na literaturze, głównie z zakresu etnobotaniki. Wiedza naukowa na ten temat - wbrew pozorom - nie jest obecnie taka uboga, więc łatwiej możemy poznać, które rośliny są jadalne. Moje eksperymenty ograniczają się do formy przyrządzenia danej potrawy z roślin, która wiem, że są jadalne.

Staram się uwzględniać to, że dana roślina jest pod ochroną lub jest jej u nas mało.

Należy pamiętać, że część roślin jest jadalna w stanie surowym, cześć wymaga odpowiedniej obróbki. Podobnie jak z ziemniakiem, w stanie surowym jest trujący i może nam poważnie zaszkodzić po obróbce termicznej, można zjeść go dużo, a nawet bardzo dużo, jak wiemy, bez żadnych skutków ubocznych.

Zanim wybierzecie się na jakieś dzikie „warzywo” dokładnie porównajcie je z opisem. Dowiedźcie się z czym można je pomylić i jaka część nadaje się do spożycia. W niewielkich ilościach dzikie rośliny nie powinny nam zaszkodzić, jednak jak w przypadku każdego produktu spożywczego może u niektórych osób wystąpić odczyn alergiczny. Od trzech lat szukam i jem dzikie rośliny, w stanie surowym i przetworzonym, i póki co nie doświadczyłem żadnych niepożądanych skutków.

Jak w przypadku każdego zioła do celów leczniczych czy kulinarnych, po zbiór warto wybrać się w ustronne miejsce, z dala od zgiełku miast i samochodów. W Beskidzie Małym jest takich miejsc sporo.

Trochę się rozpisałem, ale myślę, że o tych rzeczach, przy okazji takiego tematu, należy wspomnieć   

Prowadzę fanpage: https://www.facebook.com/BeskidzkaChata/ do którego odsyłam po więcej informacji, do każdego postu zamieszczam literaturę na którą się powołuję.

Jakub Wątor

Zachęcam do dzielenia się wiedzą na ten temat (cały czas się uczę) 

Ciekaw jestem jakie z tych taksonów stwierdzono dotychczas w Beskidzie Małym i ile ich jest Jak będę miał taką możliwość to je zweryfikuje

Nie daję posta w Beskidach bo tam zaginie w mnogości.
Dzwonek wąskolistny, odmiana biała, jedyne znane mi stanowisko na Babiej Górze. A poruszam się poza szlakami notorycznie.
W podszczytowym kwartale słowackim, tuż przy ścieżce ze Słonej Wody, na wysokości 1670 m npm. a więc tuż pod szczytem. Wiele bliżej jest do krzyża A. Starzeńskiego niż na wierzchołek. Stanowisko to utrzymuje się już wiele lat. Zmniejszyło się gdy Słowacy zbudowali kilka lat temu nową drogę na szczyt, ale z pewnością zostanie zachowane. Zdjęcie wykonane w niedzielę, tydzień temu. Odwiedziliśmy też krzyż pod szczytem i grób Aleksandra Starzeńskiego w Suchej Beskidzkiej.

Kolejny mój cel to opisanie i opublikowanie taksonu mieszańcowego nieznanego nauce z Beskidu Małego, a znanego z zeszłorocznej wycieczki, wraz nadaniem pełnej nazwy łacińskiej z moim nazwiskiem i nie pozwolę by coś stanęło mi na drodze do osiągnięcia tego