Od samego początku starałam się więc skupić na wiosennej zieleni.

Knieć błotna czyli popularny kaczeniec– roślina z rodziny jaskrowatych. Zawiera toksyczną protoanemoninę, mimo tego ma właściwości lecznicze. Wymaga jednak odpowiedniego przygotowania i ostrożności w stosowaniu. Świeży sok z tej rośliny może powodować pęcherze na skórze. W medycynie ludowej wykorzystywano ją głównie w leczeniu schorzeń wątroby, dróg żółciowych oraz zewnętrznie przy trudno gojących się ranach.

Piękny samiec jaszczurki zwinki w szacie godowej.

Jedyna kałuża na trasie, a w niej resztki wody i życie – larwy (kijanki) kumaka górskiego.

Widoczność tego dnia była bardzo dobra.

W wyższych partiach gór kwitną jeszcze zawilce gajowe.

A w runie szczawik zajęczy i ciemiężyca zielona. Zdziwiłam się jak dużo jest jej na szczytowej Polanie Jaskula. Tworzy „ciemiężycowe pola”. Jest to roślina lecznicza pod częściową ochroną, ale silnie trująca. Zawiera bardzo trujące alkaloidy (m.in. weratrynę, protoweratrynę A i B, ). Jej spożycie może prowadzić do poważnych zatruć, u zwierząt hodowlanych wywołuje instynktowne unikanie tej rośliny na pastwiskach. Tak więc samemu lepiej z nią nie eksperymentować.

Podeszliśmy pod kaplicę, w nadziei, że może skoro msza się skończyła, to będzie przy niej mniej ludzi.

Nic bardziej mylnego. Za bramą kaplicy, na szczycie Gronia JP II, odbywały się spotkania rodzinne, biesiady przy grillu, leżakowanie …

Skierowaliśmy więc swoje kroki pośpiesznie w kierunku Leskowca.

Będą borówki. Nie wszędzie mróz uszkodził kwiaty.

Czy ktoś wie, co/kto mogło/mógł tak pozrywać warstwę wierzchnią gleby z trawą ? Czy to zwierzęta ?
A może quady, crossy … ? Duża część polany szczytowej tak wygląda… . Jakby ją ktoś przeorał … .

Chwilę pozachwycaliśmy się ośnieżoną jeszcze Królową Beskidów i Tatrami.

Powrót zaplanowaliśmy przez Gancarz, ale w ostatniej chwili zamieniliśmy go na bezszlakową Klimaskę. I to był bardzo dobry pomysł, żeby choć odrobinę pobyć sam na sam z przyrodą.

Pniarek obrzeżony – to pasożyt drzew, powodujący brunatną zgniliznę drewna. Dawniej wykorzystywano go do tamowania krwawień, ponieważ posiada doskonałe właściwości higroskopijne i antybiotyczne w stosunku do bakterii zakażających otwarte rany. W medycynie wschodniej wykorzystywany był do walki z nowotworami oraz do tamowania krwotoków. Ma również działanie uspokajające.

I tak chłonąc ciepłe promienie słoneczne, upojeni wiosenną zielenią, dotarliśmy do kolejnej kaplicy z pięknym widokiem na Gancarz.

Tłumy potrafiły nas wymęczyć, ale zrekompensowała nam to na sam koniec dnia soczysta zieleń buczyn skąpana w promieniach zachodzącego słońca.

fot. nena

Przepiękny świeży las z młodych buków.

Młody bóg.

Na Potrójnej nowe zasady. Ognisko 500 zł. Stać nas.

Patrzcie jak pracuję przy noszeniu drewna.

Palimy.

Drewno mokre mocno dymi.

Dołączyła się do nas grupa młodych mężczyzn i poczęstowała nas zagranicznym alkoholem. W odwecie myśmy ich też poczęstowali zagranicznym alkoholem prawie 2x mocniejszym, czym zasłużyliśmy sobie na ich szacunek i przyjaźń.

Potem przenieśliśmy się jeszcze do chatki.

Nena poczęstowała nas drożdżówkami najlepszymi na świecie.

A Kisiel pochwalił się, że w chatce ma stały wernisaż swoich prac fotograficznych.

Został już tylko powrót. Wg wczorajszych prognoz miało być dzisiaj 5-6 godzin słońca. Nie było ani przez chwilę, niezły rozjazd.

Znowu ten las...

Pięknie się wszystko zazieleniło.

Humory wyśmienite.

Niestety pożegnania nadszedł czas.

Fajnie było się spotkać z kulturalnymi ludźmi

Część I - Veterná Bašta zmusiła nas do odwrotu

Ruszamy, Mały Manin przed nami, widoczna formacja skalna Veterná Bašta (Wietrzny Bastion)

Lasy na Słowacji są bardziej zielone.

Podchodzimy pod skały. Robią wrażenie.

Razem ze mną pojawiła się grupa wspinaczy.

Oni maja swoje plany, a ja swoje... a Tobek też coś knuje

Ruszamy osypiskiem wzdłuż skał.

Wciąż robią wrażenie. Mam zamiar iść wzdłuż, a potem wyjść jak człowiek kulturalnie, a nie męczyć się jak wspinacze co nie potrafią pomyśleć.

Ale Tobi ma parcie. Tam gdzie robi się prościej idzie w górę i patrzy na mnie wymownie.

Mam do niego pełne zaufanie, skoro idzie, to znaczy że da się.

Robi się coraz stromiej, ale walczy jak lwica, aby pokazać, że nie pomylił się i na pewno da się.

Utknęliśmy. Szkoda, bo jesteśmy już wysoko i nie uśmiecha mi się schodzić. Z tego miejsca były 2 warianty w górę. Pierwszy bardzo stromy, a drugi nie wiadomo, bo nie widać za zakrętem, a żeby zobaczyć, trzeba przejść nad przepaścią.

Ruszamy stromym, po paru metrach trudne miejsce. Wypcham Tobiego w górę. Chowam aparat. Sam mam plan jakoś wyjść za nim, ale po 15 minutach kombinowania poddaje się. Liczyłem na chwyt krzaka dzikiej róży, ale czuję, że wyrywam ją z korzeniami i nie odważyłem się podciągnąć. Ale dupaka. Nie dość, ze odniosłem porażkę, to jeszcze cały się pocharowałem. Pytanie czy Tobi da radę się wycofać, czy zaufa i spadnie mi w ręce, a ja go złapię i nie spadniemy. Daliśmy radę. Zeszliśmy te parę metrów i spróbowaliśmy wariantem niewiadomym. Tobi musiał się przełamać, żeby przejść nad przepaścią.

Okazało się, że to była właściwa droga, a szczyt grzebienia skalnego był już blisko.

Teraz schodzimy wzdłuż grzebienia. Wyszliśmy na niego od lewej.

A to miejsce które nas pokonało. Dokładnie środkiem próbowaliśmy, jak widać to był już prawie szczyt, z dołu nie było tego widać. Właściwie to mnie pokonało, Tobi by wyszedł. No ale jesteśmy zespołem.

Końca nie widać. Po podejściu do krawędzi odsłaniają się kolejne poziomy.

Przestrzeń coraz bardziej się otwiera.

Tobi już nie jest taki mądry, panika w oczach.

Ale trzeba iść, jeszcze ten jeden poziom.

Koniec. Spotykam wspinaczy. Jakby tak jeszcze stanąć na tym wysuniętym cypuliku pośrodku, to mógłbym poczuć się w pełni usatysfakcjnowany.

Stoję na cypuliku jestem w pełni usatysajcjonowany i posrany. Wspinacze coś do mnie mówią, ale w obcym języku. Nie wiem o co im chodzi. Może o to, że nie mam kasku?

Okolica jest piękna. Plevník-Drienové gdzie parkuję, pośrodku droga z której zrobiłem pierwsze zdjęcie w relacji.

Widok na drugą stronę.

Zbliżenie na Sulowskie Skały.

Tobek Bobek.

Przyroda.

Veterná Bašta (Wietrzny Bastion) - cudowne miejsce!
Pora wracać w górę.

Zawsze zastanawiam się co Tobi widzi w patrzeniu się w przepaść.

Ja też patrzę

Koniec grzebienia skalnego. Pora ruszać ku następnym przygodom.

Chociaż tak po prawdzie, to wrażeń jak na jeden dzień już było wystarczająco

C.D.N.

W 2026 roku Koleje Śląskie ponownie uruchomiły program wycieczek, dzięki któremu można poznawać piękno Beskidów wraz z przewodnikiem PTTK.

Po kliku na zdjęcie szczegóły akcji.

Może warto się gdzieś znowu razem wybrać (oczywiście, jeśli pogoda dopisze).
Przy okazji można by trochę powspominać stare czasy.   No i klasycznie – kto ma ochotę, niech zabierze ze sobą kiełbaski.

Propozycja:

Trasa: czerwony szlak z Przełęczy Kocierskiej
Zbiórka: godz. 10:00 (dolny parking przy karczmie)

Dajcie znać, kto się pisze !

Darek (darkheush) był jednym z nas – kolegą, z którym wielu z nas przemierzało beskidzkie i nie tylko szlaki. Na pewno każdy, kto miał okazję go poznać, zachowa w pamięci wspólne wędrówki i chwile spędzone na górskich ścieżkach.

Chcielibyśmy pożegnać go w godny sposób, składając wiązankę od naszej forumowej społeczności. Mogę się tym zająć organizacyjnie.

Jeśli ktoś z Was chciałby dołączyć do tej inicjatywy, można wpłacić dobrowolną kwotę, dokonując przelewu na konto: ‐‐---------

W tytule przelewu proszę wpisać: „na wieniec + (nick z Forum)”.

UWAGA: Nie mam BLIKA i nie obsługuję. Proszę w ten sposób nic nie przesyłać.

Z góry dziękuję wszystkim za każdy gest pamięci i wsparcia.

PS. Nie mamy jeszcze dokładnych informacji dotyczących terminu pogrzebu. Gdy tylko pojawią się szczegóły, napiszę na Forum.
                                                                                                                        Pozdrawiam serdecznie
                                                                                                                                   nena

Wczoraj dowiedziałam się o śmierci Darka (darkheush'a)…
Do dziś trudno mi w to uwierzyć.

To nie tak miało być… przecież mieliśmy wkrótce wypić razem kawę.
Darku, dziękuję Ci za wszystko. To właśnie Ty pierwszy pokazałeś mi piękno Beskidu Małego i to dzięki Tobie zaczęła się moja przygoda z górami – pierwsze szlaki, pierwsze zachwyty, pierwsze górskie wycieczki, które zostają w sercu na zawsze.
Byłeś też jednym z tych, którzy współtworzyli i rozkręcali Forum Beskidu Małego. Dzięki Tobie się na nim znalazłam – i wiem, że nie tylko ja. Łączyłeś ludzi, inspirowałeś, dawałeś radość z bycia częścią tej górskiej społeczności.

Będzie nam Ciebie brakowało…
Twojego wspaniałego pióra, Twoich barwnych relacji z górskich wędrówek, Twojego humoru, który potrafił rozbawić do łez.
Zostawiłeś po sobie coś więcej niż wspomnienia – zostawiłeś ślady w sercach ludzi i na górskich ścieżkach, którymi tak bardzo kochałeś chodzić.

Wierzę, że teraz spacerujesz już wolny, po najpiękniejszym szlaku… tam, gdzie zawsze świeci słońce, a widoki zapierają dech.

Do zobaczenia kiedyś, R.I.P.

Źródło: Nowiny Andrychowskie/ autor zdjęcia: Marcin Guzik
Artykuł źródło: radioandrychow.pl

Pałac
Źródło: zabytek.pl

Remont zamku w Andrychowie …
Źródło: wrzuc.info

Radosnych Świąt i do zobaczenia na szlaku. 

                                                                                                                                               nena

Rozjeżdżane są ciężkim sprzętem ścieżki, niszczone ostoje zwierząt, drzewa wyrywane są z korzeniami i kaleczone przez zwózkę drewna. Totalna samowolka.

O tym jak ważne są lasy na stokach górskich mówi dr hab. inż., prof. AGH Mariusz Czop z Wydziału Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska AGH. Warto posłuchać.

Linki do materiału pod zdjęciami poniżej.

Piszcie, czy Wy również byliście świadkami takiego "barbarzyństwa" wobec przyrody ? 

Grzyby saprotroficzne, nazywane również saprotrofami lub roztoczami (nie mylić z rzędem pajęczaków, to tylko zbieżność nazw) to organizmy cudzożywne. Nie potrafią wykorzystywać energii słonecznej do wytwarzania związków organicznych, czyli pokarmu, lecz pobierają je z martwych roślin, zwierząt i innych grup organizmów żywych. W przeciwieństwie do pasożytów, nie atakują żywych organizmów, lecz pełnią kluczową rolę „czyścicieli” ekosystemu. Wydzielają do podłoża enzymy trawienne, które rozkładają złożone związki organiczne na prostsze substancje, a następnie wchłaniają je przez ścianę komórkową. Można je spotkać niemal wszędzie tam, gdzie znajduje się martwa materia np.

- w ściółce leśnej: rozkładają opadłe liście, igliwie i gałęzie.
- na martwym drewnie: porastają pnie i pniaki obumarłych drzew (np. hubiak pospolity)
- w glebie: przyczyniają się do powstawania próchnicy, co użyźnia ziemię.
- na odchodach zwierzęcych: np. kołpaczki rosnące na nawożonych łąkach.

Jak widać ich znaczenie w przyrodzie jest ogromnie ważne, ponieważ pełnią kluczową rolę w ekosystemach jako reducenci (destruenci), zamykają obieg materii w przyrodzie. Bez nich martwe szczątki roślin i zwierząt zalegałyby w nieskończoność. Poza tym użyźniają glebę: przekształcają martwą materię w proste sole mineralne, które mogą zostać ponownie pobrane przez rośliny. Pozostawianie martwego drewna w lesie jest ważne i potrzebne. Staje się ono domem m.in. dla tysięcy gatunków saprotrofów, które oddają glebie składniki odżywcze niezbędne do wzrostu nowych, silnych drzew.

Grzyby saprotroficzne w lasach są bardzo ważne dla ich mieszkańców.  Powodując próchnienie drewna ułatwiają dzięciołom wykuwanie dziupli, z których korzystają także inne ptaki i drobne ssaki, np. wiewiórki, nietoperze, popielicowate. Owocnikami tych grzybów odżywiają się larwy wielu gatunków owadów, zjadają je również większe zwierzęta np. dziki, sarny i zające. Działalność tych grzybów umożliwia również oczyszczanie się drzew z gałęzi.

W końcu są one również wykorzystywane przez człowieka: wiele saprofitów to grzyby jadalne (np. pieczarki, boczniaki) lub gatunki wykorzystywane w przemyśle np. drożdże do fermentacji czy w medycynie np. pędzlak do produkcji penicyliny, wroślak różnobarwny w chorobach nowotworowych.

Do saprotrofów, oprócz grzybów saprotroficznych, zalicza się jeszcze bakterie.

Martwe, powalone drzewo wcale nie jest martwe – to mały świat pełen życia, który warto zatrzymać się i odkrywać
   
               

Czarka szkarłatna (Sarcoscypha coccinea), albo austriacka – rzadki grzybek zwiastujący wiosnę . Pojawia się od grudnia do maja, głównie na terenach podmokłych. Wyrasta najczęściej na zagrzebanych w ściółce, zmurszałych gałęziach drzew liściastych, nie prosto z ziemi . Ma intensywnie czerwone miseczkowate nieduże owocniki, dlatego budzi ciekawość, jak się na nią trafi. Jest jadalna, niektórzy spożywają ją na surowo. Smakiem przypomina rzodkiewkę. Ja nie próbowałam .

Wrośniak różnobarwny (Trametes versicolor) – to grzyb rosnący na pniach i pniakach drzew, często zaraz po ścięciu drzewa lub jego obumarciu, powoduje białą zgniliznę drewna. Ma właściwości lecznicze, wykazuje działanie przeciwnowotworowe, przeciwwirusowe, przeciwbakteryjne, nefrotoniczne i hepatoprotekcyjne. Dzięki polisacharydom (PSK, PSP) stymuluje odporność, wspomaga walkę z nowotworami (jako adiuwant), poprawia mikrobiom jelitowy oraz wspiera metabolizm. Często stosowany w regeneracji po infekcjach i przewlekłych stanach zapalnych.

Hubiak pospolity (Fomes fomentarius) - odgrywa ważną rolę w obiegu materii w przyrodzie. Za pomocą enzymów rozkłada wszystkie składniki drewna (celulozę, ligninę i hemicelulozę), wywołując białą zgniliznę drewna.

Biała zgnilizna drewna to typ rozkładu powodowany przez grzyby (głównie huby), które jednocześnie trawią ligninę, celulozę i hemicelulozę. Drewno staje się jasne, białe lub kremowe, miękkie, gąbczaste i łatwo kruszy się w palcach. Atakuje drzewa żywe i martwe, najczęściej liściaste, ale również iglaste oraz drewno konstrukcyjne.

Charakterystyczny kopytowatego kształtu owocnik hubiaka pospolitego. Jego grzybnia znajduje się wewnątrz drzewa.
                                     
               

A tu już bardziej fantazyjna forma.

Drewniak szkarłatny (Hypoxylon fragiforme) - saprotrof rosnący na martwym drewnie drzew liściastych, na pniu, pniakach i na gałęziach.

                                                                                 *****

Porosty to niezwykłe organizmy powstałe ze ścisłej współpracy grzyba i glonu (albo sinicy). Żyją razem tak blisko, że tworzą jeden organizm. Grzyb daje glonowi/sinicy schronienie i chroni przed wysychaniem, zatrzymując wodę, a glon dzięki fotosyntezie wytwarza pokarm, którym dzieli się z grzybem. Dzięki tej współpracy porosty mogą rosnąć w miejscach, gdzie inne organizmy nie dają sobie rady – na skałach, korze drzew, dachach, murach czy ziemi. Często są jednymi z pierwszych organizmów pojawiających się na „nagiej” skale. Powoli rozkruszają ją i pomagają w powstawaniu gleby.

Porosty mogą mieć różne kształty – mogą wyglądać jak małe krzaczkowate kępki, płaskie plamy na skałach albo mieć delikatne listkowate struktury.

Są bardzo wrażliwe na zanieczyszczenia powietrza, dlatego uważa się je i wykorzystuje za naturalne wskaźniki czystości środowiska tzw. bioindykatory. Tam, gdzie rośnie ich dużo i w różnych formach, powietrze jest zwykle czystsze. Im bardziej rozbudowana jest ich plecha (czyli ciało porostu), tym są one bardziej wrażliwe na zanieczyszczenia powietrza. Dlatego porosty o krzaczkowatej formie spotyka się głównie tam, gdzie powietrze jest bardzo czyste np. brodaczki.

Porosty to bardzo ciekawa i wdzięczna do obserwacji grupa organizmów. Od dawna znajdują zastosowanie w życiu człowieka. Niektóre były wykorzystywane w medycynie ludowej (np. przy kaszlu i chorobach gardła), w produkcji leków, barwników, a także w kosmetyce i perfumerii. W przyrodzie są także ważnym pokarmem dla zwierząt, zwłaszcza dla reniferów w północnych regionach świata np. chrobotki. Porosty nie są pasożytami i nie pobierają soków z drzewa, wykorzystują je jedynie jako podłoże.

Tarczownica bruzdkowana (Parmelia sulcata)  to porost o właściwościach bakteriobójczych, antyseptycznych i odpornościowych, tradycyjnie stosowany w medycynie ludowej. Wykorzystywana była w leczeniu chorób układu oddechowego (kaszel, gruźlica), dolegliwości żołądkowych oraz do przyspieszania gojenia ran (jako kompresy z wywaru), a na niej lądzień czerwonatka (Trombidium holosericeum) zwany potocznie aksamitką, pajęczak z rzędu roztoczy. Jaskrawoczerwone ubarwienie pochodzi od zawartych w jego ciele karotenoidów. Ma ono za zadanie odstraszać potencjalnych agresorów. Jest to jeden z większych roztoczy ( ale to już jest pajęczak ), widocznych dobrze gołym okiem.

Mąkla tarniowa (Evernia prunastri) zwana również „ mchem dębowym” jest spośród porostów krzaczkowatych jednym z najbardziej odpornych na zanieczyszczenia powietrza. Dawniej, w okresach głodu, ludzie spożywali plechę mąkli. W Laponii dodaje się ją po zmieleniu do mąki na chleb. Ma silne właściwości antyseptyczne, przeciwzapalne i gojące, dlatego tradycyjnie wykorzystywana była w leczeniu dermatoz, oparzeń i hemoroidów, a dzięki zawartości kwasów porostowych działa również przeciwbakteryjnie. W kosmetologii stosuje się ją do pielęgnacji skóry tłustej oraz produkcji perfum, jako utrwalacz zapachu.

Złotorost ścienny (Xanthoria parietina) - porost o dużej odporności na zanieczyszczenia, zwłaszcza dwutlenkiem siarki i metale ciężkie, dlatego wykorzystuje się go w biomonitoringu. Jest gatunkiem azotolubnym. Występuje często tam, gdzie jest dużo ptasich odchodów.

Pustułka pęcherzykowata (Hypogymnia physodes) to jeden z najpospolitszych porostów, wykorzystywana jako bioindykator. Wytrzymuje duże stężenia dwutlenku siarki niż wiele innych porostów, ale znika w strefach całkowicie uprzemysłowionych. Ma zdolność do gromadzenia w swojej plesze zanieczyszczeń z powietrza, co pozwala naukowcom badać stopień skażenia środowiska metalami ciężkimi. Potrafi przetrwać w trudnych warunkach i na bardzo kwaśnym podłożu, gdzie inne gatunki giną. Wykorzystywana w przemyśle kosmetycznym.

Zachęcam Was do wrzucania swoich obserwacji grzybów nadrzewnych oraz porostów z wycieczek po Beskidzie Małym. 

Jeszcze go nie mam, więc recenzji nie będzie...ale już się cieszę

pozdrowienia dla forumowiczów
ML

Krokusiki znalazłam. Pojawiły się nad potokiem, w bardziej osłoniętym od wiatru i nasłonecznionym miejscu.

Natomiast, górą, przy drodze tylko pojedyncze osobniki, na nie trzeba jeszcze trochę poczekać. Obudziły się już latolistki cytrynki, jedyne europejskie motyle zimujące w opadłych liściach. Z fioletem tworzą piękny naturalny kontrast.

Martwi mnie część polany, koło drogi, która kiedyś była koszona i kwitły na niej wiosną krokusy, natomiast teraz jest niestety mocno zarośnięta jeżyną, która skutecznie je blokuje. Może jakimś pojedynczym uda się przebić przez te chaszcze, ale na filetowe łany, to w tym miejscu nie ma co liczyć. W zeszłym roku, z tego co nam pisał Jan Zieliński nie udało się jej skosić.
Przełożono to na ten rok. Bez regularnego koszenia polany krokusy na niej wyginą.

Nad strumykiem kwitnie już śledziennica skrętolistna, a niedługo rozwinie swoje kwiaty żywiec gruczołowaty.

W lesie jeszcze mało zieleni. Za to wszędzie odgłosy pił motorowych.   Nie mogłam ich słuchać. Niestety ciężkie maszyny leśne rozjeżdżają leśne dukty, strumienie i potoki mącąc w nich wodę. Zamiast krystalicznie czystej płynie brudna. To tragedia dla m.in. ryb, które w nich żyją np. głowacza czy pstrąga. Smutny widok.

Krokusowy sezon 2026 uważam za otwarty.

Zdjęcia: nena

Artykuł i nagranie pod zdjęciem

Źródło: www.mamnewsa.pl