faktycznie Sorki Ruszam już z zagadką
Gdzie to jest

Nie jesteś zalogowany. Proszę się zalogować lub zarejestrować.
Forum Beskidu Małego » Posty przez baca
faktycznie Sorki Ruszam już z zagadką
Gdzie to jest

36-letni turysta, wychodząc w sobotę na Babią Górę, wyraźnie przeliczył swoje siły i możliwości. Wieczorem GOPR musiał ruszyć z akcją ratunkową.
Więcej poniżej
zembrzyce
yhy, zgadza się
Niestety nie mam konta na facebook i nie mam zamiaru zakładać
Ja mogę dodać, że zostały też wydane monografie o Międzybrodziu Bialskim:
1. Czulak Mieczysław: "Międzybrodzie Bialskie w krajobrazie", Towarzystwo Miłośników Międzybrodzia, Międzybrodzie Bialskie, 1994, I, 128
2 . Stachura Piotr: "Międzybrodzie Bialskie – dzieje i obyczaje", Wydawnictwo Księży Sercanów „SCJ”, Kraków, 1998, I, 316
3. Czulak Mieczysław, Malczewska Wiesława: "Biuletyn Jubileuszowy 450-lat Międzybrodzie Bialskie:, Towarzystwo Miłośników Międzybrodzia, Międzybrodzie Bialskie, 1999, I, 40
4. Czulak Mieczysław: "Przewodnik turystyczny po Gminie Czernichów ", Towarzystwo Miłośników Międzybrodzia, Międzybrodzie Bialskie, 2004, I, 52
5. Czulak Mieczysław: "Kapliczki, figury i krzyże przydrożne w Międzybrodziu Bialskim", Towarzystwo Miłośników Międzybrodzia, Międzybrodzie Bialskie, 2009, I, 116
no i inne popularne przewodniki
Ta fioletowa linia biegnąca po grzbiecie pomiędzy Leskowcem, a Potrójną, to zapewne planowana trasa biegowa. Tylko, że musiała by przechodzić przez sam środek rezerwatu Madohora. Wyda ktokolwiek w tym kraju pozwolenie na inwestycje w sercu rezerwatu??? No chyba, że inwestor zastosuje najlepszą i już sprawdzoną metodę faktów dokonanych.
Darku nie sądzę, żeby ktoś wydał decyzję pozytywną na realizację projektu przez rezerwat Madohora zwłaszcza, że program Natura 2000 nadal obowiązuję i to nie tylko w okolicy rezerwatu Na jasno czerwono masz podany obszar
![]()
Za złamanie tych przepisów są sankcję
dzięki
Mam nadzieję, że moja praca pomoże innym a na stronie głównej będzie można poprawić dwa opisy w odniesieniu do moich postów w temacie rezerwatu Szeroka
chodzi mi to o szczyt Kocierz i Południową Cisową Grapę zwaną inaczej na forum jako Wielka Cisowa Grapa
Przeglądnąłem swoje przewodniki pod kątem tematyki związanej z rezerwatem "Szeroka w Beskidzie Małym" i oto efekt mojej pracy. Zapraszam do lektury opartej faktami w uzupełnieniu o wcześniejszy materiał napisany przeze mnie.
Na pewno pierwszym pionierem górskim, który wprowadził skróconą nazwą rezerwatu był nie kto inny jak Władysław Krygowski. Z drugiej zaś strony rezerwat położony jest w Beskidzie Małym, a więc autor pisząc skróconą nazwę: "Szeroka" mógł założyć, iż turysta wędrując po tym paśmie gór będzie wiedział, że chodzi o rezerwat "Szeroka w Beskidzie Małym".
Krygowski Władysław w swoim przewodniku „Beskidy Śląski – Żywiecki – Mały i Średni (część zachodnia). Przewodnik”, Sport i Turystyka, Warszawa, 1964, I, 395 nie dużo poświęca tematyce rezerwatu. Na stronie 44 pisze:
[…] w Beskidzie Małym można wyróżnić niektóre części o dawnym charakterze. W leśnictwie Kocierz Moszczanica na wsch. stokach Jaworzyny ciągnie się wspaniały wiekowy (ok.150-letni) starodrzew bukowo-jodłowy „Szeroka” o pow. 49,51 ha. […].
Przewodniki Krygowskiego były jeszcze wydane dwukrotnie w 1965 i w 1974, jednak tekst niczym się nie różnił od pierwotnej wersji.
Według mnie Krygowski nie do końca wiedział, w jakim miejscu znajdował się rezerwat. Autor miał rację, że rezerwat znajduje się "w leśnictwie Kocierz Moszczanica", ale pisząc w dalszej części zdania - "na wsch. stokach Jaworzyny" - już nie, choć z drugiej strony można by uznać tą odpowiedź traktując, że Jaworzyna jest szczytem najwyższym w tym pasemku od Soły po Przełęczy Cisową, a Kościelec jest najbardziej na zachód wysuniętym ramieniem od naszej kulminacji. Jedna na mapach z lat 60-tych w opisach często bym wskazywany Kościelec a nie Jaworzyna, więc ciężko teraz jednoznacznie stwierdzić, czy nasz pionier dobrze opisał położenie rezerwatu.
Jednak jak się okazuję największy błąd do literatury wprowadził jego następcy, czyli Andrzej Matuszczyk. Zaczęło się od współpracy Państwowego Przedsiębiorstwa Wydawnictwa Kartograficznych z Warszawy w 1980 r, kiedy to na mapach tego wydawnictwa wskazano błędne miejsce rezerwatu.
![]()
„Beskid Mały. Mapa turystyczna 1:75000”, Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych, Warszawa, 1980
Ponadto na mapie znajdziemy też następującą informację o rezerwacie:
„Szeroka” – (50 ha) w grupie Leskowca, w rejonie kulminacji Wielkiego Cisownika. Obejmuje fragment dolnoreglowej buczyny karpackiej z domieszką wiązu górskiego, jawora i jesionu oraz starych buków i jodeł. Najstarsze partie drzewostanów liczą ponad 200 lat. Utworzony w 1960 r. leży przy szlaku czerwonym Przełęcz Kocierska – Porąbka.
W części opisowej mapy wydawnictwo pisze, iż rezerwat znajduje się w rejonie "Wielkiego Cisownika", który jak się okazuje jest błędnie na mapie zaznaczony, po czym za chwile znajdujemy informację, że "leży przy szlaku czerwonym Przełęcz Kocierska – Porąbka". A zatem o co tu chodzi. Przeciętny turysta analizując tekst z mapą może całkowicie się zaplątać, gdzie jest prawidłowe miejsce rezerwatu.
Pozostańmy jeszcze przy współautorze mapy - Andrzeju Matuszczyku. W swoim pierwszym przewodniku o Beskidzie Małym, czyli: „Beskid Mały. Przewodnik”, Zakład Wydawniczo-Propagandowy PTTK, Warszawa – Kraków, 1981, I, 152, autor na str 13 opisuje rezerwat w następujący sposób:
[...] Rezerwat leśny „Szeroka” w Górach Zasolskich obejmuje rejon wschodnich stoków Jaworzyny (853) koło Wielkiego Cisownika – górna część zlewni potoku Cisowego, przy szlaku czerwonym na odcinku Przełęcz Kocierska – Porąbka. Utworzony w 1960 r. Powierzchnia 49,5 ha. Fragment dolnoreglowej buczyny karpackiej z domieszką wiązu górskiego, jawora i jesionu; wspaniałe okazy starych byków i jodeł. Najstarsze partie drzewostanów liczą ponad 200 lat. Świat zwierzęcy reprezentują: sarna i jeleń, a z ptaków głuszec i jarząbek.
Widać, że opis został zaczerpnięty z Krygowskiego "rejon wschodnich stoków Jaworzyny". Pozostałe informację zostały już podane w informatorze turystycznym mapy o Beskidzie Małym.
Ponadto w środku przewodnika jest umieszczona mapa

Możemy też zauważyć, że miejsce zaznaczonego rezerwatu jest błędnie wskazana. Autor nie ma pojęcia pisząc o rezerwacie, w którym miejscu się on znajduje.
Andrzej Matuszczyk wznawia w 1984 drugie wydanie swojego przewodnika: Beskid Mały. Przewodnik”, Zakład Wydawniczo-Propagandowy PTTK, Warszawa – Kraków, 1984, II, 122, jednak opis rezerwatu przenosi do opisu szlaku. Tym razem na stronie 70 mamy następujący opis:
„[…] Znajdujemy się na przełęczy pod Szeroką Górą (od Przełęczy Kocierskiej 45 min.)
Szlak z drogi wkracza na leśną ścieżkę i przez mieszane lasy podchodzi jednostajnie, a wyżej stromo i mozolnie na zach. stożkiem Szerokiej Góry. Ścieżka przechodzi w wyraźną drogę grzbietową. Przez las świerkowy i obok wyrębu, a potem już łagodnie i płasko wychodzi na szczyt Szerokiej Góry, czyli Kocierza (879 m) – od Przełęczy Kocierskiej 1,15 godz.
W rejonie Szerokiej Góry oraz górskiej części zlewni potoku Cisowego znajduje się rezerwat leśny „Szeroka”, utworzony w 1960 r. na pow. 50 ha. Ochronie podlega tu fragment dolnoreglowej buczyny karpackiej z domieszką wiązu górskiego, jawora i jesionu. Wśród wspaniałych partii drzewostanów liczących ponad 200 lat spotkamy wyjątkowo dorodne okazy buków i jodeł. Świat zwierzęcy na terenie rezerwatu reprezentują sarna i jeleń, a z ptaków głuszec i jarząbek.
Droga prowadzi przez las nieznacznie w dół ku zach., po czym wkracza na szeroką, ładną aleję w lesie bukowym. Przed wierzchołkiem Cisowej Grapy Południowej (853 m) szlak kieruje się w lewo na płd. zach. i płd. […]
Autor zamiast sprostować swój błąd, jaki wprowadził do literatury, jeszcze bardziej go utrwalał !!!
W międzyczasie ukazało się wydanie Edwarda Moskały: „Górskie szlaki znakowane województwa bielskiego”, PTTK Kraj, Warszawa – Kraków, 1982, I, 40, jednak i on nie wykazał się wiedzą w tym temacie. Możemy wyczytać:
„Lasy w Beskidzie Małym należą do lasów górskich dolnego regla. Składają się przeważnie z buków, jodeł i świerków. Dawniej występowała tu puszcza bukowa, lecz z czasem została wytrzebiona przez masowe wyręby, a na jej miejscu posadzony lasy szpilkowe. Niemniej jednak do dziś występują tu jeszcze niewielkie połacie puszczy bukowej. W leśnictwie Kocierz Moszczanica rośnie na stromych stokach Jaworzyny przeszło 150-letni las bukowo-świerkowy, zwany „Szeroką”.
Ostatnie zdanie dobrze już znamy za sprawą naszego pierwszego autora, czyli Władysława Krygowskiego.
W końcu na rynku pojawia się potężna Aleksego Siemionowa: „Ziemia wadowicka. Monografia turystyczno-krajoznawcza”, KTG Oddziału PTTK „Ziemia Wadowicka”, Wadowice, 1984, I, 628
Na 34 stronie autor pisze:
[...]Na terenie wschodniej części Beskidu Małego są dwa rezerwaty leśny. Jeden to rezerwat „Szeroka”, na wsch. stokach Jaworzyny 864 m i płd stokach Kocierza 879 m, utworzony w 1960 r.; obejmuje 49,5 ha lasu, w którym rosną ponad 200-letnie buki i jodły oraz stare jawory, wiązy i jesiony. Są to resztki naturalnego, dolnoreglowego lasu beskidzkiego.[...]
I tu też się rozczarowałem monografią, gdyż powyższy tekst daje dużo do myślenia czy autor wiedział, w którym miejscu położony jest rezerwat, czy też nie.
Moje zmartwienia są rozwiane w dalszej części - w szczegółowej charakterystyce poszczególnych nazw, w której to Siemionow pisze tak:
Szeroka, ok 725 m n.p.m., między Kocierzem (Szeroką Górą) 879 m od zach. a Beskidem 771 m od wsch. Nazwa nawiązuje do nazwy całego odcinka grzbietu w tym rejonie, zwanego przez Komonieckiego Szeroką Górą. Przechodzi przez przełęcz czerwony szlak Porąbka - Skawce. Po przełęcz sięga rezerwat leśny „Szeroka”.
A przy charakterystyce osobliwości florystycznej na stronie 486 doczytujemy się, że:
Naturalny las dolnoreglowy. Mieszany las dolnoreglowy w Beskidzie Małym, składający się z liczących ponad 200 lat buków i jodeł, zachował się w rezerwacie „Szeroka”, który dochodzi do szlaku czerwonego nr 7 w rejonie szczytu Kocierz i Szerokiej Przełęczy.
Ten opis mnie załamał, gdyż analizując ostatniego z ważnych w literaturze przewodnika mogę stwierdzić, że nikt nie miał pojęcia, gdzie leży rezerwat. Każdy wprowadzał w błąd turystę. Może autora w błąd wprowadziły mapy, na których ten błąd od początku powielany.
Ukazuje się też ciekawa publikacja Andrzeja Sikory: „25 wycieczek samochodowo-pieszych w Beskidy z Bielska-Białej. Przewodnik turystyczny”, PTTK Kraj, Warszawa – Kraków, 1985, I, 108, która turystom bardzo się spodobała, jednak i tu niczego nowego się nie dowiadujemy. Autor opisując trasę numer 11: Porąbka - Palenica - Bukowski Groń - Przełęcz Kocierska - Wielka Góra - Wielki Cisownik - Kiczera - Żar - Porabka na stronie 44 pisze tak:
[…] rozpoczynamy strome podejście na Wielką Górę. Po około 15 min nachylenia staje się bardziej łagodne. Po dalszych 10 min dochodzimy do szczytu Wielkiej Góry (od przełęczy 1 godz.).
Okolice zalesionego szczytu stanowią rezerwat przyrody pod nazwą „Szeroka”. Ochroną objęty jest należący do dolnego regla las bukowy wraz z jodłą, jesionem, jaworem i wiązem górskim. Najstarsze drzewa liczą około 200 lat.
Schodzimy dalej grzbietem, po czym po około 15 min obniżamy się z niego w lewo w skos. Następnie skręcamy raptowanie w prawo pod górę, by ponownie obniżyć się do Cisowej Przełęczy, gdzie skrzyżowanie ze szlakiem niebieskim z Czernichowa.
Sikora wznowił swoją jeszcze publikację w 1988, ale i tu w opisie o rezerwacie nic się nie zmieniło. Zatem mamy kolejnego autora, który pisze o czymś, o czym nie miał pojęcia.
Pod koniec lat 90 ukazuje się nowa publikacja Andrzeja Matuszczyka : „Beskid Mały. Grupa Łamanej Skały oraz zachodnią część Beskid Średniego (grupa Żurawnicy i Pasmo Pewelskie). Przewodnik turystyczny”, PTTK Kraj, Warszawa – Kraków, 1989, I, 72
I tu ciekawostka bo autor na początku podaje nową nazwę rezerwatu "Kocierz" (treść poniżej)
W grupie Łamanej Skały utworzono dwa rezerwaty przyrody: „Łamana Skała” oraz „Kocierz” (informację o nich znajdują się w „Słowniku haseł geograficznych”).
Na szczęście w dalszej części przewodnika poprawia się:
„[…] Jesteśmy na przełęczy pod Szeroką Górą – od Przełęczy Kocierskiej 45 min.
Szlak z drogi wkracza na leśną ścieżkę. Przez mieszane lasy podchodzi dość stromo, a wyżej stromo na zach. stokiem Kocierza (879 m). Ścieżka przechodzi w wyraźną drogę grzbietową. Przez las świerkowy i obok wyrębu, za którym stromizna stopniowo łagodnieje i zanika, wychodzimy na szczyt Kocierz (879 m) – od Przełęczy Kocierskiej 1,15 godz. Na Kocierzu znajduje się leśny rezerwat przyrody „Szeroka”.
Szlak prowadzi drogą przez las nieznacznie w dół ku zach., po czym wkracza na szeroką, ładną aleję w lesie bukowym. Przed wierzchołkiem Cisowej Grapy Południowej (853 m) szlak kieruje się w lewo – na płd. zach. i płd. […]
A cały opis szczegółowy o rezerwacie przeniósł na koniec do słownika.
Kocierz (879 m). Całkowicie zalesiony szczyt na zach. od Przełęczy Kocierskiej, w głównym grzbiecie biegnącym w kierunku Cisowych Grap. Kulminacja ta nazywana jest także Szeroką Górą; częściej używana nazwa Kocierz pochodzi od wsi Kocierz. Na płd. stokach Kocierza (879 m), częściowo na wsch. stokach Jaworzyny (864 m) oraz w górnej części zlewni potoku Cisowego znajduje się rezerwat leśny „Szeroka”, utworzony w 1960 r. na powierzchni 50 ha. Ochronie podlega tu fragment dolnoreglowej buczyny karpackiej z domieszką wiązu górskiego, jawora i jesionu. Wśród wspaniałych liczących ponad 200 lat partii drzewostanów spotkamy wyjątkowo niezwykłe okazy buków i jodeł. Na terenie rezerwatu żyją m.in. sarny i jelenie, a z ptaków głuszce i jarząbki.[/]
Pomimo zmian estetycznych w przewodniku nic się nie zmienia. Mamy błąd za błędem (oczywiście chodzi mi o położenie rezerwatu) i możemy się domyślić, że w kolejnych publikacjach nie będzie ze strony autora poprawy lub jakiekolwiek korekty
W połowie lat 90 pojawia się przewodnik autorów: Mikołajski Jerzy, Sołtysik Jerzy: „Beskid Mały latem i zimą. Przewodnik”, Colgra – Press, Poznań, 1994, I, 56. W publikacji możemy się doszukać następującej informacji:
[…] Nad wsią na południowych stokach Kocierza znajduje się rezerwat leśny „SZEROKA” założony w 1960 r. i obejmujący pow. ok. 50 ha. W jego granicach pod ochroną znalazł się fragment dolnoreglowej buczyny karpackiej z domieszką wiązu górskiego, jawora i jesionu. Rezerwat posiada ponad 200-letnie wspaniałe partie drzewostanów, a wśród nich niezwykłe okazy buków i jodeł, a nawet limby. Pod ochroną znajduje się też żyjąca tam zwierzyna i ptactwo: sarny i jelenie oraz głuszce i jarząbki.
I tu nie ma przełomu. Dalej nie znamy poprawnego miejsca rezerwatu, a opis rezerwatu jest już nam znany z poprzednich przewodników.
Pod koniec XX wieku dopiero Chromik Zygmunt: „Rezerwaty przyrody dorzecza Soły / oprac. tekstu Zygmunt Chromik, Beata Michalska, Jerzy Grajczak”, Zespół Zachodniobeskidzkich Parków Krajobrazowych, Żywiec, 1999, I, 32 wprowadza przełom. Znajdujemy tu szczegółowy opis rezerwatu:
Rezerwat Szeroka
Rezerwat leśny, forma ochrony częściowa powierzchnia 51,94 ha rok utworzenia 1960.
Cel ochrony zachowanie fragmentu karpackiego lasu bukowego regla dolnego. Rezerwat obejmuje górne partie doliny jednego z dopływów potoku Kocierzanka. Głównym walorem przyrodniczym rezerwatu Szeroka jest starodrzew bukowo-jodłowy w wieku około 180 lat .Wiek niektórych egzemplarzy jodeł i buków dochodzi do 200-250 lat W rezerwacie wyodrębniono trzy zbiorowiska nieleśne i dwa leśne Dominującym zbiorowiskiem porastającym prawie całą powierzchnię rezerwatu jest żyzna buczyna karpacka Warstwę drzew tworzy tu buk z domieszką jodły i jaworu. Warstwa krzewów najlepiej rozwinięta jest w drzewostanach starszych. W jej skład wchodzą głownie podrosty buka i jodły. W runie najczęściej spotykanymi gatunkami są żywiec gruczołowaty, marzanka wonna, wilczomlecz migdałolistny oraz szczawik zajęczy Ogółem na terenie całego rezerwatu stwierdzono występowanie 105 gatunków roślin naczyniowych, w tym 4 podlegające ochronie ścisłej i dwa częściowej. Fałna rezerwatu jest typowa dla dużych kompleksów leśnych. Z dużych ssaków występują jeleń i sarna bardzo liczny jest dzik. Z ptaków na uwagę zasługuje krogulec, myszołów i pustułka.
Jeszcze nikt z powyższych autorów niescharakteryzował tak dokładnie rezerwatu. Może dlatego, że wydawca był Zespołu Zachodniobeskidzkich Parków Krajobrazowych.
Matuszczyk Andrzej wydał jeszcze dwa przewodniki pod nazwą: „Beskid Mały. Przewodnik turystyczny”, Grafikon, Oddział PTTK „Ziemia Wadowicka”, Wadowice, 2001, I, 215 i 2004, II, 215.
O rezerwacie "Szeroka" możemy dopiero, albo aż dopiero doczytać się w opisie czerwonego szlaku turystycznego w rejonie Przełęczy Kocierskiej / 718 m / (strona zachodnia), Cisowych Grap / 810-853 m / i Bukowskiego Gronia / 729 m /
[…] Szlak czerwony na Cisowe Grapy i dalej – na Przełęcz Isepnicką jest w całości gęsto zalesiony a dzięki niewielkim deniwelacjom posiada łatwy do marszu przebieg. Na łagodnym podejściu na Cisowe Grapy w rejonie szczytu Kocierza / 879 m / mija się rezerwat przyrody „Szeroka”, zajmujący głównie południowe stoki i tamtejsze uroczyska oraz wzniesienia. W rejonie Cisowej Przełęczy, pomiędzy dwoma szczytami Cisowych Grap rozpoczynają się niebieskie znaki do Czernichowa i widać w lesie kilka odkrywek piaskowca.[…]
Autor strasznie unikał w swoich przewodnikach informacji dotyczących rezerwatu. Więcej tematyki poświęcił chociażby innemu z rezerwatów - "Madohorze". Przy charakterystyce flory wspomina tylko o pozostałych dwóch rezerwatach, natomiast nie ma żadnej informacji o "Szeroce".
W końcu po kilku latach następuję przełom. Zostaje wydana nowa mapa Sygnatury, która poprawnie umiejscawia rezerwat na mapie i choć jest było to drugie wydanie tego wydawnictwa, to nie zmienia faktu, że jako pierwsi odważyli się sprostować ten błąd.
![]()
Do samego kształtu jeszcze można było by mieć minimalne uwagi. ale to już nie to chodzi.
Rok później wychodzi przewodnik Radosława Trusia : „Beskid Mały. Przewodnik”, Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, Pruszków, 2008, I, 346, który w opisie niebieskiego szlaku turystycznego 26N Czernichów - Jaworzyna - Przełęcz Przysłop Cisowy poprawnie umiejscawia rezerwat"
[...]Na następnym pagórku rozpoczyna się rezerwat „Szeroka” utworzony wbrew nazwie i błędnemu oznaczeniu na mapach nie na szczucie Kocierza (Szerokiej), ale właśnie tu, w górnych partiach jednego z prawobrzeżnych dopływów Kocierki. Będziemy szli jego górną granicą, mając rezerwat po prawej stronie.
Rezerwat „Szeroka” utworzony w 1960 r. na obszarze 52 ha dla ochrony starego lasu bukowo-jodłowego – niektóre drzewa przekraczają wiekiem 200 lat. Dominuje tu żyzna buczyna karpacka oraz kwaśna buczyna górska. Charakterystycznymi gatunkami są żywiec gruczołowaty, przytulina (marzanka) wonna, wilczomlecz migdałolistny, szczawik zajęczy. Są to tzw. geofity (rośliny ziemnopączkowe), które kwitną wiosną przed ulistnieniem drzew. Chronionymi gatunkami są: bluszcz pospolity, parzydło leśne, wawrzynek wilczełyko, śnieżyczka przebiśnieg. Zbiorowiska nieleśne reprezentują formy z pokrzywą zwyczajną, z turzycą okrągłolistną oraz lepiężnikiem białym. Spotkać tu można jelenie, sarny i dziki, a także 3 gatunki ryjówek, wiewiórki, kuny leśne, łasice i lisy, a z większych ptaków jastrzębie, krogulce, pustułki oraz jarząbki i gniazdujące tu podobno głuszce. Spośród owadów uwagę zwraca chroniony biegacz fioletowy.
Niżej, z niewielkiej polanki na przełęczy pod szczytem Maleckie (zwanej niekiedy Cisową Przełęczą) widać nad Ramonami Suchego Wierchu i Soliska Beskid Śląski ze Skrzycznem.[...]
Szlak skręca z grzbietu w prawo, trawersując stoki Maleckiego i Cisowej Grapy Południowej i doprowadza po kwadransie do przełęczy Przysłop Cisowy, gdzie spotkamy czerwony szlak [...]
W końcu wychodzi też nowa mapa turystyczna w 2012 r Wydawnictwa Compass-u, Wydanie 7, gdzie kształt rezerwatu jest zgodny z tym co zostało zapisana w Zarządzeniu Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 1 lutego 1960 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody.
![]()
Reasumując.
- dopiero Truś wyprostował błąd lokalizacyjny rezerwatu w przewodniku
- pomimo, że każdy z autorów przewodników tj Krygowski, Matuszczyk czy Siemionow oddał się swojej pasji, czyli górą, to popełnił podstawowy błąd nie analizując źródła powstania rezerwatu
50,5 pkt - sprocket73
27 pkt - baca
20,5 pkt - Dariusz Tlałka
16,5 pkt - jolanta
14 pkt - kisiel
12,5 - darkheush
10,5 - nena
9,5 pkt - harnaś wołoski
8,5 pkt - MK
7,5 pkt - MF
6 pkt - Gustek
5,5 pkt - lowell79
3 pkt - łysy z łysiny, Klimek
2,5 pkt - jardo
2 pkt - Macieks, kruwad
1 pkt - teksanski, Inga, Paweł
0,5 pkt - kris_61, stary, marekk500, wawri
a bo piszczę równocześnie coś innego więc rozumiesz ![]()
Daje, Na jakim przysiółku mamy taki gażdzet

Złota Górka
No
50,5 pkt - sprocket73
26 pkt - baca
20,5 pkt - Dariusz Tlałka
16,5 pkt - jolanta
14 pkt - kisiel
11,5 - darkheush
10,5 - nena
9,5 pkt - harnaś wołoski
8,5 pkt - MK
6 pkt - Gustek
5,5 pkt - MF, lowell79
3 pkt - łysy z łysiny, Klimek
2,5 pkt - jardo
2 pkt - Macieks, kruwad
1 pkt - teksanski, Inga, Paweł
0,5 pkt - kris_61, stary, marekk500, wawri
ok, a zatem co to za górka
![]()
3
6
rufi twoje zdjęcia zrobiły na mnie wrażenie Brawo Nawet nie tyle co zdjęcia nocą ale i te jesienią ![]()
gancarz
Jaszczurowska z polany w okolicach Jaśkowej
50,5 pkt - sprocket73
25 pkt - baca
20,5 pkt - Dariusz Tlałka
15,5 pkt - jolanta
12 pkt kisiel
10,5 - nena
9,5 pkt - harnaś wołoski, darkheush
8,5 pkt - MK
6 pkt - Gustek
5,5 pkt - MF, lowell79
3 pkt - łysy z łysiny, Klimek
2,5 pkt - jardo
2 pkt - Macieks, kruwad
1 pkt - teksanski, Inga, Paweł
0,5 pkt - kris_61, stary, marekk500, wawri
zagadka na refleks
co to za górka

Wieczór dobry wszystkim
![]()
Poza tym interesuję się filmami, twórczością Tolkiena i... kolejąKocham kolej
To rozumiem, że masz pełny zbiór Nowakowskiego Andrzeja, który poświęcił więcej czasu o historii kolei na trasie Bielsko-Kraków
ale ich jest bardzo mało Strzelam Ok 10-20%
z okolic rogacza przy kapliczce na Potrójnej?
Idąc dalej naszym tropem rezerwatu postanowiłem zrobić obrys tego obszaru na mapie topogrraficznej. Teraz ona idealnie pokazuje, w którym miejscu idąc szlakiem niebieskim bezpośrednio stykamy się ścieżką z rezerwatem i w tych miejscach może widnieć informacja z tabliczką rezerwatu
![]()
A tak wygląda zdjęcie ortofotomapy z tego obszaru.
![]()
Wydaje mi się, że więcej opisała w artykule: "Przymusowe lądowanie w gęstym lesie KATASTROFA BEZ OFIAR" Kronika Beskidzka nr.: 37 z dnia: 15-09-2005
Poniżej treść artykułu:
Kilka minut po 12.00 w poniedziałek, 12 września, w gęstym lesie na Przełęczy Kocierskiej lądował awaryjnie wojskowy samolot AN-2. Na pokładzie lecącego z bielskich Aleksandrowic dwupłatowego transportowca znajdowała się trzyosobowa załoga oraz ośmiu pilotów z grupy pilotażowo-akrobacyjnej Biało-Czerwone Iskry. Samolot roztrzaskał się na drzewach, jednak znajdujący się na jego pokładzie wojskowi piloci wyszli z wypadku praktycznie bez szwanku. Tylko jeden z nich doznał niegroźnych obrażeń nogi.
Wojskowy An-2 wystartował po 12.00 z lotniska w Aleksandrowicach. Zabrał na pokład grupę wojskowych pilotów, którzy wykonywali podniebne akrobacje podczas weekendowego pikniku lotniczego w Bielsku-Białej. Maszyna miała lecieć do Dęblina. Ze wstępnych, na razie nieoficjalnych ustaleń wynika, iż tuż po starcie zaczęły się kłopoty z silnikiem. W okolicach Przełęczy Kocierskiej, na styku powiatów wadowickiego i żywieckiego, pilot „Antka” zdecydował się awaryjnie lądować. Samolot usiadł na gęsto zalesionym stoku. Stara radziecka konstrukcja ze skrzydłami pokrytymi płótnem obroniła się wyjątkowo dzielnie. Kadłub wytrzymał, połamały się tylko skrzydła. Doszło też do wycieku około ośmiuset litrów paliwa.

Pierwsi na miejscu katastrofy byli strażacy z Andrychowa. Później wsparły ich zawodowe jednostki z Żywca. Grożący wybuchem teren zabezpieczono. Na początku nie było nawet wiadomo, na czyim terenie spadł samolot. Na miejsce wypadku jechał nawet patrol z Bielska-Białej. W końcu ustalono, że samolot leży w granicach powiatu żywieckiego. Do akcji wkroczyła więc miejscowa policja, następnie zaczęły pojawiać się oddziały prewencji i wojska. Nie można się było zbliżyć nawet na kilkaset metrów od miejsca katastrofy. Policjanci zawracali wszystkich, także dziennikarzy twierdząc, że kontrolę nad całym terenem przejęło wojsko. Rzecznik prasowy żywieckiej policji Wiesław Zoń, który na początku rozmawiał z dziennikarzami, odesłał ich w końcu do oficera prasowego sił powietrznych w... Warszawie. Pilnujący terenu żołnierze i funkcjonariusze Żandarmerii Wojskowej chcieli nawet odbierać dziennikarzom aparaty i kamery.

- To nie jest niczyja zła wola. Teren został zamknięty, bo wyciekło paliwo lotnicze i istnieje realna groźba wybuchu - tłumaczył pułkownik Janusz Smolec, zastępca dowódcy 32. Ośrodka Dowodzenia i Naprowadzania w Krakowie, który około 15.00 pojawił się na miejscu wypadku. Do wybuchu wszakże nie doszło, a na miejscu katastrofy zjawiły się dodatkowe oddziały żandarmerii oraz cały sztab wojskowych z czarnymi teczkami w rękach i dużą ilością gwiazdek na pagonach. Przyczyny wypadku będzie teraz badała specjalna wojskowa komisja.
Tekst i foto: Łukasz Piątek
Możesz też znaleźć artykuły w innych gazetach"
- Wypadek wojskowego samolotu AN-2 na Przełęczy Kocierskiej;
- Przymusowe lądowanie wojskowego samolotu niedaleko Andrychowa
Na jednym z forum wyczytałem wtedy, że chodzi samolot AN 2 o numerze 1464 ( n/f 1G 114-64 ) z 1 Ośrodka Szkolenia Lotniczego w Dęblinie.
Tak wyglądał samolot przed rozbiciem

a tak po katastrofie z góry

Zdjęcie pochodzą ze strony Stowarzyszenia lotnictwa ratowniczego w Beskidach
Zauważ, że w punkcie pierwszym autor nazwał rezerwat Szeroka w Beskidzie Małym, a zatem jest mowa o konkretnym paśmie. Rzeczywiście w punkcie trzecim pojawia się na końcu słowo Beskidu Żywieckiego, ale jest to pewnie pomyła piszącego wniosek. A może jest to jakieś powiązanie, że Nadleśnictwo Jeleśnia ma siedzibę w Beskidzie Żywieckim. Błąd też mógł powstać w ten sposób, że na starych publikacjach Beskid Żywiecki, Ślaski i Mały był też zwanym Beskidem Wysokim. Często też na mapach nie było podawane nasze pasmo, więc autor mógł potraktować to jako odnogę Beskidu Żywieckiego. Dla nie których osób Beskid Wysoki i Żywiecki stanowił to samo pasmo. Dzisiaj na szczęście już te tematy są prostowane. Trzeba było by zapytać autorów dlaczego tak jest wpisane, a nie inaczej, ale w końcu chodziło im o stworzenie rezerwatu. Zwłaszcza, że jest to pierwszy rezerwat uchwalony w Beskidzie Małym. Rezerwat Madohora była uchwalany później, ale tam już takiego błędu nie ma. Na pewno słusznie zauważyłeś, że jest tu bałagan.
Która lokalizacja rezerwatu Szeroka jest prawidłowa?
Pod Cisową Grapą Południową, czy inaczej Wielką Cisową Grapą, a dokładnie na jej południowych stokach znajdujących się w Gminie Kocierz
Dlaczego? Postaram się zaraz wyjaśnić.
Na wszystkich mapach jakie okazywały się do tej pory (np. Beskid Mały 1:75.000 PPWK 1985, 1988), miejsce rezerwatu Szeroka było zaznaczone jak poniżej (obszar zaznaczony na pomarańczowo)
![]()
a tak np. na mapach turystycznych Compass-u. Przynajmniej pierwsze sześć wydań, a zatem do 2011 r
![]()
Na pewno taki układ większość osób też zna. Jak sama nazwa rezerwatu „Szeroka” sugeruje nam informację, że powinien być on na stokach Szerokiej Góry (zwanej też błędnie Wielką Górą), czyli Kocierzu i tak w rzeczywiście było znaczone.
Ponadto o miejscu usytuowania rezerwatu informuje nas położenie, że rezerwat powinien być w Gminie Kocierz, a na wspomnianej mapie zaznaczony obszar położony jest w dwóch gminach: Gmina Kocierz i Gmina Porąbka. Zatem jest to pierwszy argument dla nas, aby zastanowić się, czy zaznaczone miejsce na mapach jest prawidłowe.
Idąc dalej tym tropem, możemy zauważyć, że po zmierzeniu powierzchni (zaznaczonego na takich mapach) „rezerwat” liczy 160 ha, a powinien mieć ok 50 ha. Jest on zatem trzy krotnie większy niż powinien być. Mamy kolejny sygnał o nieprawidłowości.
Odpowiedzią na te pytanie może być stosowne źródło, a zatem akt, na mocy której powstał sam rezerwat. Chodzi tu oczywiście o Zarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 1 lutego 1960 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody.
Punkt pierwszy informuje nas ogólnikowo o położeniu rezerwatu, ale daje nam informację, gdzie powinien się on znajdować. Brzmi on następująco: „ Uznaje się rezerwat przyrody pod nazwą „Szeroka w Beskidzie Małym” obszar lasu o powierzchni 49,51 ha w Leśnictwie Kocierz, Nadleśnictwa Państwowego Żywiec, położony w gromadzie Kocierz, w powiecie żywieckim województwa krakowskiego”. Dziś wiemy, że rezerwat jest nadal w powiecie żywieckim, ale w województwie śląskim, gdyż od tego czasu zmieniła się dwukrotnie administracja. Warto jeszcze jedno zaznaczyć, że sama nazwa rezerwatu to: "Szeroka w Beskidzie Małym", a nie "Szeroka".
Punkt drugi precyzyjnie nam go określa: „W skład rezerwatu wchodzą oddziału lasy 40a, b oraz 42 a, według oznaczeń przyjętych w planie urządzenia gospodarstwa leśnego na okres lat 1951-1960” . I tu okazuje się, że jest cała zagadka, gdyż od tego czasu plan urządzenia gospodarstwa leśnego zmienił się i obecnie rezerwat mieści się na obrębach lasu o nr: 42 b, d, e, f, g i 44 b. Skąd to wynika? W tym czasie obowiązywała ustawa z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym, która straciła swoją moc wraz z wejściem nowej ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach. Wszystkie rozporządzenia, której do tej pory obowiązywały, też straciły moc.
Na szczęście w dalszej części Zarządzenia jest mowa, iż: „granice rezerwatu zostały oznaczone na mapie rezerwatu w skali 1:20 000, stanowiącej załącznik” . Taki załącznik dzisiaj posiada Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach oraz Nadleśnictwo Jeleśnia, które mi udostępniło skan na poczet rozwikłania naszej zagadki, za co z góry dziękuję pani Iwonie Cebrat - Starszemu Specjalisty Służby Leśnej
![]()
Warto jeszcze o jednej rzeczy powiedzieć. Analizując położenie obszaru rezerwatu zaznaczonego powyżej, czyli najbardziej popularnego ułożenia na mapach, możemy wytypować obręby lasu, w których on znajduje się i są to obręby: 31, 35, 36, 37, 41 i 51. Mamy zatem mocny argument, aby stwierdzić, że położenie tego rezerwatu na pewno jest nie poprawne.
A zatem skąd „nowe” położenie rezerwatu (jak poniżej) na mapie turystycznej Compass skala 1:50 000 Wydanie 7 z 2012 r i czy jest prawidłowe?
![]()
Jak się okazuje – tak, ponieważ rezerwat mieści się na obrębach lasu o nr: 42 b, d, e, f, g i 44 b i właśnie taki ma wygląd. Miejsce nie jest nowe, bo w Nadleśnictwie Jeleśnia jest znany tylko taki wygląd tego obszaru.
Wcześniej już taki układ rezerwatu opublikowało Wydawnictwo Sygnatura na swojej mapie turystycznej: „Beskid Mały Jezioro Międzybrodzkie” w wydaniu II z 2007 r. i było pierwszym wydawnictwem jaki wprowadziło taką zmianę. Przynajmniej mi znane
![]()
A zatem dlaczego ten rezerwat nie nazywa się np. rezerwatem „Cisowa Grapa” czy inaczej skoro jego położenie na to wskazuje? Otóż osoby, które określały miejsce nie znały dobrze nazewnictwa Beskidu Małego, a najbardziej charakterystycznym punktem była obecna góra Kocierz, czyli Szeroka Góra (Wielka Góra). I tu mamy odpowiedź dlaczego rezerwat ma taką nazwę a nie inaczej. Zapewne dzisiaj trzeba było by szukać pionierów, którzy byli zaangażowani w pracę nad utworzeniem rezerwatu, ale czy jest to jeszcze możliwe po ponad 50 latach. Nie wiem.
Jeszcze jedno. W publikacjach Nadleśnictwa Jeleśnia możemy znaleźć minimalną rozbieżność co do powierzchni rezerwatu. Autorzy w swoich źródłach zazwyczaj podają 51,94 ha, ale też w najnowszych dokumentach znajdziemy powierzchnię 52,57 ha. Skąd rozbieżność wyników pomiędzy Zarządzeniem a dzisiejszymi publikacjami? Okazuje się, że ta ostatnia wartość jest jak najbardziej poprawna. Od czasu, kiedy powstał rezerwat upowszechnił się też pomiar GPS, który jest bardziej precyzyjną metodą pomiaru od tej jaką stosowali ówcześni leśniczy. Możemy się cieszyć, że powierzchnia rezerwatu nam rośnie.
Reasumując
Jesteśmy w stanie poznać rezerwat Szeroka, ale musimy dojść na Przeł Przysłop Cisowy czy to z Przeł. Kocierskiej lub z Międzybrodzia Żywieckiego albo z samego Kocierza Moszczanickiego
Co do oznakowania? To trzeba przyznać, że nie jest ono dobrze zrobione.
Może dzięki nowym mapom turysta będzie teraz mógł lepiej poznać miejsce, w którym znajdują się siedliska żyznej buczyny karpackiej w formie podgórskiej (Dentario glandulosae-Fagetum typicum) i kwaśnej buczyny górskiej (Luzulo nemorosae-Fagetum)
Źródło:
- Zarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 1 lutego 1960 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody.
- Plan urządzenia lasu dla Nadleśnictwa Jeleśnia Obręby: Jeleśnia Żywiec sporządzony na okres od 1 stycznia 2005r. do 31 grudnia 2014 r. na podstawie stanu lasu w dniu 1 styczeń 2005 r. Tom I Opis ogólny lasów Nadleśnictwa
- Plan urządzenia lasu dla Nadleśnictwa Jeleśnia Obręby: Jeleśnia Żywiec sporządzony na okres od 1 stycznia 2005r. do 31 grudnia 2014 r. na podstawie stanu lasu w dniu 1 styczeń 2005 r. Tom IV Program ochrony przyrody
- III.3. Ochrona prawna zasobów przyrodniczych z Planu Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Śląskiego
- pani Iwona Cebrat - Starszy Specjalista Służby Leśnej z Nadleśnictwa Jeleśnia
- wycinek mapy turystycznej: "Beskid Mały" Wydanie 6, 2011 Wydawnictwo Compass Kraków
- wycinek mapy turystycznej: "Beskid Mały" Wydanie 7, 2012 Wydawnictwo Compass Kraków
- wycinek mapy turystycznej: „Beskid Mały Jezioro Międzybrodzkie” Wydanie II, 2007, Wydawnictwo Sygnatura Zielona Góra
Forum Beskidu Małego » Posty przez baca
[ Wygenerowano w 0.102 sekund, wykonano 5 zapytań ]