odbiegając od szlaku żółtego ... , wybaczcie
jestem pod wrażeniem tej mglistej fotki angi-ego niesamowicie klimatyczne zdjęcie
!
5,426 2010-03-12 15:46:59
Odp: Łamana Skała – Madohora – Mlada Hora – Madahora - czyli jak? (25 odpowiedzi, napisanych Szczyty Beskidu Małego)
5,427 2010-03-11 19:38:56
Odp: Rośliny chronione w Beskidzie Małym (286 odpowiedzi, napisanych Flora Beskidu Małego)
Rośliny chronione to nie tylko paprotniki i rośliny nasienne. Chronione są też wątrobowce i mchy których ostatnio robiłem makrofotografie w moich okolicach.
Ponieważ Darek T. wspomniał coś niecoś o mszakach i zahaczył o wątrobowce postanowiłam troszkę o nich napisać. Znalazłam bowiem u siebie zdjęcie jednego z ich przedstawicieli ![]()
Podgromada mszaki to najstarsza grupa roślin lądowych. Charakterystyczną ich cechą jest przemiana pokoleń z dominującym gametofitem – pokoleniem płciowym , wytwarzającym dwa rodzaje narządów rozrodczych: męskie, zwane plemniami i żeńskie, zwane rodniami. W plemniach powstają komórki męskie – plemniki, a w rodniach żeńskie – komórki jajowe , ale to wszyscy wiemy
. Pokolenie płciowe – gametofit rozpoznaje się najczęściej po zielonym zabarwieniu (np. u mchów zielona ulistniona łodyżka ), Bierze ono udział w procesie fotosyntezy , czyli jest odpowiedzialne za odżywianie całej roślinki. Drugie pokolenie – sporofit jest pokoleniem bezpłciowym. Jest ono formą krótkotrwałą . Jego zadaniem jest wytworzenie zarodników (mejosporów) , a potem już na nic nie jest potrzebne
i obumiera. Sporofit nie może istnieć bez gametofitu. To całkiem jak mężczyzna bez kobiety ... choć może się zbyt zapędziłam
, pewnie Panowie mnie zaraz zlinczują za to stwierdzenie
. U mchów na przykład sporofit najczęściej rozpoznajemy go po brązowawym zabarwieniu ( np. nieulistniona brązowa łodyżka ).
Naszą podgromadę mszaki możemy podzielić na dwie klasy :
I – wątrobowce
II – mchy
Dzisiaj chciałabym troszkę opowiedzieć o pierwszej – wątrobowcach i przedstawić Wam jednego z ich przedstawicieli , który rośnie w Beskidzie Małym – porostnicę wielokształtną (Marchantia polymorpha L.) . Dawniej wierzono, że rośliny , które mają podobny kształt do organów ludzkich, mogą je leczyć , stąd wzięła się prawdopodobnie nazwa klasy wątrobowce, gdyż kształt niektórych z ich plech był podobny do kształtu wątroby.
Porostnica wielokształtna jest gatunkiem dwupiennym, tzn., że osobniki żeńskie i męskie występują jako osobne rośliny. Moją porostnicę znalazłam w zacienionym , wilgotnym zagajniku brzozowym na skraju lasu. Porostnica wielokształtna to najbardziej rozpowszechniony gatunek wątrobowca. Rośnie również w szklarniach. Należy do wątrobowców plechowatych. Nie wszystkie wątrobowce posiadają nazwy polskie, wiele z nich ma tylko nazwy łacińskie , ponieważ jest to stosunkowo mało znana i dostrzegana grupa roślin. Należą tu bardzo różnorodne formy. Niektóre są plechowate, roślina ma kształt nieregularnej rozetki lub taśmy tak właśnie wygląda większość porostnic. U porostnicy wielokształtnej gametofit męski osadzony jest na trzonku i ma postać ośmiopłatowej tarczki, a gametofit żeński ma postać parasola osadzonego również na trzonku, co ładnie widać na zdjęciu nr 2, na pierwszym zresztą też
. Do zapłodnienia może dojść tylko w obecności wody . Z zygoty (połączenia plemnika z komórka jajową) powstaje właśnie forma bezpłciowa tj. wspomniany wyżej sporofit.
Wątrobowce nie są dużymi roślinkami, często podczas wędrówek w ogóle nie zwracamy na nie uwagi , bo ich po prostu nie zauważamy. Osiągają rozmiary od kilku do kilku milimetrów bądź centymetrów. Rosną w miejscach zacienionych i wilgotnych, szczególnie licznie w górskich lasach, porastając po prostu wilgotną glebę , skały czy próchniejące pnie. Rosną również na korze drzew, mszarach i na torfowiskach. W Polsce znaleziono do tej pory ok. 250 gatunków wątrobowców. Mchy są od nich zdecydowanie grupą liczniejszą i bardziej zróżnicowaną pod względem budowy jak i stanowisk na których występują . Ale o mchach przy innej okazji
.
5,428 2010-03-10 18:35:31
Odp: Rośliny chronione w Beskidzie Małym (286 odpowiedzi, napisanych Flora Beskidu Małego)
czy Czernichów , czy Hrobacza , pewnie wtedy jeszcze w innych miejscach takie piękne pierwiosnki sobie kwitły
a Panią Wiosnę jak najbardziej znalazłeś , bo dopiero w doliny wkroczyła ![]()
5,429 2010-03-10 18:18:42
Odp: Płaskowyż Padis`z - Rumunia Góry Multi Apuseni (13 odpowiedzi, napisanych Karpaty (czeskie, słowackie, ukraińskie ect.))
Świetne fotki angi. Szczególnie fajnie uchwyciłeś te leje krasowe, wodospady , ten strumyk z kniecią błotną , to drzewo powalone no i oczywiście krokusy
Krajobrazy przypominają troszkę nasze Pieniny.
5,430 2010-03-10 17:47:55
Odp: Rośliny chronione w Beskidzie Małym (286 odpowiedzi, napisanych Flora Beskidu Małego)
nie wiem dlaczego darkheush krył tak długo tego kwiatuszka z Hrobaczej ...
, ale od teraz będzie zdobił nasze forum i przypominał nam , że wiosna tuż , tuż ![]()
Fot.1. pierwiosnka wyniosła darkheusha

Fot.2. pierwiosnka wyniosła ferdynansa
Pierwiosnka wyniosła (Primula elatior) (zdjęcie 1 i 2), bo o niej tu mowa, to jedna z pierwszych oznak wiosny nie tylko w naszym Beskidzie Małym
Z łaciny „Primus” znaczy wczesny, pierwszy . Zresztą prymus też nam się z tym kojarzy
. Spotka się często również podobną do niej pierwiosnkę lekarską (Primula veris). Oba gatunki podlegają częściowej ochronie gatunkowej. Lekarska od wyniosłej różni się nieco pokrojem liści oraz barwą pięciopłatkowych kwiatów, a mianowicie ma bardziej rozdęty kielich, na płatkach w głębi korony widnieje wyraźnie 5 pomarańczowoczerwonych plamek i jej kwiaty mają bardziej dzwoneczkowaty pokrój oraz przyjemnie pachną , zaś wyniosła nie pachnie lub wydziela bardzo słaby zapach, a jej kwiaty w głębi korony mają ciemniejszą (ciemnożółtą albo pomarańczową) obwódkę, długie szypułki i smuklejszy , dosyć mocno przylegający do korony kwiatu kielich. Pierwiosnka wyniosła zakwita również wcześniej od lekarskiej. Pierwiosnka lekarska jest rośliną leczniczą, a także używana była i jest nadal w kuchni.
Fot. 3 . pierwiosnka bezłodygowa - mieszaniec ogrodowy
Na pierwiosnki często starsi ludzie mówią prymulki, kluczyki albo klucze Św. Piotra . A skąd ta wdzięczna nazwa „kluczyki” ??? Otóż wg legendy roślina ta podobno powstała ze spadłego z nieba pęku kluczy Św. Piotra. Hmm ... kto wie ? ...
Łodyżka z dużą ilością kwiatów kojarzy się na pewno z pękiem kluczy
.
Rośliny te tworzą barwne mieszańce i często są ulubionymi wiosennymi kwiatami w naszych ogrodach
. Na zdjęciu 3 i 4 pokazałam Wam pierwiosnkę bezłodygową (Primula vulgaris) , odmianę ogrodową (z mojego ogródka)
. Pewnie niejeden z Was ma te kwiaty w swoim przydomowym ogródku ![]()
Fot. 4. pierwiosnka bezłodygowa - odmiana ogrodowa
W Polsce w stanie dzikim pierwiosnka bezłodygowa uznana jest za wymarłą, tylko w ogrodach można spotkać jej mieszańców o przeróżnych barwach, które mają zdolność szybkiego dziczenia. Kwiaty w stanie dzikim mają kolor jasnożółty z dosyć długimi szypułkami. Nie wyrastają jak u wcześniejszych dwóch gatunków na łodydze, ponieważ takowej nie ma , albo jest bardzo skrócona , prawie niewidoczna. Dziko rosnąca pierwiosnka bezłodygowa podlega ścisłej ochronie gatunkowej i jest zarejestrowana w Polskiej Czerwonej Księgi Roślin.
5,431 2010-03-10 17:26:58
Odp: Co z tymi krokusami?;) (121 odpowiedzi, napisanych Flora Beskidu Małego)
ale zakwitną na pewno ![]()
5,432 2010-03-10 17:24:32
Odp: Łamana Skała – Madohora – Mlada Hora – Madahora - czyli jak? (25 odpowiedzi, napisanych Szczyty Beskidu Małego)
dziękuję ferdynans to nam dużo wyjaśniło
Swoją drogą widać , jak nieuregulowane prawnie nazewnictwo potrafi narobić zamieszania
.
5,433 2010-03-07 21:57:40
Odp: Rośliny chronione w Beskidzie Małym (286 odpowiedzi, napisanych Flora Beskidu Małego)
Nie tylko oznacz kruwad ale zrób koniecznie fotki
To wyjątkowo piękne rośliny
A i w galerii widzę ich trochę jeszcze przybyło ![]()
5,434 2010-03-07 21:49:40
Odp: Łamana Skała – Madohora – Mlada Hora – Madahora - czyli jak? (25 odpowiedzi, napisanych Szczyty Beskidu Małego)
czyli widać, że jest ich więcej niż 5
5,435 2010-03-07 11:27:41
Temat: Łamana Skała – Madohora – Mlada Hora – Madahora - czyli jak? (25 odpowiedzi, napisanych Szczyty Beskidu Małego)
Z poprawnym nazewnictwem miejscowości, szczytów , przełęczy itd. od zawsze były problemy i nie jestem do końca pewna czy mając takie zaległości w topomastyce , których nie uzupełnialiśmy na bieżąco , jesteśmy w stanie jeszcze nadrobić.
Duże kontrowersje budzi np. nazwa Łamanej Skały na którą często mówi się Madohora , co podobno również jest błędem . Nie wiem czy zauważyliście ale na mapie Beskidu Małego wyd. Compass niedaleko Łamanej Skały jest jeszcze szczyt Mlada Hora (872 m.). No i nazwa rezerwatu „Madohora” . Można rzeczywiście się pogubić w tym nazewnictwie. Ostatnio czytałam artykuł z dosyć starej książki „ Ziemia Wadowicka” (1968 r.) i powiem Wam , że ani razu z nazwa Madohora dla Łamanej Skały się nie spotkałam . Używano cały czas Łamana Skała. W necie i w społeczeństwie krążą obie nazwy , czasami jeszcze trzecia „Madahora”. Nazwa Madohora pochodzi z języka słowackiego, ale wskazuje również na związki z osadnictwem wołoskim . „hora” w j. słowackim znaczy góra ale również las, a „mado” ma również słowiańskie pochodzenie i pochodzi prawdopodobnie od słowa „mlada” (j. słowacki – młoda) lub np. „mlad/mlada/mlado” ( j. chorwacki – młody).
Nazwa Łamana Skała pojawiła się już w źródłach historycznych w XV w. i miała oddawać charakter tego szczytu czyli góry na której można spotkać połamane bloki skalne . Ta nazwa wg mnie jest chyba najbardziej trafna.
Ale wracając jeszcze do tego niższego szczytu z mapy – Mlada Hora (872 m.). Truś w swoim przewodniku na str. 154 pisze , że tak nazwano właśnie to co Wy tu często nazywacie Anulą, czyli tzw. rozdroże pod Łamaną Skałą. I tą nazwę uważa za błędną . Niestety nie wyjaśnia dlaczego jest to błędna nazwa . Pisze , że spotyka się tam 5 szlaków turystycznych . Patrząc na mapę jakoś mi się to odrobinę nie zgadza ... Nie wiem , dla mnie 5 szlaków spotyka się (jak ktoś ma mapę Beskidu Małego przed sobą) tam gdzie jest na mapie zaznaczony Rezerwat „Madohora”. Nie wiem , może ja źle to widzę ? i tam myślałam , że jest właśnie ta Anula, a wg Trusia chyba nieco dalej idąc w kierunku Gibasowego Gronia.
Może ktoś z Was wie jak to naprawdę z tą Mlado Horą czy Anulą jest ? I skąd ta dziwna , nie pasujaca mi do niczego nazwa „Anula” się nagle wzięła ?
5,436 2010-03-06 21:50:36
Odp: Rośliny chronione w Beskidzie Małym (286 odpowiedzi, napisanych Flora Beskidu Małego)
ale przyznajcie sami , nie byłoby opisu , gdyby nie było pięknych kwiatów ![]()
5,437 2010-03-06 21:48:33
Odp: Groń Jana Pawła II (Jaworzyna) (13 odpowiedzi, napisanych Szczyty Beskidu Małego)
szukałam pochodzenia tej nazwy i znalazłam ,że "magura" to słowo pochodzenia wołoskiego--------> măgura to "wolno stojący masyw górski", nazwa ta z kolei pochodzi od prasłowiańskiego słowa maguła "mogiła" . Ja myślę ,że wiele ludzi popełnia ten błąd pisząc magura , czy magurka przez "Ó" ale pewnie z przyzwyczajenia , że kojarzy im się ta nazwa z "górą" . Powiem Ci , że ja też się spotkałam z różną pisownią. Wtedy właśnie mnie pokusiło poszukać dlaczego przez "U" , a nie przez "Ó".
5,438 2010-03-06 15:20:44
Odp: Groń Jana Pawła II (Jaworzyna) (13 odpowiedzi, napisanych Szczyty Beskidu Małego)
z tym nazewnictwem obecnego Gronia Jana Pawła II było rzeczywiście trochę zamieszania. Wiązało się to m.in. z "bałaganem" w nazewnictwie jaki panował w rządowych dokumentach . Rozp. Prezydenta Rzeczypospolitej z 23.X.1934 roku o ustaleniu nazw miejscowości i obiektów fizjograficznych oraz o numeracji nieruchomości mówiło m.in. , że " ... w stosunkach publicznych wolno używać nazw miejscowości jedynie w brzmieniu urzędowym nadanym w trybie właśnie tego rozporządzenia" . No więc , jak używać , skoro przy niektórych nie wiadomo do teraz , która jest ta właściwa
? Niestety do dzisiaj jest z tym problem , ale na szczęście próbuje się powoli to naprawiać. Nazywanie obecnego Gronia Jana Pawła II "Magurką" (pisownia jest przez "U") było uważane za błędne. Zresztą sami wiemy , że takich nazw jak Magurka czy Jaworzyna jest w Małopolsce bardzo dużo. Niejednokrotnie to samo wzniesienie ma przyporządkowane kilka nazw. Również na mapach zachowały się te niepoprawne często nazwy. Wiele nazw to pozostałości jezykowe po zaborze austriackim, albo nadawane były z innych powodów np. historycznych , kulturowych , czy turystycznych. Nadanie Jaworzynie nowej nazwy "Groń Jana Pawła II" unaoczniło i przypomniało władzom o problemie nieunormowanych ciągle wielu nazw miejscowości, szczytów itp. Miejmy nadzieję , że w końcu ktoś kompetetntny się tym zajmie.
5,439 2010-03-06 14:34:19
Odp: Co z tymi krokusami?;) (121 odpowiedzi, napisanych Flora Beskidu Małego)
skoro mówicie , że na Polanie Semikowej będą krokusy to koniecznie muszę zobaczyć to zjawisko
30 cm sniegu to jeszcze sporo, no a jeszcze dopadało trochę , więc pewnie nie tak szybko te krokusy się nam pokażą ![]()
5,440 2010-03-06 14:30:32
Odp: Rośliny chronione w Beskidzie Małym (286 odpowiedzi, napisanych Flora Beskidu Małego)
Zauważyłam , że ferdynans umieścił w naszej galerii piękne zdjęcia storczyków z BM. Pozwoliłam sobie, mam nadzieję ,że się nie pogniewa
, na umieszczenie ich w naszym temacie roślin chronionych i napisanie o nich parę słów.
storczyk nr 1
Co do storczyka nr 1 być może jest to storczyk Fuchsa, tak jak go rozpoznał ferdynans. Ja sprawdzałam w kluczu do oznaczania storczyków i np. z nazwą Dactylorhiza fuchsii w ogóle się nie spotkałam. Dopiero w atlasie roślin polskich ją znalazłam.
storczyk nr 2
Rodzina storczyków należy do największej w królestwie roślin , bowiem na świecie występuje ok. 20 000 gatunków. Jak wiadomo najwięcej gatunków żyje w lasach deszczowych strefy tropikalnej. W Europie żyje niewiele , bo tylko ok. 215 gatunków. Storczyki, jak żadna inna rodzina wśród roślin naczyniowych, ma tendencje do tworzenia mieszańców. Tam gdzie zawsze rosną blisko siebie gatunki tego samego rodzaju lub podrodziny i spotykają się w czasie kwitnienia, można liczyć się z występowaniem mieszańców. Dlatego tak trudno podać dokładną nazwę gatunkową . Nieraz ograniczyć się trzeba jedynie do ustalenia rodzaju. Przy ustalaniu bierze się m.in. wygląd kwiatu : jego budowę np. sposób ułożenia listków okwiatu , w tym wielkość czy kształt warżki czy ostrogi. Ważny jest też kształt i kolor liści czy łodygi, dlatego jeśli będziecie robić zdjęcia storczyków to dołączcie do nich jeszcze całą roślinę albo chociaż łodygę z liśćmi. Liście storczyków tez potrafią zadziwić barwą . Powiem Wam , że trochę siedziałam nad tymi pięknymi storczykami ferdynansa chcąc ustalić formę. Ponieważ 100 % pewności nie mam co do niej ograniczyłam się więc tylko do podania rodzaju, bo ten można ustalić w miarę myślę poprawnie. Cieszę się bardzo, że takie piękne okazy można spotkać w naszym Beskidzie Małym i nie omieszkam ich w tym roku poszukać. Fajnie ferdynans, że je nam pokazałeś. Wszystkie storczyki ferdynansa znalezione w Beskidzie Małym
należą do rodziny Dactylorhiza . Na storczyki z tej rodziny mówi się również kukułki lub stoplamki. Ta ostatnia nazwa pewnie ze względu na nakrapiane kwiatki i liście.
Wśród europejskich rodzajów storczyków rodzaj Dactylorhiza sprawia najwięcej trudności przy rozróżnianiu i oznaczaniu taksonów. Problemy wynikają z tego, że poszczególne taksony są mało zróżnicowane i niewiele różnią się budową. Ich populacje mają niezwykle dużą zmienność i ciągle spotyka się rośliny silnie odbiegające od przeciętnego wyglądu, a tam gdzie rosną różne taksony blisko siebie, jak już wcześniej wspominałam, dochodzi do ich mieszania się wskutek czego rozmywają się granice morfologiczne.
storczyk nr 3
Wg mnie najbezpieczniej byłoby nazwać piękne storczyki ferdynansa - > storczyki z rodziny Dactylorhiza z krągu form Maculata .
Zresztą nazwy łacińskie zawsze bezpieczniejsze
.
Kiedyś na podmokłej miedzy nad domem rósł u mnie podkolan biały Platanthera bifolia (L.) . Miedzę regularnie koszono i zaczęła wysychać, roślinka zagineła. Od tego czasu już jej nie widziałam
. Dodam , że podkolan biały bardzo ładnie pachnie.
no i udało się zdobyć zdjęcie podkolana
podkolan biały ferdynansa
5,441 2010-02-28 18:41:56
Odp: Skałki andrychowskie (11 odpowiedzi, napisanych Ciekawe miejsca)
Takie wyodrebnione skały nazywane są porwakami. Te prawdopodobnie są pochodzenia tektonicznego i pozostały tam na skutek ruchów górotwórczych
5,442 2010-02-28 18:35:05
Odp: Czy to jest zima, do jasnej Anelki??? (24 odpowiedzi, napisanych Relacje z wycieczek po Beskidzie Małym)
Harnaś był widzę nawet zmrożony ... ![]()
5,443 2010-02-28 18:32:57
Odp: Resztki schronu Sekcji Narciarskiej K.S. Beskid na Jawornicy (44 odpowiedzi, napisanych Historia Beskidu Małego)
no niestety to co powstało już i jest w planie do wybudowania raczej nastawia się bardziej na masową turystykę ...
i najgorsze , że właśnie w paśmie Leskowca
5,444 2010-02-27 21:52:18
Odp: Ciekawe rośliny (126 odpowiedzi, napisanych Flora Beskidu Małego)
o ile mi wiadomo skałki wapienne występują na Pańskiej Górze (Andrychów) w rejonie Leskowca raczej trudno o takie
5,445 2010-02-24 19:15:48
Odp: Paprotniki (319 odpowiedzi, napisanych Flora Beskidu Małego)
lowell79 nie stawiaj nas w kłopotliwej sytuacji
![]()
5,446 2010-02-24 19:13:52
Odp: I Zimowy Zlot Forum - wspomnienia, relacje (57 odpowiedzi, napisanych Wspomnienia ze zlotów)
zdjęcie pt. "Znajdź trzy różnice"
szukałam , szukałam i moim zdaniem ........ różnic brak ![]()
5,447 2010-02-24 14:42:59
Odp: I Zimowy Zlot Forum - wspomnienia, relacje (57 odpowiedzi, napisanych Wspomnienia ze zlotów)
bucik rewelka !!!Djinn![]()
5,448 2010-02-23 16:13:03
Odp: Ciekawe rośliny (126 odpowiedzi, napisanych Flora Beskidu Małego)
rozumiem , dzięki ![]()
5,449 2010-02-22 14:36:53
Odp: I Zimowy Zlot Forum - wspomnienia, relacje (57 odpowiedzi, napisanych Wspomnienia ze zlotów)
cieszę się , że I Zlot Wam się udał
Teraz przynajmniej wiem czyje to były serdelki
, bo darkheush jakoś nie chciał mi tego zdradzić ![]()
5,450 2010-02-22 14:34:39
Odp: Ciekawe rośliny (126 odpowiedzi, napisanych Flora Beskidu Małego)
Darku mam pytanie , co znaczy to słowo "z wyłaczeniem /wyłaczeniami" przy zwrocie ochrona ścisła . Czy tu chodzi o poddanie danego stanowiska szczególnej obserwacji, ochronie , monitoringowi, rejestrowi ???