Opcje wyszukiwania (Strona 15 z 89)

zapomniałeś jeszcze dodać jeden numer:

Nowiny Andrychowskie - nr 09 (238) wrzesień 2010  strona 43

tylko nie mów że to są zdjęcia z tableta bo nie uwierzę za tą jakość

Świetne hobby

A brakuje mi tu
- lipy z roczyn, która znajduje się przy szkolnej 12 - pomnik od 2000 r
- dąb szypułkowaty z Parku Miejskiego w Andrychowie - pomnik z 1994 r

i jedno stanowisko dokumentacyjne - "Potok Rzyczanka"

Rozporządzenie Nr4/03 Wojewody Małopolskiego z dnia 29 stycznia 2003 r. w sprawie uznania za stanowisko dokumentacyjne "Potok Rzyczanka" (Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego Nr 45 poz. 598)

Uznaje się za stanowisko dokumentacyjne pod nazwą "Potok Rzyczanka", zwane dalej "stanowiskiem", fragment profilu geologicznego wzdłuż koryta potoku Rzyczanka, obejmujący powierzchni 1.12 ha, położony w Gminie Andrychów, w powiecie wadowickim.

W skład stanowiska wchodzi obszar części działki ewidencyjnej numer 2184/4

Powyżej przedstawiam obszar jaki został załączony do ochrony w rozporządzeniu - kolor zółty.  Możemy zauważyć bezmyślność urzędników, którzy zaznaczyli w swojej ochronie więcej ziemi niż czarnych łupków wierzowskich. Kolorem czarnym zaznaczyłem obszar rzeczywisty występowania łupków, a obszar działek na którym się on znajduje to  1971/2, 2272/2, 2272/3, 1111/1, 1111/3, 1112/2 i wcześniej wspomniana 2184/4

Jedyną znaną mi  z pierwszych informacji jaka została publicznie uwieczniona jest tablica przy łupkach wykonana prze Jana Zielińskiego, na której znajdziemy następujący zapis:

Od 2003 r. jest to stanowisko dokumentacyjne w ewidencji Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody i w ramach tego podlega ochronie

Poniżej wycinek z niej

w Rzykach Praciackach widać było, że szlak czerwony w okolicy wyciągu był przetarty. Ja akurat dzisiaj na nartach szusowałem

Teraz doczytałem, że pan Zbigniew Kubień podaje na początku swojego artykułu następująca informację:

Jako pierwszy na jego walory turystyczne zwrócił uwagę nestor polskich krajoznawców i odkrywca Beskidu Małego, Kazimierz Sosnowski. Pisze on w „Wierchach”, tom III, z 1925 roku o stromym Gancarzu, jako wygasłym wulkanie, gołym na szczycie z którego rozpościera się wspaniała panorama.

No to wiemy już, że nie był pierwszy  A najlepsze jest to, że w późniejszej treści artykułu cytuje właśnie wyżej wymienionego Marczewskiego.

W literaturze możemy się doszukać jeszcze jednego opisu o Gancarzu W Roczniku Oddziału Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego Beskid Śląski w Cieszynie z 1935, R. 6 Kazimierz Sosnowski w artykule poświęconym o "Leskowcu " na stronie 84 pisze:

Do wycieczek atoli umiarkowanych należy przede wszystkim Gancarz i Modohora. Goły szczyt pierwszego, jesienną porą liljowy od wrzosu, przetykanego zielenią, jałowców, daje widok nizinny jeszcze szerszy i dokładniejszy, niźli szczyt Leskowca. Spadzistość jego stoków, śmiały zarys i częste rumowiska skalne - dały podstawę do wywodzenia jego merytoryki od wulkanu. O sile zapędu wichur świadczy fakt, iż żelazny krzyż na Gancarzu, słabo osłoniętym przez 250 m niższe pasmo przedgórza między Andrychowem a Gorzeniem, został jak gibka gałązka do ziemi przyciągnięty i dopiero żelaznymi prętami umocowany do ziemi, zdoła się ostać stojąco.

Jak łatwo zauważyć, jest to pierwszy opis wskazujący, iż znajduje się żelazny krzyż na Gancarzu i został żelaznymi prętami umocowany do ziemi

Poniżej oryginał

Darku - słowo wulkan jest wzięte z pierwszego opisu po ziemi wadowickiej , a mianowicie z monografii Bolesława Marczewskiego - Powiat Wadowicki pod względem geograficznym, statystycznym i historycznym, Kraków 1897.

Autor w drugim rozdziale charakteryzuje poszczególne pasma w naszym powiecie i przy opisie Beskidu Andrychowskiego (tą nazwę też autor użył w literaturze jako pierwszy) możemy wyczytać na stronach 11-12 następującą treść:

[...] Gancarz wspólnie z Jawornicą zamyka kotlinę andrychowską, zroszoną bogato licznemi strugami. Góra Gancarz postacią stożkowatą przypomina wulkan, to też nawet w ustach ludu uważana jest za wygasły krater, - śladów jednak wulkanicznych na nim nie znachodzimy, tylko zachodnie, ostatnie stoki jego mają miejscami urwisty, dziki charakter. Na północnych stronach Gancarza osiadła wieś Kaczyna, schowana w prawdziwy kąt górski, nie łatwo dostępny. [...]

I ta zagadka została rozwiązana

źródło:

Ja tylko mogę uzupełnić informację, że o stacji turystycznej pisano w :

- Informacyjnym kalendarzu narciarskim na sezon 1937-38. Rok wydawnictwa X

Na str 61 możemy wyczytać:
"Żar (761). Stacja Noclegowa Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego (Oddziału w Żywcu) u Magdaleny Pszółkowskiej. Poczta Międzybrodzie Bialskie, stacja kolejowa Kęty. Noclegów: 5 łózek. Cennik noclegów: dla członków PTT zł 1.00, dla niezrzeszonych i członków PZN zł 1.50. Apteczka"

- Informacyjnym kalendarzu narciarskim na sezon 1938-39. Rok wydawnictwa XI

Na str 237 możemy wyczytać:
"Żar (761). Stacja Noclegowa Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego (Oddziału w Białej) u Magdaleny Pszółkowskiej. Poczta Międzybrodzie Bialskie, stacja kolejowa Kęty. Noclegów: 5 łózek"

Możemy zauważyć różnicę w opisie w przynależności stacji do różnych oddziałów Wcześniej jest podany oddział w Żywcu, a rok później już do oddziału w Białej.

Z najbardziej aktualnej monografii jaką posiadam, a która ukazała się w XXI wieku jest publikacja Tomasza Biesika: Schroniska górskie na starej pocztówce i fotografii: Beskid Mały, Śląski i Żywiecki wydana w 2004 r.

Na stronach 30-31 czytamy:
"W pięknym, widokowym miejscu nieopodal wierzchołka Żaru wybudowano w 1927 drewniany, parterowy budynek na kamiennej podmurówce. Działacze Babiogórskie Towarzystwa Tatrzańskiego doceniali walory turystyczne i narciarskie tego rejonu. W związku z tym jeszcze w czasie budowy zwrócono się do właścicielki domu, Magdaleny Pszczółki, z prośbą o dobudowanie dodatkowej izby z przeznaczeniem na stację turystyczną. Po wyrażeniu zgody podpisano umowę i już końcem 1927 roku pomieszczenie dla turystów było gotowe. Umeblowanie oraz wyposażenie stacji z braku funduszy odłożono na okres późniejszy. Po urządzeniu obiekt posiadał 3 zwykłe i 2 składane łóżka, stół, krzesła, umywalnię, wieszaki. Podczas swej działalności Stacja Turystyczna PTT pod Żarem otwarta była przez cały rok i posiadała 5 miejsc noclegowych na łóżkach. Otrzymać tu można było również posiłek."

5

a ja na północnym wschodnim stoku pod Pańską Górą, bliżej potoczku na takiej nie wielkiej polance

2

Sołtysi i administracyjna przynależność Łysiny w XX w

W drugiej połowie XIX wieku i w okresie międzywojennym, aż do roku 1934 istniały gminy jednowioskowe z wójtem na czele, zwanym często naczelnikiem. Często wójtowie byli niepiśmienni i zatrudniali pisarzy gminnych.
Wójtami w tym okresie byli:

1922-1929 - Jan Rachwał
1930-1932 - Michał Jagosz
1933-1934 - Jan Gawron

Po wejściu w życie nowej ustawy gminnej, uchwalonej przez Sejm RP w 1933 r., powstały gminy zbiorowe, kilkuwioskowe. Dotychczasowa jednowioskowa gmina Łysina została włączona wraz innymi miejscowościami do Gminy Gilowice, której wójtem został Franciszek Michulce. W wsiach wchodzących w skład gminy władzę samorządowo-administracyjną pełnili sołtysi i podsołtysi wybierani na zebraniach wiejskich.
Sołtysami w tym okresie byli:

1935-1940 - Jan Gawron
1945-1954 - Władysław Mieszczak

Pod koniec 1954 roku nastąpiła kolejna reforma administracyjna na mocy ustawa z dnia 25 września o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych (Dz. U . z 1954 r. Nr 43 poz. 191) i tak z dniem 1 stycznia 1955 r. powstały nowe jednostki terytorialne – gromady. Na interesującym nas terenie w roku 1950 powstała trzywioskowa Gromada Łękawica, obejmująca wieś Łękawicę, Łysinę i Okrajnik, z siedzibą w Łękawicy.
Sołtysami w tym okresie wsi byli:

1955-1958 - Władysław Mieszczak
1958-1960 - Jan Gawron

Gromady jako jednostki administracyjne szczebla podstawowego nie sprawdziły się w praktyce. Były to jednostki małe, słabe ekonomicznie i kadrowo. Już po kilku latach funkcjonowania w powiecie żywieckim rozpoczął się proces reorganizacji i łączenia gromad w jednostki większe. Po niecałych pięciu latach funkcjonowania Gromadę Kocierz włączono do Gromady Łękawica oraz przyłączono także do niej Gromadę Rychwałd. 1 stycznia 1960 r. powstała duża sześciowioskowa Gromada  Łękawica z siedzibą w Łękawicy
Kolejnymi sołtysami w tym okresie byli:

1960-1963 - Franciszek Białek
1963-1973 - Franciszek Hyrlik

1 stycznia 1973 r. weszła w życie nowa struktura gmin. W miejsce dotychczasowych gromad powstawały gminy wiejskie. Po 23 latach wzorowania się na sowietach w ZSRR, nastąpił powrót do rozdziału władzy w gminach i powiatach na uchwałodawczą i wykonawczą. Nie sprawdziły się w praktyce utworzone w 1954 roku gromady, jako jednostki terytorialnie małe, często jednowioskowe, słabe ekonomicznie i kadrowo, o małych kompetencjach. Nastąpił zatem powrót do gmin zbiorowych dużych, wielkością zbliżonych do tych z roku 1934. Z dniem 2 stycznia 1973 roku została powołana na nowo Gmina Łękawica, w której w skład wchodziło sołectwo Łysina
Sołtysem wybranym w tym okresie był nadal Franciszek Hyrlik

Po reformie administracyjnej obowiązującej od 1 czerwca 1975 na podstawie Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw (Dz. U. z 1975 r. Nr 17, poz. 92) zostało utworzono nowe województwo bielskie, w którego w skład weszły m.in. terytoria zniesionego powiatu żywieckiego województwa krakowskiego wraz z gminą Łękawica, do której przynależało sołectwo Łysina

2 lipca 1976 na mocy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 24 czerwca 1976 r. w sprawie połączenia, zniesienia, utworzenia, zmiany granic i nazw gmin oraz ustalenia siedzib gminnych organów władzy i administracji państwowej w województwach: bielskim, gdańskim, kaliskim, miejskim krakowskim, krośnieńskim, łomżyńskim, miejskim łódzkim, ostrołęckim, rzeszowskim, szczecińskim, wałbrzyskim, włocławskim i zamojskim (Dz. U. z 1976 r. Nr 24, poz. 143) nastąpiło połączenie gmin Gilowice i Ślemień w gminę Gilowice-Ślemień z siedzibą w Gilowicach oraz zniesienia gminy Łękawica. Łysina wraz z innymi sołectwami ze znoszonej gminy Łękawicy został włączony do gminy Gilowice-Ślemień w województwie bielskim.
W tym okresie sołtysami wsi byli:

1973-1979 - Franciszek Hyrlik
1980-1991 - Jan Wątroba

2 kwietnia 1991 na mocy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1990 r. w sprawie utworzenia, zniesienia, zmiany granic, nazw i ustalenia siedzib niektórych gmin w województwach: bielskim, bydgoskim, elbląskim, gdańskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, nowosądeckim i siedleckim oraz nadania statutu miasta (Dz. U. z 1991 r. Nr 2, poz. 8) zniesiono gminę Gilowice-Ślemień, a w jej miejsce utworzono nowe gminy: Gilowice,  Łekawica i Ślemień. Obszar wsi Łysina został przydzielony do Gminy Łękawica aż  po dzień dzisiejszy.
W wolnych wyborach samorządowych sołtysem został Jan Wątroba, który pełni funkcję aż po dzień dzisiejszy

od 1991 - Jan Wątroba

źródło:
- Hieronim Woźniak – „Gmina Łękawica. Zarys dziejów”, Łękawica 2010, Gmina Łękawica
- Michalina Ścieszka - "Administracja terenowa" z http://www.zywiecczyzna.pl