Opcje wyszukiwania (Strona 31 z 222)

Zaczęło się od opowiadania z historycznej serii „Żółtego Tygrysa” – ”Z pomocą ginącym” Krzysztofa Pola.

                                   

Później był film „Błękitny krzyż” w reżyserii Andrzeja Munka. Fajnie się czyta i ogląda. Polecam.
                         

Film to rekonstrukcja zdarzeń jakie miały miejsce w ostatnich dniach wojny, a dokładnie 11-12 lutego 1945 r. , które zapisane zostały w kronice Górskiego Ochotniczego Pogotowania Ratunkowego w Zakopanem. Była to akcja polskich toprowców  ratujących życie rannych partyzantów radzieckich i słowackich, ukrywających się w szałasie po kontrolowanej jeszcze przez Niemców, słowackiej stronie Tatr. W filmie wystąpili zawodowi aktorzy, ale także, autentyczne postacie, ludzie, którzy brali wówczas udział w akcji. Górale swoją obecnością w filmie uwiarygodnili opowiedzianą w nim historię. Akcją kierował Zbigniew Korosadowicz. Oprócz niego brali w niej udział: Stanisław Marusarz, Jakub Wawrytko, Wojciech Wawrytko, Stanisław Wawrytko, Marian Woyna – Orlewicz, Józef Faden, Marian Szeligiewicz, Stanisław Gąsienica – Byrcyn, Jan Ceberniak, Stanisław Majerczyk, Jan Gąsienica Tomków, Szymon Zarycki i Władysław Gąsienica. Pierwszy weekend października zapowiadał się pogodowo bardzo pięknie, więc postanowiliśmy spędzić go w Tatrach Zachodnich i pierwszego dnia udać się do szpitalika partyzanckiego, znajdującego się na stokach Brestowej. Dziś, w zrekonstruowanym szałasie, (został po akcji spalony przez Niemców), znajduje się małe muzeum.

Dolina Zuberska charakteryzuje się bogactwem krajobrazów – od alpejskich, polodowcowych okolic Doliny Smutnej i Spalonej przez „bieszczadzkie” krajobrazy Salatynów po wapienne formy Osobitej i Siwego Wierchu. Uzupełnieniem krajobrazu są Rohackie Stawy, ukryte w lesie Rohackie Wodospady, najniżej położone tatrzańskie jezioro – Stawek pod Zwierówką i skalna, eksponowana perć od Jamnickiej Przełęczy po Banikowską Przełęcz, zwana słowacką Orlą Percią.

Naszą wycieczkę zaczynamy od znalezienia noclegu jak najbliżej miejsca startu. Chcieliśmy nocować w Chacie Zverovka, jednak znaleźć wolne w niej miejsca podczas pogodnego weekendu nie jest łatwo. Postanowiliśmy więc zatrzymać się w prywatnej kwaterze u polsko – słowackiej rodziny w Habovce. Warunki luksusowe i bardzo miła atmosfera. Gospodarz sprzedaje bardzo dobre domowe nalewki . Od gospodyni otrzymałam w prezencie syrop z mniszka. Polecam ten adres !

                             

Przed szpitalem partyzanckim postanawiamy odwiedzić jeszcze Muzeum Wsi Orawskiej (Oravský skanzen) w Zuberecu Brestovej. Wstęp 4 Euro. Powstał na Polanie Brestovej, około 3 km na wschód od Zuberca, przy drodze do Zwierówki, u wylotu Doliny Zuberskiej. Jest duży i ciekawy. Warto go zobaczyć, będąc przejazdem w tych rejonach. Znajdują się tu obiekty z całego regionu Orawy. Cały skansen jest podzielony na kilka części: Rynek Dolnoorawski, Ulica Zamagurska, Góralskie lazy, Cmentarz i kościół, Młynisko. Przez dolinę płynie górski Zimny Potok, z którego zrekonstruowano napęd wodny, który napędza młyn, tartak i urządzenie do ubijania sukna. Wcześniej w tym miejscu nie było żadnego budynku. Wszystkie domy odkupiono od ich pierwotnych właścicieli, rozebrano, przewieziono w to miejsce i ponownie złożono. Niektóre domy wybudowano jako kopie oryginalnych budowli.
               

fot: nena

Tak się w nim zatopiliśmy, że ani się obejrzeliśmy, jak było późne popołudnie. Pędzimy więc szybko na parking pod Chatą Zverovka (1020 m n.p.m.). Tu ma swój początek żółty szlak do szpitalika partyzanckiego.

Ze schroniska rozpościera się wspaniały widok od grzbietu Przedniego Salatyna aż po Rohacz Płaczliwy.

Najpierw idziemy lasem, potem przechodzimy przez strumień, aby znaleźć się na szosie. Mijamy most na Zimniej Wodzie Orawskiej i zatrzymujemy się przy symbolicznym pomniku ku czci partyzantów SNP.

Zaczyna się podejście pod górę. Wąska ścieżka trawersuje zbocze. Wije się pośród wyciętych pni drzew, młodych świerków i wysokiej borowaciny. Zachodzące słońce oświetla pięknie szczyty .

                             

                             

Po ok. 40 min. docieramy do drogi stokowej i przechodzimy przez Salatyński Potok.

Dalej szlak pnie się stromo do góry, las staje się rzadszy. Dużo wystających korzeni, trzeba uważać. Towarzyszy nam teraz cały czas oświetlona zachodzącym słońcem wapienna grań Osobitej (1687 m).

Pokonujemy stromy kamienisty żleb i po prawej w lesie dostrzegamy mały drewniany szałas. Stoi na północnym stoku Brestowej, na wysokości 1300 m n.p.m.

                             

Cel osiągnięty . Jest już ciemno. Trzeba zapalić latarki. Można wejść do środka.

Jest piec, drewniane prycze, w gablotach pamiątki. Sporo dokumentów i informacji znajduje się w środku, a także na tablicach przed szałasem. Czytamy, weryfikujemy je z tym czego dowiedzieliśmy się z wyżej wspomnianego opowiadania i filmu. Okazuje się, że zarówno w opowiadaniu, jak i filmie niektóre fakty przedstawione są nieco inaczej, niż te na tablicach przed szałasem.

             

             

Tak wyglądał oryginalny szałas.

               

W refleksyjnym nastroju schodziliśmy do Doliny Zuberskiej już po ciemku. Otulało nas ciepło wiatru halnego.

Polecam, fajna wycieczka na jeden dzień.

                                                                                                                                       c.d.n.

Po tatrzańskich wędrówkach stwierdziłam, że wypadałoby jeszcze wrócić w Beskid Żywiecki i kontynuować Worek Raczański. W zeszłą niedzielę padło na Wielką Rycerzową. Nigdy jeszcze na niej nie byłam… . 

Ruszamy do Soblówki, gdzie ma początek czarny szlak, najkrótszy, dlatego go wybieramy.
W Soblówce na Polanie Sporkowej powstała w 2017 r. osada pasterska wybudowana z funduszy europejskich w ramach projektu "Na szlaku kultur pogranicza". Inwestycja ta została zrealizowana  w  partnerstwie ze słowacką Gminą Zákamenné i polegała na remoncie znajdującej się na terenie polany zniszczonej infrastruktury pasterskiej.  Odtworzono m.in zadaszoną scenę, trzy szałasy pasterskie, w tym szałas bacy, oraz kosor na owce, czyli zagrodę.

Zwyczaje związane z pasterstwem dotarły w góry z południa wraz z pierwszymi osadnikami czyli pasterzami wołoskimi. Byli oni założycielami Soblówki. Wołosi sprzymierzając się z mieszkańcami Karpat uczyli się pasterskich umiejętności, dzięki którym mogli zapewnić sobie podstawowe warunki do przeżycia, m.in. pożywienie i ubranie. Skolonizowane niegdyś polany leśne przez pasterzy na tym terenie obecnie porasta las świerkowy. Do dnia dzisiejszego zachowały się dwie największe hale: Rycerzowa oraz Muńcoł. Pasące się w Soblówce owce na halach to stały element krajobrazu od wielu stuleci. Obecnie owce wypasa tu Tadeusz  Szczechowicz – baca  z  Ratułowa  pod  Zakopanem.

Na portalu gminy Ujsoły można znaleźć, że:

„Co roku na początku maja (...) wyrusza wraz z juhasami i stadem owiec w daleką wędrówkę (...). Wędrują górami przez Czarny Dunajec, Piekielniki, Orawkę, Zubrzyce na Halę Śmietanową pod Babią Górą i docierają do Zawoi. Dalej przez Mylne Młaki, Barankową Halę przechodzą do Bystrej Koszarawy, a stąd do Przyborowa. Następnie przez Jeleśnię, Wielką Sopotnię na Rysiankę w Złatnej, by wreszcie stamtąd w szóstym dniu wędrówki dotrzeć do Soblówki. Tutaj wypasa swoje owce na Polanach: Królowa, Morgi, Głowa, Hutyrowa, Soblówka, Pod Grapy i Śliwkówka. Powrót planowany jest zazwyczaj na październik (...)”

Osadę można zwiedzać. Nam niestety w dniu wycieczki zabrakło już na nią czasu. Żałuję. Ale może innym razem się uda . A ktoś z Was może odwiedził ?

Kliknij na owieczki

Źródło: zywiecinfo.pl

A wracając do naszej wycieczki… . Samochód zostawiamy na parkingu obok zadbanego i dobrze przygotowanego pola biwakowego.

Droga początkowo wije się wśród zabudowań przysiółka Hutyrowa, z którego rozciąga się ładna panorama na okoliczne szczyty m.in. na Beskid Bednarów.

Zaraz na początku trasy zachwyciły mnie obficie owocujące krzewy róży pomarszczonej (Rosa rugosa) zwanej również cukrową. To z jej płatków powstaje pyszna pachnąca różana konfitura, którą tak lubimy np. w pączkach .

Owoce zawierają bardzo dużo witaminy C. Wystarczy zjeść 1-3 aby zaspokoić dzienne zapotrzebowanie na tę witaminę.

Szlak czarny po minięciu osiedli ludzkich wchodzi w las i wznosi się stromo pod górę. Ciepło troszkę utrudnia wspinanie i zmusza do częstych przystanków. Początkowo na szlaku jest zupełnie pusto, dopiero w okolicy szczytu pojawiają się pojedynczy turyści.

           

Dochodzimy do rozległej polany pod Małą Rycerzową, tj. północnego skraju Hali Rycerzowej, z której rozciągają się niesamowicie piękne widoki m.in. na Małą Fatrę z Wielkim Rozsutcem w roli głównej . Taterek w tym dniu nie było nam dane oglądać.

           

Na polanie stoi urocza drewniana bacówka, gdzie można złożyć wizytę bacy i podpatrzyć etapy powstawania tradycyjnych owczych serwów jaki również je zakupić. Jednak o tej porze zarówno baca, jak i owieczki były już zapewne w dolinie, gdyż bacówka zamknięta była na cztery spusty .
 

Podchodzimy więc pod szczyt Małej Rycerzowej.

             

A następnie udajemy się na Halę Rycerzową, schodząc najpierw do )( Halnej. Tu już turystów zdecydowanie przybyło. Pod bacówką - tłumy.

Bacówka PTTK na Rycerzowej znajduje się na niewielkim wypłaszczeniu, na wysokości 1120 metrów. Schronisko zostało otwarte w 1975 roku. Był to pierwszy z kilku bliźniaczych projektów zrealizowanych w Beskidach. Podobne obiekty można spotkać na Krawcowym Wierchu, na Maciejowej oraz nad Wierchomlą.

Sam budynek bacówki, jak i jej wnętrze jest myślę bardzo przyjazne górskiemu piechurowi. Ma swój klimat – trzeba przyznać. Minusem jest obsługa tzn. długi czas oczekiwania na wydanie zakupionego posiłku, bo do życzliwości nie mam żadnych zastrzeżeń i dlatego od razu wybaczam potknięcia . Nie da się ukryć, że w pogodne weekendy turystów w bacówce jest zapewne multum i panie po prostu nie nadążają z wydawaniem posiłków i napojów. Normalka ? hmm …  obserwowałam pracę obsługi i może po prostu należałoby się lepiej zorganizować. Doczekaliśmy się w końcu, po jakiś 45 minutach, na upragniony „napój” .  45 minut w górach to jednak spora strata czasu. Zdążyliśmy za ten czas ochłonąć, wysuszyć przepocone koszulki , no ba, nawet w tym upale, zmarznąć  … , bowiem w cieniu temperatura od razu spadała, a lekki wietrzyk wychładzał szybko ciało.

Po niezaplanowanym dłuuuuuuuugim rest’cie ruszamy na Wielką Rycerzową.

Na polanie pod szczytem robimy sobie mały postój na podziwianie panoramy.

Jest i Królowa

Z samej Wielkiej Rycerzowej widoków nie ma. Szczyt jest prawie cały zalesiony.

             

Dalej udajemy się niebieskim szlakiem granicznym do Przełęczy Przysłop. Szlak wiedzie aż do przełęczy cały czas przez las.

Zostaję w tyle i zbieram gołąbki modrożółte.   Staszek za ten czas zdążył już dotrzeć do przełęczy.

           

Węsząc za grzybami zdążyłam w międzyczasie odbić w lewo, na żółty szlak papieski, który mnie skusił, bo ładnie wyglądał i nie trzeba było schodzić stromo w dół … .

Szybko się odnaleźliśmy. Na przełęczy czekało już na mnie ciepło ogniska . A po kilku minutach bulgotała w kociołku pyszna zupa i gorąca herbata . Nic tylko się gubić … .

Przełęcz Przysłop to urocza, niewielka śródleśna polana. Przebiega tu granica polsko-słowacka oraz Wielki Europejski Dział Wodny i Beskidzka Zielona Ścieżka. Północno-wschodnie stoki przełęczy opadają do doliny potoku Cicha i należą do polskiej miejscowości Soblówka, zaś południowo-zachodnie do doliny Vychylovki i należą do słowackiej miejscowości Nová Bystrica. Przełęcz Przysłop znajduje się w paśmie górskim, które według polskiej regionalizacji fizycznogeograficznej należy do Beskidu Żywieckiego, zaś według słowackiej oddziela położone po jej zachodniej stronie Beskidy Kysuckie (Grupa Wielkiej Raczy) od Beskidów Orawskich (Grupa Oszusa).

Na skraju polany, tuż przy ścieżce, stoi drewniana wiata, postawiona z myślą o możliwości przenocowania, jednak po tym co zobaczyłam po wejściu do środka obawiam się, że niestety nie nadaje się obecnie do niczego … . Ciekawa jestem tylko, która ze stron, polska, czy słowacka pozostawiła ją w takim stanie … .

Po posiłku wracamy zielonym szlakiem, najpierw lasem, później asfaltową drogą na parking do Soblówki.

Mijamy po drodze stacje Drogi Krzyżowej.

Do parkingu dochodzimy tradycyjnie po zmierzchu .

Podsumowując ... kolejne piękne miejsce w górach, które dane nam było zobaczyć .