No to będziesz musiała się zmierzyć jeszcze raz z relację ponieważ podczas kopiowania "uciekła" mi cała część bieszczadzka. Sorki
No właśnie zauważyłam, że brakuje mi kilku początkowych dni ... Pomyślałam, że to może sprawka Gałgana, albo się film urwał przez kultowy napój . Z chęcią doczytam. Miło było sobie powspominać własne wędrówki po Niskim . W wielu miejscach, które opisujecie - byłam . Foty świetne ! Fajnie Was było znowu poczytać !
Po przebudzeniu zaglądam przez okno i nie wierzę własnym oczom – świeci słońce ! Oby tak dalej, pomyślałam … ! Po śniadaniu udajemy się w dalszą drogę.
Pierwszą atrakcją dzisiejszego dnia miała być wioska Wikingów w małej miejscowości Gudvangen leżącej przy końcu Nærøyfjordu (wpisanego na Listę UNESCO), odnogi Sognefjordu – najdłuższego fiordu w Norwegii i całej Europie. Fiord ten leży w zachodniej części Norwegii i jest długi na 204 km. Jest również najgłębszym fiordem Norwegii. W najgłębszym miejscu liczy ponad 1300 m. Natomiast szczyty górskie, które go otaczają wznoszą się na wysokość prawie 1700 m n.p.m. Piękno tego fiordu (w ogóle wszystkich norweskich fiordów) najlepiej podziwiać z poziomu wody tj. z pokładu statku, promu czy wycieczkowca. Ja bym jednak dodała jeszcze do tego poziom wyższy, czyli z góry np. z platformy widokowej albo ze szczytu wzniesień otaczających fiordy. Moim zdaniem ta perspektywa zapewnia równie fascynujące (jeśli nie lepsze ) widoki i estetyczne wrażenia.
Zanim dotrzemy do Gudvangen zatrzymujemy się po drodze przy malowniczym wodospadzie Tvindefossen, znajdującym się w górach Voss, najwyższym paśmie górskim otaczającym Bergen.
Wodospad ma ponad 150 metrów wysokości i znajduje się 12 km od miasta Voss. Spływająca po pięciu stopniach woda daje obrazek jak z pocztówki, idealny do fotografowania. Po deszczu przepływ wody jest ogromny, a szum ogłuszający, ale zazwyczaj wodospad jest spokojny i relaksujący, tak jak dzisiejszego dnia. Legenda mówi, że kto kąpie się w jego wodach otrzymuje dar wiecznej młodości. Szkoda, że nie było czasu na kąpiel …
Wjeżdżamy do Gudvangen. Gudvangen będzie mi się zawsze kojarzyć z ciszą, turkusową wodą, cudowną naturą, niesamowitymi górami i malowniczym wodospadem Kjelfossen.
Ze względu na spokój i niesamowity klimat miejsce to upodobali sobie szczególnie kajakarze. Są tu bowiem idealne warunki do uprawianie tej dyscypliny sportu, chociaż ja to bym mogła bez końca leżeć na plaży i wpatrywać się raz w góry raz w fiord … .
Malowniczy Nærøyfjord - plaża w Gudvangen.
Wioska wikingów w Gudvangen.
Wodospad Kjelfossen w Gudvangen.
Wzmianki o osadzie Wikingów w tym miejscu pochodzą jeszcze ze średniowiecznych sag, kiedy to była ona znanym w okolicy ośrodkiem handlu. Bogactwo doliny mieszkańcy zawdzięczali między innymi wyprawom na tereny Anglii i Irlandii. To właśnie z tej okazji każdego roku część osady zmienia się w wioskę Wikingów. Zwiedzając to miejsce można przez chwilę zatopić się w codzienności tego ludu, obejrzeć, jak żyli, wytwarzali tradycyjne rękodzieło, oraz broń, w co wierzyli. Można spróbować jedzenia przyrządzanego na ognisku i zobaczyć, jak wyglądało wnętrze ich domów.
Nie wiem czy wszyscy wiedzą, ale Wikingowie zapisali się również na kartach dziejów Polski. Na wyspie Wolin, u ujścia Odry miała się mieścić w miejscowości Jomsborg legendarna osada wikingów. Nie wszyscy historycy są jednak zgodni co do wiarygodności tego faktu. Po wiosce oprowadzał nas przewodnik – wiking , który z humorem przekazywał nam historię słynnych skandynawskich wojowników. To był bardzo fajny, prawie półtorej godzinny spacer po wiosce z wykładem w j. angielskim. Rewelacja ! .
Wysłuchaliśmy m.in. opowieści o skandynawskich wierzeniach i bogach, takich jak Odyn – bóg wojny, mądrości i magii, Thor – bóg deszczów, urodzaju i ogniska domowego, Freja – bogini wegetacji, płodności i miłości. Obejrzeliśmy posągi tych bóstw i kamień, na którym składano ofiary ze zwierząt i ludzi na cześć bogów. Poza tym zajrzeliśmy do wnętrz domów (namiotów), przyglądaliśmy się codziennym pracom kobiet np. gotowaniu, szyciu i opiekowaniu się dziećmi.
Wnętrze namiotu wikingów.
fot:AJ
Było tak pięknie, że wydawało się nam, że piękniej już być nie może, a jednak … .
Z trudem opuszcza się tak urocze miejsca . Udajemy się do miejscowości Flåm.
Przez tą miejscowość przebiega odnoga głównej linii kolejowej łączącej Oslo z Bergen, która prowadzi wzdłuż najdłuższego fiordu świata - Sognefjord. Jest jedną z najbardziej stromych linii kolejowych na normalnym torze na świecie. Jak się łatwo domyślić, z tego powodu Flåm puchnie od turystów . My jednak wybieramy coś innego. Po krótkim spacerze ruszyliśmy w kierunku platformy widokowej Stegastein, uważanej za jedną z najpiękniejszych na świecie. Platforma leży na wysokości 650 m n.p.m. Jest zbudowana w dużej części z drewna. Są również elementy szklane. Rozpościera się z niej fantastyczny widok na Sognefjord i jego odgałęzienie – Aurlandsfjord.
fot: B. Skóbel
Po takich niesamowitych przyrodniczych wrażeniach, zafundowano nam zupełny przeskok – przejazd 24,5 km Lærdalstunnelen, najdłuższym drogowym tunelem świata. Jego budowa trwała 5 lat. Niesamowite jest to, że tunele w Norwegii są w większości wydrążone w litej skale. Norwegowie nie starają się tej skały w jakiś szczególny sposób obrabiać, „maskować”, wręcz przeciwnie, zostawiają ją taką, jaką stworzyła ją natura. Przejeżdżając więc norweskimi tunelami ma się wrażenie, jakby się jechało wewnątrz skalistej góry. To, że w wielu miejscach udało się je tak wydrążyć uzależnione jest oczywiście od tego, jaki rodzaj podłoża, skały, występuje na danym obszarze. Tak się składa, że Norwegowie mają warunki ku temu, żeby budować „malownicze tunele” .
24,5 km to dla niektórych trochę dużo, dlatego pomyślano o osobach, którym trudno przebyć taki odcinek bez postoju lub widoku otwartej przestrzeni. Dla nich stworzono w Lærdalstunnelen specjalne 4 strefy, oświetlone niebieskim światłem, przypominającym światło dzienne. Można w tych miejscach wysiąść z pojazdu, przespacerować się, a następnie kontynuować jazdę. W pozostałych częściach tunelu zainstalowano światło białe, które ponoć jest mniej nużące od żółtego. Za pomocą gry świtała uzyskano taki efekt, że kierowcy wydaje się jakby przejeżdżał przez 4 krótkie tunele, a nie przez jeden mega długi.
Po dłuuugiej (ale ciekawej) podziemnej jeździe wyjechaliśmy w końcu na powierzchnię. Pod koniec dnia czekała nas krótka, ale jakże przyjemna przejażdżka promem po najdłuższym fiordzie Norwegii – Sognefjordzie. Tylko taką drogą mogliśmy się dostać do Hafslo – naszego miejsca noclegowego.
fot: B. Skóbel
Malownicze zatoczki i wysokie klify Sognefjordu w zachodzącym słońcu dopełniły niesamowite wrażenia z dzisiejszego dnia. A kolejny zapowiadał się równie ciekawie …
[...]Różnica jest taka, że na parkingu centralnym płacisz 5,50 euro za dzień, a przy centrum sportu 8 euro. Z tego co zauważyłem wszystkie parkingi są droższe niż centralny. [...]
Kolejny sukces Darku ! Podwójna radość, bo paproć ta wzbogaciła listę cennych gatunków flory BM-u . GRATULUJĘ !
I to jak wzbogaciła, bo to jest pierwsze odkrycie paprotnika nowego dla nauki na obszarze Polski. Tego typu odkrycia kojarzą się raczej z Puszczą Amazońską, a tu proszę w nie wyróżniającym się na tle świata w Beskidzie Małym
O kurczę ! Nie wiem jak dla pozostałych Forumowiczów, ale dla mnie Darek to numer 1 w dziedzinie PAPROTNIKÓW ! Masz człowieku DAR, którego Ci nikt nie odbierze Gratuluję raz jeszcze i życzę dalszych sukcesów !
Dokładnie Darku tak było. Jak zazwyczaj jestem optymistką, tak tego dnia, gdy zobaczyłam jak gęsta jest ta mgła, "dobre myśli "czy jak kto woli "fluidy" jakoś mnie zupełnie opuściły . Niemniej z godziny na godzinę dane mi było przekonywać się o tym jak to pogoda, nawet ta najbardziej beznadziejna, w górach, a szczególnie tych wyższych, potrafi nas zaskoczyć . Oczywiście nie zawsze pozytywnie, ale prognozy na ten dzień były niezwykle obiecujące ! Można powiedzieć, że sprawdziły się tylko z nieznacznym błędem ... , przez co mój humor poprawiał się bardzo w miarę rozwiewania się chmur i pojawiania się słońca .
Kolejny dzień przywitał nas słońcem. Z tarasu hotelu podziwialiśmy ogromnego wycieczkowca, który właśnie co wpłynął do fiordu.
Po śniadaniu i pysznej kawie ruszyliśmy do Bergen. Eidfjord żegnał nas pięknymi widokami na Hardangerfjord.
Na marginesie dodam, że z regionu Hardanger pochodzi ażurowy haft hardanger. Charakteryzuje go prostota połączona z matematyczną dokładnością. W sklepach można kupić ręcznie haftowane serwety, obrusy, poszewki na poduszki. Te ręcznie wykonane są bardzo drogie, maszynowo znacznie tańsze, ale wiadomo, to już nie to ... .
Ażurowy haft hardanger
Drugą znaną rzeczą z tego regionu to narodowy instrument Norwegii - skrzypce - hardingfele.
Ich brzmienie można m.in. usłyszeć w ścieżce dźwiękowej filmu „Władca Pierścieni” w częściach „Dwie wieże” i „Powrót króla.”
Czas: 0:26 – 1:00
Zaraz po wyjeździe z Eidfjordu zatrzymujemy przy Hardangerbrua - najdłuższym moście wiszącym w Norwegii, a trzecim co do długości w Europie i jednym z dłuższych na świecie. Most otwarto w 2013 r. Jego wysokość wynosi 201 m, a długość 1380 m.
Most wisi nad fiordem, który ma 1000 m głębokości i rozdziela dwa pasma gór. Aby przejazd był bezproblemowy trzeba było wydrążyć w górze 2675 metrowy tunel.
W drodze do Bergen mijamy urocze małe wioski zatopione wśród zielonych wzgórz i krystalicznie czystych jezior.
Jedną z nich jest Steine leżąca ok. 2,5 km od Norheimsund.
Zatrzymujemy się tu, aby zobaczyć kolejny cud natury – Steindalsfossen. Należy do najczęściej odwiedzanych wodospadów w Norwegii m.in. dlatego, że można przejść za kaskadą wody pozostając całkiem suchym.
Na mnie jednak nie to zrobiło wrażenie, tylko niesamowita ilość wody, która spada jakby z lasu i z ogromną siłą uderza o skały rozpryskując się na boki.
Najszybciej zmoknąć można stojąc na samym dole. W blasku słońca kaskada jest urzekająca.
Wodospad ma 46 m. wysokości i jest częścią rzeki Fosselva, która wychodzi z jeziora Myklavatnet położonego na wysokości 814 metrów nad poziomem morza w górach nad wodospadem.
Po inżynierskich i przyrodniczych ciekawostkach pora na odrobinę kultury. Wjeżdżając do Bergen zatrzymujemy się w Fana, dzielnicy miasta, gdzie znajduje się Troldhaugen. Troldhaugen to nazwa domu największego norweskiego kompozytora, pianisty i dyrygenta epoki romantyzmu – Edvarda Griega.
Kompozytor urodził się i zmarł w Bergen. Był twórcą narodowej szkoły muzycznej w Norwegii. Tematy do swoich muzycznych kompozycji czerpał m.in. z bogatej literatury skandynawskiej: legend, nordyckiej ballady, poezji ludowej a także z folkloru. Jego utwory cechuje liryzm i nastrojowość. Wielu z nas zna lub słyszało na pewno te utwory : Morning Mood (Peer Gynt Suites 1) i Solveig's Song - (Peer Gynt Suites 2)
Zwiedziliśmy dom, w którym mieszkał z żoną Niną 22 lata, ogród wokół domu, oraz odwiedziliśmy grób.
Edvard Grieg spoczął wraz z żoną nad zatoką, niedaleko swojego domu. Grób znajduje się w nietypowym miejscu – wysoko w skale nad wodą.
Codziennie w porze lunchu można wysłuchać koncertu muzyki Griega w sali koncertowej (ponoć najładniejszej w Norwegii) w budynku muzeum, który stoi obok domu kompozytora. Moją uwagę przykuła forma tego budynku, bardzo skromna, z dachem pokrytym darnią, wspaniale wkomponowana w zielone otocznie.
W środku jest wystawa poświęcona kompozytorowi. Na scenie bardzo kameralnej sali koncertowej stoi fortepian Steinwaya podarowany Griegowi i jego żonie w 50. rocznicę ich małżeństwa. Jedno z okien wychodzi na czyste wody Nordåsvannet. Sprawia to niesamowite wrażenie.
Wysłuchaliśmy pięknego półgodzinnego koncertu muzyki Griega w wykonaniu norweskiego pianisty Knuta Christiana Janssona, który podczas krótkich przerw opowiadał o życiu i twórczości sławnego muzyka.
Po wspaniałych artystycznych doznaniach przyjeżdżamy do centrum Bergen. Tu czekała na nas przewodniczka - Pani Magda, która w ciągu dwóch godzin przybliżyła nam ciekawą historię miasta i zaprowadziła w najciekawsze miejsca.
Plac Torgalmenningen - główny plac w mieście z Pomnikiem Żeglarzy. Poświęcono go norweskim żeglarzom, którzy nie powrócili z morza.
Neogotycki kościół ewangelicki pod wezwaniem św. Jana (Johanneskirken)
Trochę informacji o samym Bergen, ale znacznie więcej można sobie poczytać w necie.
Bergen jest drugim co do wielkości miastem Norwegii. Zwane jest bramą do krainy fiordów. Dzisiaj jest jednym z europejskich miast kultury oraz najważniejszym ośrodkiem żeglugowym i handlowym w kraju, a także portem przeładunkowym i turystycznym. Założył je król Olaf III Kyrre zwany Pokojowym, albo Spokojnym. Był pierwszym władcą Norwegii, który umiał czytać i pisać. Najpierw była to osada rybacko – kupiecka, a w XII – XIII w. miasto zostało stolicą Norwegii oraz arcybiskupstwem. Od XIII w. Bergen jest już portem o zasięgu międzynarodowym. W XIV w. w wyniku epidemii dżumy szalejącej w całym państwie zmarła ponad połowa ludności miasta. Do połowy XIX w. Bergen było największym miastem Norwegii. Życie miasta koncentrowało się zawsze wokół portu. Od 1360 r. rozwój Bergen był związany z Hanzą. Działała tu faktoria niemieckiej Hanzy. Przez to miasto było przez kolejne lata głównym ośrodkiem handlu w całej Skandynawii. Handlowano głównie rybami (m.in. suszonym dorszem) i zbożem. Hanza miała wówczas duży wpływ na życie miasta, czerpała ogromne zyski z handlu i popadała przez to w konflikty z miejscową ludnością, którą pozbawiała możliwości zarabiania. Dzielnicą wybitnie kupiecką było Bryggen.
Do dzisiaj zachowało się 61 drewnianych hanzeatyckich budynków handlowych na nadbrzeżu. W 1979 roku wpisano je na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Dzielnicę można zwiedzać. Część budynków jest autentyczna. Niektóre zostały zrekonstruowane po pożarze w 1955 r. Miejsce jest ciekawe, ponieważ zwiedzając Bryggen czuje się klimat tamtych czasów. Budynki stoją ciasno obok siebie i podzielone są wąskimi uliczkami. Spaceruje się po drewnianych chodnikach. Nie ma się co dziwić, że o pożar było tu łatwo. Aby jednak do niego nie dochodziło, często w czasie zimy wprowadzano zakaz używania ognia w domach. Zdarzały się przypadki zamarznięcia.
Drewniany pomnik dorsza
Muzeum Hanzeatyckie - powstało w 1872 r, jedno z najstarszych muzeów w Norwegii. Jest to jeden z najstarszych i najlepiej zachowanych domów kupieckich.
Innym ciekawym obiektem historycznym w mieście jest średniowieczna Twierdza Bergenhus. Miała służyć do obrony handlowego miasta Bergen.
Na terytorium twierdzy znajdował się kościół Chrystusa, gdzie w XII w. odbyła się pierwsza w historii Norwegii koronacja królewska. Od XIII w. służyła za rezydencję biskupów oraz norweskich królów. Gdy stolicą zostało Oslo, warownia straciła prawo do miana zamku królewskiego. Wynajmowali ją bogaci hanzeatyccy kupcy pod spichlerze dla swych towarów. W późniejszych latach wiele razy ją przebudowywano. Dziś można ją zwiedzać. Jeszcze niedawno cześć twierdzy należała do wojska, a dokładnie królewskiej wojenno-morskiej floty Norwegii. Jeśli kogoś zainteresowała historia warowni to odsyłam tutaj.
Bergen otoczone jest 7 wzgórzami. Jednym z nich jest Fløyen – 399 m n.p.m.) na które wyjeżdża się kolejką linowo-terenową - Fløibanen. Ze stacji górnej rozpościera się ładna panorama na okoliczne wzniesienia, miasto, fiordy i morze.
Warto wybrać się na spacer po nadbrzeżu i na targ rybny Torget.
Drewniane domy na nadbrzeżu Bergen.
Na Torget można kupić świeże ryby i owoce morza prosto od rybaków. Zapach ryb czuć z daleka więc łatwo w to miejsce trafić. Rybacy zachęcają do spróbowania smacznych rybnych przekąsek i sałatek z owoców morza przyrządzanych ze świeżych produktów na miejscu. Są wśród nich również mówiący po polsku. Ceny są tu niższe niż w sklepach czy restauracjach. Sprzedaje się tu głównie łososie, dorsze, kraby, krewetki, mule i wiele innych w tym okropnie brzydkie i odstraszające zębacze, zwane potocznie "wilkami morskimi (wolf fish) albo "rybą kotem (cat fish)". Pomimo odstraszającego wyglądu zębacz nie jest wcale rybą groźną, ani agresywną.
Zębacz pasiasty (Anarhichas lupus) to ryba okoniokształtna z rodziny zębaczowatych (Anarhichadidae), Żyje w północnym Atlantyku, a najbliższe łowiska zębacza znajdują się u wybrzeży Norwegii. Jest ponoć cenną zdobyczą dla każdego rybaka morskiego. Ma jędrne, białe mięso o niezwykłych walorach smakowych, przypominające mięso kurczaka. Zębacz jest przysmakiem w wielu europejskich krajach, w Polsce jednak nie jest zbyt popularny.
Kolejny morski potwór, którego spotkałam na targu to żabnica (Lophius piscatorius) nazywana „diabłem morskim”. Należy do rodziny żabnicowatych (Lophiidae). Jest rybą żyjącą przy dnie. Nie ma ości. Podobnie jak zębacz poławiana jest gospodarczo dla smacznego, białego mięsa, cenionego w stanie świeżym i wędzonym. Smakiem przypomina mięso królika albo kurczaka. Jada się z niej głównie ogon, natomiast z wielkiej głowy niektórzy robią rosół. Dawniej z trzustki żabnic produkowano insulinę. W necie znalazłam informację, że wg badań Greenpeace gatunek ten jest zagrożony z powodu przełowienia, a połowy żabnicy wyrządzają poważne szkody w przyrodzie.
Bergen nazywane jest także „deszczowym miastem”. Ze względu na położenie panuje tu klimat oceaniczny z łagodnymi zimami i raczej chłodnymi latami. Dzięki ciepłemu i wilgotnemu Prądowi Zatokowemu (Golfsztromowi) Bergen jest w zimie jednym z najcieplejszych miast w Norwegii. Wg badań pada tu przeciętnie 250 dni w roku. Lipiec bywa tu najbardziej deszczowy. Potrafi nieraz padać przez cały miesiąc. Mieszkańcy miasta przyzwyczaili się już do deszczowej aury i narzekającym odpowiadają „że nie ma złej pogody, jest tylko nieodpowiedni do niej strój” . Nam udało się zwiedzić i opuścić Bergen w pełnym słońcu . To się nazywa "mieć szczęście " .
Oj przez 10 lat to tu się dużo podziało. Chociażby w 2014 r. Ja myślę, że tego szlaku i potoku od tej dotkliwej w skutkach powodzi, nikt nie sprzątał. Po prostu turyście wydeptali sobie sami ścieżkę.
sprocket73 napisał/a:
Popatrz, tutaj też miałem Wielki Krywań we mgle, jak u Ciebie. Widok z Baraniarky. Zitne pośrodku.
To prawdopodobnie któryś z trzpienników, szkodników drewna. Trochę mało szczegółów widać na tym zdjęciu. To chyba jest samica, ponieważ widać z tyłu pokładełko (to nie jest żądło). Dla człowieka jest niegroźny. Za to próbuje (dla ochrony) upodabniać się do groźnych owadów np. szerszeni.
Ło matko córko, ale się nam Słowacja droga zrobiła!
No cóż, jeśli chodzi o ceny to rzeczywiście Słowacja do tanich nie należy ...
Jolanta napisał/a:
Na takich stromiznach zdecydowanie wolę jednak podejścia
I ja też je wolę.
sprocket73 napisał/a:
Jak pierwszy raz byłem w Małej Fatrze, to wychodziliśmy tym zielonym z Vratnej. Nie pamiętam żeby było strasznie. Może od tamtego czasu się zmieniło, a może wychodzi się po prostu lepiej.
Nie wiem kiedy wychodziłeś Witku. Zielony szlak w dole, jak zejdziesz do strumienia, to jedno wielkie pobojowisko. Idziesz korytem, po kamieniach, powalonych drzewach i tym wszystkim co wlókł ze sobą potok podczas wezbrania. Jest bardzo ślisko i niebezpiecznie. Powyżej zaś kosówka nie jest w ogóle przycięta, musisz się miejscami przedzierać. Nie jest ten szlak przyjemny podczas wyjścia, a co dopiero do schodzenia. Ogólnie nie polecam ! Widziałam, że niektórzy wybierają inny wariant. Z Chrapaków niebieskim wracają pod kolejkę na )( Snilovską, a potem ścieżką (też stromą i śliską , po opadach błotnistą) schodzą wzdłuż wyciągu do doliny. I chyba ten wariant jest mimo wszystko lepszy. Oczywiście można było tak ja piszesz schodzić dalej niebieskim przez Zitne i Baraniarky, ale raz, czas nasz już gonił, dwa, auto mieliśmy na parkingu pod Chatą Vratną. Tak czy owak jest powód, żeby sobie jeszcze kiedyś jakąś fajną trasę w MF zrobić Może tę, o której wspomniał piotr …. ?
Po zeszłorocznym zdobyciu Wielkiego Rozsutca obiecałam sobie, że w Małą Fatrę na pewno wrócę, a dokładnie interesował mnie Veľký Kriváň (1709 m n.p.m.). Pasmo krywańskie zauroczyło mnie wtedy niesamowicie.
Wczoraj wybraliśmy się w Małą Fatrę, żeby ów życzenie zrealizować. Patrząc dzisiaj rano przez okno stwierdziłam, że wybór wczorajszego dnia nie należał do najlepszych. Niestety z różnych powodów, nie do końca możemy wszystko zaplanować i zgrać tak, jakbyśmy tego chcieli. Wszystkie prognozy, jakie udało mi się znaleźć, wskazywały na to, że w godzinach przedpołudniowych należy się w tym dniu spodziewać raczej mgły i słabych opadów, natomiast po południu i wieczorem może się już pojawić słońce. Może … Pojechaliśmy … .
Na parkingu przy Chacie Vrátna byliśmy ok. południa. Za miejsce na parkingu nikt nas nie skasował. Żeby zaoszczędzić czasu na żmudne, mało ciekawe i na dodatek przy takiej aurze, dosyć śliskie podejście (ok. 775 m), postanowiliśmy wyjechać gondolą na )( Snilovską (1524 m) – 9,5 Euro (wjazd na górę).
Na górnej stacji kolejki powitały nas „mleczne widoki” i + 7 ° C. Na szczęście wiatr był słaby i nie potęgował zbytnio uczucia zimna.
Zanim wyruszyliśmy na Chleb (1646 m n.p.m.) – drugi co do wysokości szczyt w grupie Małej Fatry, spałaszowaliśmy większą część naszych plecakowych wiktuałów siłując się w gęstej mgle wypatrzyć jakiś kształtów … . Bez rezultatów .
O dziwo wcale nie było tu dziś pusto. Było sporo rodzin z dziećmi, młodzieży, a nawet starszych osób, głównie Słowaków, chociaż Polaków też było słychać. Nikogo mgła i ziąb nie przerażały. Zaczynałam baaaardzo powoli odzyskiwać nadzieję … . Staszek wydawał się być większym optymistą, chyba że jest aż takim dobrym aktorem … .
W planie była wędrówka częścią głównej grani Małej Fatry Krywańskiej (czerwony szlak) tj. wyjście na Chleb, następnie zejście do )( Snilovskiej (1534 m n.p.m.), wyjście na Wielki Krywań (1709 m n.p.m.), wejście na Pekelník (1609 m n.p.m.), zejście do )( Bublen (1510 m) n.p.m.), a potem Chrapaky (1417 m n.p.m.), Sedlo za Kraviarskym (1230 m n.p. m. ) i zejście do Starej Doliny do parkingu.
Na Chleb wychodzimy w pełnej mgle, widoczność zerowa, tylko na wyciągnięcie ręki. Trochę marudzę, ale próbuję … cieszyć się z tego co jest …
Mgła nie zawsze przekreśla wszystko. Niekiedy w „mgielnym krajobrazie” można doszukać się całkiem ciekawych „obrazów” .
Tak czy owak, strasznie mi żal, że nie zobaczę tego dnia nic, a tyle się naczytałam o pięknej panoramie z Chleba. Pozostaje tylko uwiecznić swoją obecność na szczycie, bo wszystko wskazuje na to, że dzisiejsza wycieczka na Chlebie się skończy… .
Siedząc tak na wierzchołku, zauważyłam, że Staszkowi, który przemierzył wzdłuż i wszerz szczyt, jakoś tak nie kwapi się szybko go opuszczać … .
Mało tego, każe mi czekać na słońce … Na słońce ? Nic nie przemawia za tym, żeby miało się w ogóle w tym miejscu tego dnia pokazać. Siadamy więc (za jego namową ) w pełnej mgle pod skałą. Wyciągam na poprawę humoru coś słodkiego, przeglądamy mapy … .
Po ok. 30 min. zaczyna się coś dziać, tak jakby się rozjaśniało, słońce próbuje się przebić przez gęstą warstwę chmur. I co ? nawet mu się to udaje ! Wraca nadzieja !
Chleb - 1646 m n.p.m.
Postanawiam nie zmieniać naszego planu dnia, idziemy na Wielki Krywań !
Z minuty na minutę widać coraz więcej, po czym znowu nic nie widać , jednak zdecydowanie istnieje tendencja do rozwiewania/znikania gęstej mgły. Pytanie tylko, czy zdąży się rozwiać do wieczora ? Jest już 14.30.
Zeszliśmy na )( Snilovską i zaczynamy się wspinać powoli raz w słońcu raz we mgle na Wielki Krywań.
W tle Chleb.
Goryczuszka wczesna (Gentianella lutescens) – bardzo liczna o tej porze w Małej Fatrze, preferuje podłoże wapienne.
Na szczycie podobnie. Wiatru nie ma, robimy tu mały rest podziwiając dalekie widoczki m.in. na Pekelnik i Mały Krywań.
Po jakimś czasie widzimy, że jesteśmy na szczycie sami. Znak to chyba, że pora schodzić. Niezupełnie … , zaraz ktoś do nas dochodzi . Uwieczniamy odwiedziny na Krywaniu i obieramy kierunek – Pekelnik . Pogoda coraz lepsza, po prostu się rozpogadza. Ale dlaczego tak późno ?!
Taki niepozorny Pekelnik a widoczki z niego mnie urzekły . Sam szczyt wznoszący się na wysokość 1609 m n.p.m. (tylko 1 m niższy od Veľký'iego Rozsutca) może nie wydaje się szczególnie obiecujący, jednak widoki z niego są naprawdę piękne . Widać stąd nie tylko stoki Wielkiego i Małego Krywania, ale też pięknie całą Dolinę Vratną oraz Mały i Wielki Rozsutec i wiele więcej .
Wielki Krywań (1709 m n.p.m.)
Dochodzimy do )( Bublen. Jest już bardzo późne popołudnie. Mgły już nie ma, za to zrobiło się przyjemnie ciepło . Kurczę, teraz to się nie chce nam w ogóle schodzić !
Z )( Bublen na Chrapaki (szlak żółty) prowadzi całkiem do przyjęcia ścieżka pomiędzy kosówką i ziołoroślami aż do )( za Kraviarskym (szlak niebieski). Z tego miejsca niestety zaczyna się istne kluczenie wąską ścieżką, wyżłobioną przez potok górski (potok wykorzystał istniejący szlak), między wysoką kosówką, miejscami w ogóle nie przyciętą … . Jednym słowem, ścieżka w ogóle nie przystosowana dla ruchu turystycznego. Dobrze, że widoki rekompensują trudy przedzierania się przez chaszcze.
Na )( za Kraviarskym robimy sobie mały rest na kolację przy pięknym i ciepłym zachodzie słońca z widokiem na oba Rozsutce i krywiańską grań .
Borówka brusznica (Vaccinium vitis-idaea) – bardziej kwaśna od czernicy Konfitury i galaretki z tej jagody dodaje się zazwyczaj do ciemnych mięs i dziczyzny.
Po miłej kolacji kierujemy się już mniej przyjemnym szlakiem zielonym do Starej Doliny. Szlak prowadzi wzdłuż potoku, na którym pozostało wszystko to, co zdołał przytaszczyć w ciągu ostatnich /ego wezbrania potok … Niczego tu nie uprzątnięto. Ścieżka jest niesamowicie stroma i śliska. Nie polecam nikomu tego zejścia. Nie dziwię się też tym, którzy wybierają gondolę z Vratnej, zamiast podejścia tym szlakiem . Jeszcze nigdy nie schodziłam, ani nie podchodziłam w takich warunkach … .
Raz na jakiś czas ukazują się takie widoki, co rekompensuje trudy schodzenia .
Jak to mówią, co Cię nie zabije, to Cię wzmocni . Ścieżka ta, nie powiem, dała mi w kość (odczułam to w kolanach). W paru miejscach, niewiele brakowało żebym przyglebiła, ale udało się bez upadku, niemniej już teraz wiem, że nigdy bym nią nie podchodziła . Odradzam. Jeśli już, lepiej wybrać ścieżkę, która prowadzi wzdłuż kolejki gondolowej na )( Snilovską.
Ok. godz. 21.00 dotarliśmy do parkingu . To był pełen niepewności, a zarazem wrażeń dzień. ! Takie są najlepsze !
Dziękuję Staszkowi za to, że nie sprowadził mnie od razu po przyjeździe na ziemię, tylko utrzymywał do końca w nadziei , chociaż zawsze myślałam, że to ja w tym jestem lepsza …
Dzikich tłumów tego dnia jakoś nie było. Na szczycie byliśmy w godzinach popołudniowych i większość turystów już schodziła. Było kilka osób, które na wieczór zmierzało pod górę. Było tak jak piszesz, starałam się nie łapać ludków w obiektyw. .
,,Z Wideł - od wstęgi gościńca, Co się Zawoją przeciska - śmiało się wdrapię na Diablak po skałach i po urwiskach. Z Markowych Szczawin po stoku ścieżkami poprzeciskam pomiędzy zielska, paprocie i nagich jodeł zwaliska. I nie ominę strumyka choć białą pianą mnie spryska, co gniewny jak wąż syczy z głębi zimnego łożyska. A Percią Akademicką - na szczyt wyciągnę się w górę i zaraz z Babią pękatą w białą owinę się chmurę.,,
/Henryk Biłka/
Babią Górę znamy wszyscy i bywa, że mówimy, że ta góra niczym nas już nie zaskoczy. Ja mam coś takiego, że każde miejsce, które odwiedzam po raz kolejny, zaskakuje mnie na nowo, inaczej, i to uważam za niezwykłość danego miejsca, a jak się temu bliżej przyjrzeć, to chodzi tu po prostu o fenomen stale zmieniającej się tu natury. O każdej porze roku dane miejsce wygląda, zachwyca nas, bądź też nie, czymś innym.
Prawie, jak w wierszu powyżej, przebiegała nasza środowa wędrówka na Babią. Wyruszyliśmy spod budynku dyrekcji Babiogórskiego PN.
Po małym popasie przy schronisku na Markowych Szczawinach nabraliśmy sił na pokonanie Akademickiej Perci . Co jak co, ale w upale, wcale nie jest tak przyjemnie pokonywać coraz to wyższe skalne progi perci.
W tym dniu miałam przyjemność uczestniczyć w naukowej wędrówce na Babią Górę . Towarzyszyło mi dwóch naukowców. Było to niecodzienne doświadczenie, gdyż w czasie wędrówki miałam okazję przysłuchiwać się i zobaczyć na własne oczy jak takie „odkrywanie prawdy” wygląda od podszewki … tzn. jak to naukowo dochodzi się do tzw. „sedna sprawy”. Okazuje się, że to, że coś jest prawdą, wcale nie jest takie proste do stwierdzenia … . Najczęściej na drodze stoi szereg różnych gdybań, „półprawd”, które trzeba najpierw zweryfikować, zbadać, zmierzyć, a następnie potwierdzić lub odrzucić. Z wielkim zaciekawieniem przyglądałam się więc pracy moich towarzyszy wędrówki.
Gdy Panowie byli pochłonięci swoimi naukowymi sprawami, ja w międzyczasie, zachwycałam się i chłonęłam zmysłami również piękno górskiego krajobrazu i natury.
Pniarek obrzeżony (Fomitopsis pinicola), a te łezki to gutacja, czyli zjawisko polegające na wydzielaniu kropel wodnych roztworów związków organicznych i soli mineralnych przez rośliny i grzyby np. w przypadku dużej wilgotności powietrza.
Właśnie dojrzewają owoce wawrzynka wilczełyko (Daphne mezereum). Pamiętajmy o ich toksyczności. Szczególnie są niebezpieczne dla dzieci.
Tojad mocny (Aconitum firmum) objęty ścisłą ochroną gatunkową jest jedną z najsilniej trujących roślin w naszym kraju.
Wierzbówka kiprzyca (Chamaenerion angustifolium) – roślina charakterystyczna dla wyższych partii gór i nie tylko. Z jej liści i i kwiatów można robić niezwykle aromatyczną i zdrową herbatkę. Jako ciekawostkę dodam, że w XIX wieku najchętniej kupowano herbatkę rosyjską tzw. „Iwan Czaj, Russian tea, Koporsky tea, rosyjska herbata. Była to herbata z przefermentowanych liści wierzbówki kiprzycy. Wtedy stanowiła drugi towar eksportowy carskiej Rosji – po rabarbarze, przed konopiami, futrami i złotem.
Właśnie teraz pięknie kwitnie na Babiej Górze wierzbówka kiprzyca, z kolei rdest wężownik już przekwita. Jest też teraz super okazja, żeby nazbierać niezliczone ilości borówki brusznicy. Jest jej bardzo dużo, a na południowych stokach jagody są niesamowicie słodkie.
Rdest wężownik (Polygonum bistorta)
Poza wyżej wymienionymi można podziwiać inne rośliny późnego lata.
Dzwonek wąskolistny (Campanula tatrae Borbás)
Rojnik górski (Sempervivum montanum)
Tego dnia nie zastaliśmy na szczycie ani mgły, ani silnych podmuchów wiatru. Było nadzwyczaj przyjemnie ciepło i cicho .
Nasze naukowe poszukiwania zawiodły nas aż pod ruiny schroniska Beskidenverein.
Wcześniej jednak spróbowaliśmy wody ze znanego źródełka Głodna Woda. Źródło zawdzięcza swoją nazwę wodzie, która niemal całkowicie pozbawiona jest związków mineralnych. Jest to jednak najwyżej położone stałe źródło wody w masywie Babiej Góry w Beskidzie Żywieckim. To właśnie z tego źródła schronisko Beskidenverein czerpało wodę. Woda ma stałą temperaturę ok. 2-3 °C, a źródło posiada w miarę stałą wydajność 1 – 5 l/s.
Na murach schroniska znalazłam piękne okazy złotorostu pysznego (Xanthoria elegans) porostu, który obok wzorca geograficznego (Rhizocarpon geographicum) uznawany jest za modelowy organizm przy badaniach zdolności przetrwania organizmów żywych w warunkach ekstremalnych.
Naszą wędrówkę zakończyliśmy na )( Brona, ale strasznie nie chciało się nam schodzić w tak przyjemnie ciepły i zupełnie bezwietrzny wieczór do schroniska .
Dziękuję bardzo Staszkowi i prof. Adamowi Łajczakowi za mile spędzony dzień i sporą dawkę nowej hydrologicznej i geologicznej wiedzy oraz ciekawą wędrówkę po „niby” dla mnie znanym terenie .
Małe wtrącenie, off -top, za co z góry, przepraszam
piotr napisał/a:
Odnośnie poruszonego przez Eugeniusza tematu (z góry przepraszam za off topic) to moim skromnym zdaniem główną przyczyną tego stanu rzeczy jest istnienie podanego niżej serwisu, który zaspokaja z naddatkiem potrzebę kontaktu wielu ludziom: https://pl-pl.facebook.com/ To tam zapewne umawiane są obecnie wszelkie spotkania i wspólne wycieczki. Tam też można prezentować swoje zdjęcia z wycieczek itp.
piotrze, Eugeniuszu i tak i nie … , na szczęście Nie wszyscy z nas całkowicie przeszli na FB i zupełnie o naszym Forum zapomnieli. Nie wiem, jak inni, ale ja wchodzę na nasze Forum w miarę regularnie i obserwuję. I z tego co zauważyłam, jesteśmy jednym z nielicznych forum, które odwiedzają ludzie w miarę regularnie. Zdarza się nam jednodniowy, góra dwudniowy poślizg, kiedy nikt nic nowego "nie wrzucił", co nie znaczy, że Forum w tym czasie nikt nie odwiedził . To jest myślę, bardzo budujące !!! Znajdźcie mi drugie takie Forum ! . Tam gdzie się zbiera grupa ludzi z jakąś pasją, ciężko jest się im tak po prostu z byle powodu, "rozpaść". Tak trzymać Panowie i Panie !
Zawsze ubolewam nad tym, że w czasie jazdy autokarem/busem mija się tyle wspaniałości. A kierowca czy przewodnik nie chcą zgodzić się na postój Łubiny to oczywiście "nasze"klimaty. Kto ich nie spotkał w czasie wędrówek po Beskidach. Piękne! A może najpiękniejsze?
To prawda, ileż pięknych miejsc mijaliśmy, bez możliwości postoju. Nie wszędzie jadąc przez płaskowyż, ale też pozostałe parki narodowe można się zatrzymywać. W tym celu są specjalnie wydzielone strefy postoju, gdzie np. samochody osobowe, busy czy autokary mogą się zatrzymać na odpoczynek czy fotografowanie. W takich miejscach są często platformy widokowe, ławeczki, stoliki. I tam robiliśmy sobie postoje. Dla mnie to jednak wszystko było za mało ! Niemniej uważam, że takie podejście jest dobre. Liczy się dobro przyrody. Coś za coś. Chcesz wędrować to nie wsiadaj w autobus, chcesz jeździć to podziwiaj zza szyby.
Łubiny owszem, spotyka się i u nas, ale chyba nie na taką skalę. Chyba, że mi nie było dane .
MF napisał/a:
Temat tych domków jest ostatnio popularny również u nas. Zetknąłem się z nimi ostatnio w prasie. Można niektóre wynająć i spróbować zrozumieć, czym takie miejsca są dla Norwegów
Jak i całej Skandynawii. Stała się bardzo modna. Mam nadzieję, że Norwedzy czy Szwedzi, bo do tych krajów najwięcej się wyjeżdża nie pozwolą sobie zadeptać tego, co mają najpiękniejsze.
Co do hytte. Tak, można sobie wynająć, a niektóre, tak jak pisałam wyżej, stoją otworem przez cały sezon z myślą o przygodnym wędrowcu, zaopatrzone w podstawowe rzeczy do przeżycia/przenocowania m.in. drewno na opał, siekierę, naczynia. Najczęściej też usytuowane są w pobliżu źródła wody. Można z nich korzystać na zasadzie, że pozostawi się je w takim stanie, jakim się zastało.
jolanta napisał/a:
A jedliście tam coś dobrego, norweskiego?
Skoro Jolu zapytałaś o jedzonko, to troszkę o nim tu napiszę. Przynajmniej tyle, na ile dane mi było go poznać.
W Norwegii najwięcej spożywa się ryb i owoców morza (krewetki, kraby, mule) Głównie na stole króluje łosoś, dorsz, tuńczyk i pstrąg potokowy w różnych postaciach. Serwowane są zarwóno do śniadania, jak i obiadu czy kolacji. Takim typowo norweskim specjałem, który miałam możliwość spróbować jest brązowy ser Brunost. Ser jest słodki, karmelowy. Tak jakby się jadło słodkie cukierki np. krówki. Da się zjeść ale nie za dużo ... . A powstaje tak:
cyt. „ Norweski brunost powstaje z serwatki czyli produktu ubocznego wytwarzanego przy produkcji tradycyjnego sera. Do serwatki dodaje się mleko, a następnie śmietanę i gotuje przez kilka godzin tak, aby woda wyparowała. Zawarta w mleku laktoza krystalizuje się, mieszanka gęstnieje i zamienia się w karmel, który nadaje serowi charakterystycznego koloru, zapachu i słodkiego smaku. Tak przygotowany ser wlewa się do prostokątnych lub okrągłych form i chłodzi.”
Źródło: przepisyzpodrozy.pl
Tradycyjny brunost zwany Geitos powstaje z mleka koziego, ale obecnie dodaje się do koziego także krowie mleko i powstaje Gudbrandsdalost, również bardzo popularny. Norwegowie jedzą go z ciemnym pieczywem, z warzywami lub dżemami, a właściwie konfiturami. Konfitury robi się z różnych jagód: borówek, żurawiny, maliny, maliny moroszki i są rzeczywiście pyszne. Ser można rozpuścić i polać nim deser np. lody czy ciasto. Ser ten kroi się specjalnym nożem. Został on wynaleziony i opatentowany przez Norwega w 1925 roku, (notabene dzisiaj na nim nieźle zarabiają) i jest jednym z norweskich souvenirów .
Ser brunost i nóż (łopatka) do sera
Źródło: Internet
Jak już jestem przy deserach to najpopularniejszym, jaki serwowano nam praktycznie w każdym hotelu był Karamellpudding, ale taki bardziej zwarty, ponieważ miał w sobie żelatynę. Jest dosyć słodki. Polewało się go zazwyczaj sosem karmelowym (karamellsaus) lub waniliowym (vaniljesaus). Źródło:www.livinganordiclife.com
Miałam również okazje spróbować Skillingsboller – drożdżowych bułeczek z cynamonem, popularnych nie tylko w Norwegii ale i w całej Skandynawii. Poczęstował nas nimi przewodnik, który oprowadzał nas po Parku Narodowym Dovrefjell.
Źródło: Internet
Będąc w Hjerkinn próbowałam norweskich truskawek "norske jordbæer”. Są bardzo smaczne i wyjątkowo słodkie. Dużo lepsze od naszych. Powodem tego jest klimat. Norweskie lato jest łagodne i jednocześnie słoneczne tzn. z dużą ilością światła (z powodu "białych nocy"). Owoce dojrzewają wtedy powoli i dzięki temu mają więcej czasu, aby nabrać pełni smaku. Ponoć Norwegowie spożywają najwięcej truskawek, średnio 4 kg na osobę w ciągu roku. Lubią podawać je z ryżem.
Pieczywo: Spożywa się tu głównie ciemne pieczywo. Często z różnego rodzaju ziarnami. Białego jest niewiele, jeśli już to np. jakieś bułeczki.
Ziemniaki : Ważny składnik pożywienia Norwegów. Serwuje się je w różnej postaci: gotowane, smażone, pieczone, puree itp. Norwegowie mają jakąś swoją odmianę, nieco słodką. W ogóle to jest zakaz wwożenia ziemniaków do Norwegii. Mnie osobiście jej smak średnio odpowiadał.
Warzywa i owoce: Jedzą ich dużo, najwięcej typowych dla naszej strefy klimatycznej, ale egzotyczne również np. ananasy, arbuzy, melony, mango, cytrusy. Bardzo popularne są owoce suszone i orzechy.
Nie próbowałam norweskiej mlecznej czekolady Freia, ani wyrobów z marcepanu czy zawierających lukrecję Nie lubię tych ostatnich dwóch, natomiast tam są bardzo popularne.
Dodam jeszcze, że skusiłam się na dziczyznę: łosia i (bo do końca nie wiem, co to było ) - wątroby z renifera, przyrządzonej w jakiś ziołach Łoś był dobry, ale wątroba … taka sobie … . Norwegowie jedzą dużo dziczyzny.
Kawa: Pije się ją chętnie i w różnych smakach np. z cynamonem. W wielu hotelach jest dostępna za darmo. Do kawy często podaje się ciasteczka. Norwegowie, którzy korzystają często z usług jakiejś stacji benzynowej dostają jako klienci „specjalny kubeczek”. Są stacje (ze specjalnym symbolem) na których posiadacze takiego kubeczka mogą bezpłatnie nalewać sobie kawy z automatu.
Zapomniałabym o wodzie, której w Norwegii pije się bardzo dużo, praktycznie do każdego posiłku (zamiast wina lub piwa ? ). I jest to woda nalewana prosto z kranu. Nikt jej nie gotuje. Nie trzeba. Jest po prostu czysta i zdatna do picia. Tak czysta, że można podawać ją nawet niemowlakom. Dla nas to był szok. Ja powiem szczerze, z początku się nieco obawiałam. W pierwszych dniach kupowaliśmy wodę w sklepie, płaciliśmy za nią słono , aż małżeństwo, które nas woziło po kraju powiedziało nam : „u nas wodę pije się po prostu z kranu … Po co wy kupujecie wodę ?”. Tak więc nalewaliśmy wodę na drogę gdzie się tylko dało, nawet w zwykłych łazienkach hotelowych. Nic nikomu nie było, żadnych problemów jelitowych czy coś w tym stylu. Czy my w Polsce doczekamy się kiedyś czegoś takiego ?
Jeśli chodzi o wino lub piwo i w ogóle jakieś napoje alkoholowe, to muszę przyznać, że podczas pobytu, spotkałam się z nimi tylko w przypadku obcokrajowców. Nie , żeby Norwegowie w ogóle nie pili alkoholu. Nie sądzę, żeby tak było. Nie jest on jednak tak popularny jak np. kawa, herbata czy woda . Jeśli chodzi o alkohol to w Norwegii wygląda to mniej więcej tak: W 1919 r. wprowadzono w tym kraju prohibicję i można powiedzieć, że do dzisiaj państwo utrzymuje monopol na sprzedaż wysokoprocentowych napojów alkoholowych. Dostępne są one tylko w 295 państwowych sklepach Vinmonopolet. Alkohol zawierający powyżej 22 % alkoholu mogą zakupić tylko osoby, które ukończyły 20 lat. Poza tym ceny alkoholu są tak wysokie, że jest to skuteczny hamulec, przed ich zakupem . Niektórzy Norwegowie znaleźli na to sposób . Sami , domowym sposobem, wyrabiają alkohol . Dla nas to chyba żadna nowinka ... . Poza tym alkohol można kupić w sklepie ( spełniając oczywiście wszystkie normy:D) tylko do godz. 18.00. Z kolei piwo (øl) można kupić w dzień tygodnia do 20.00, a w soboty tylko do 18.00. Oczywiście, żeby go kupić trzeba mieć ukończone co najmniej 18 lat. na własnej skórze to przeżyliśmy. Po 18.00 kupiliśmy wszystko, oprócz piwa. Zostało odstawione na bok z koszyka. Ale Norwegowie mają swoje wysokoprocentowe tradycyjne alkohole. Jednym z nich jest linjeakevitt. Ten alkohol trzymany w dębowych beczkach dojrzewa na pokładzie statku. Do picia nadaje się dopiero wtedy, jak dwukrotnie przekroczy równik. Taka norweska whisky. Hmmm ... Pewnie dlatego jest taki drogi ... (od 400 NOK za 0,7 l ).
Czy Norwegowie lubią alkohol ? Trudno mi powiedzieć. Nie miałam możliwości tego zaobserwować. Jednak z tego co przez te dwa tygodnie widziałam, znacznie częściej pili wszystko inne, tylko nie alkohol.
Zarówno słodkości jak i potraw typowo norweskich jest znacznie więcej, szczególnie z ryb, jednak będąc gościem hotelowym i zwiedzając ten kraj w tak ekspresowym tempie, nie sposób wszystkiego spróbować. . W hotelach podają europejskie jedzenie, nie zawsze przyrządzone z naturalnych produktów. Często część jedzenia pochodzi po prostu ze zwykłych tanich sieci handlowych. Specjałów typowych dla Norwegów mogliśmy jedynie posmakować w mniejszych lokalnych hotelikach z tzw. klimatem. Nie było ich niestety dużo, a szkoda , bo to właśnie te smakowe doznania pamięta się długo. Reszta to były typowe „sieciówki”, a tu najczęściej jest po prostu tzw. „szwedzki stół”, czyli misz-masz.
Pomyślałam, że to może sprawka Gałgana, albo się film urwał przez kultowy napój 
. Z chęcią doczytam. 
. W wielu miejscach, które opisujecie - byłam 
… 
