101

(37 odpowiedzi, napisanych Quizy i Konkursy)

4   roll  roll  roll
7   mad  mad

102

(4 odpowiedzi, napisanych Off-Topic)

2011/03/19 ::: Koncert z cyklu "W górach jest wszystko co kocham..." w Bielsku Białej - może uczestnik koncertu przybliży nam klimat i aurę tego spotkania. Załuję, że w sobotę nie mogę wziąć udziału w tym spotkaniu pieśni i ballady szlakowej. Może Jolanta...

Szybkimi krokami zbliża się wiosna, a i czas dla rolników drogi. Za Andrzejem Komonieckim "Dziejopis Żywiecki" przypomnę zasady stosowane przy orce: "... A w łanie każdym, według opisu kronik, ma być prętów 12, a pręt wszelki aby miał w sobie tysiąc i pięćdziesiąt łokci, co to uczyni sznurów 300. A sznur zaś ziemski i leśny ma być w długości na 42 łokci, a na łokcie rachując będzie tysięcy 12 i 600 łokci, a piędzi trzydzieści i siedem tysięcy i ośmset. A tak wyrówna, iż łan każdy będzie wielki, że się nań wysieje 64 wiertele pszenice. Zagon zaś każdy aby miał siódm skib, to jest bruzd, a drugi ośm, a tak aby było, że [w] dwu zagonach [jest] skib 15. Gony zaś albo stajanie sznurów 5 aby były długości, co uczyni łokci 210, a piędzi 630. Kołeczko płużne aby też było tak mierne, żeby się w goniech jednych 60 obróciło razy. A tak tego łanu powinno bydź wszystkiego gonów albo stajania 60, co uczyni mila zupełna ziemie. Koło zaś wozu, ten wszystek łan wzdłuż przejeżdżając, obróci się w tej drodze dwa tysiąca razy, co to milę dobra uczyni, a podróżny człowiek za godzin 2 mile ziemie obejdzie, co uczyni kroków 5000". I wszystko jasne!

Dzięki za dobre słowo.

W Tłusty Czwartek, 3 marca 2011 roku, mam przyjemność zawiadomić Szanownych Forumowiczów o oficjalnym otwarciu witryny TARNAWA GÓRNA - strona autorska Grzegorza Wojtasa. Zapraszam użytkowników forum http://www.beskidmaly.pl/ do przeglądania stron mojej witryny. Zapraszam jednocześnie do wpisywania opinii i refleksji w Księdze Gości zamieszczonej na stronie głównej witryny.

Adres witryny Tarnawa Górna - Beskid Mały http://grzegorz_wojtas.republika.pl/

Uzupełniając poprzedni post podaję źródło do map Galizien (Galicja)

http://www.jursitzky.net/Landkarten_Galizien.htm

MF napisał/a:

... wycinek mapy zachodniej Galicji (przydał się też link do źródła). Ciekawe, ale zniknęła na niej część Beskidu Małego – całe pasmo Magurki Wilkowickiej smile ...

Klikając na obrazek mapy otwiera się powiększenie w nowym oknie i w opisie pod obrazkiem podane jest źródło mapy. Dla przejrzystości dodam źródło na stronie /Historia .
Dziękuję za gratulacje.

harnaś wołoski napisał/a:

... portal o Tarnawie Górnej autorstwa ... naszego Krakusa! Krakus czy to Ty? ... grzegorz-wojtas.republika.pl  ...

Tak to ja, projekt dopiero powstaje, nie zgłaszałem na moim forum aby nie zapeszyć. Zbieram materiały, wywiady, relacje, itp., ale przed Wami nie można nic ukryć, Internet to jednak duża Wielka Wioska. Dziękuję za gratulacje.

109

(4 odpowiedzi, napisanych Szczyty Beskidu Małego)

baca napisał/a:

Tarnawska Góra ... Z innych ciekawych informacji zapewne Krakus i Dorota coś dopowiedzą jako stali mieszkańcy tej ziemi ;

Wywołany do tablicy przez Bacę dodam, iż wspomniana jaskinia (-ie) zaznaczona jest na mapie turystycznej Beskid Mały, wyd. Compass, wyd. V, 2009 r. Teren po byłym kamieniołomie jakby naprędce opuszczony z rozwalającym się barakiem. Otoczenie kamieniołomu odstrasza potencjalnych turystów. Kierując się szerokim traktem w kierunku szczytu Tarnawskiej Góry napotykamy na przeszkody, jakby gospodarz terenu nie życzył sobie naszej bytności. Pytałem okolicznych mieszkańców czy coś wiedzą na temat istniejącej jaskini lub czy wiedzą, że na mapie w tym terenie zaznaczona jest Jaskinia Dziurawa - w odpowiedzi spotkałem się ze zdziwieniem, że taki obiekt tu może istnieć. Sam nie dotarłem do tych na pewno ciekawych utworów.

Poniżej widoczek na nieczynny kamieniołom.

https://lh3.googleusercontent.com/_bi9qZzdpqy4/TVgn-ePVQAI/AAAAAAAAFf0/fOAoTrnXR1A/s576/tg-kamien.jpg

110

(33 odpowiedzi, napisanych Miejscowości w Beskidzie Małym)

Piwniczka kamienna, Dolany, przysiółek w Krzeszowie Górnym, typowy zarębek wołoski,  pod szczytem Żurawnicy.

https://lh3.googleusercontent.com/_bi9qZzdpqy4/TVfs7kBt_yI/AAAAAAAAFcA/sL9hDFEWkaU/piwniczka-dolany.jpg

To efekty wczorajszego mojego spaceru pod Żurawnicę.

Dzięki Harnasiu. Ta odpowiedź ma cechy merytorycznej dyskusji, i przyjmuję ją bez zastrzeżeń. Podejmę próbę zinwentaryzowania tarnawskich piwniczek kamiennych, oczywiście jeżeli zezwolą na to tutejsi właściciele tych obiektów, dla potomnych! Szkoda, że w moim terenie brak jest szałasów kamiennych, pewnie ich nigdy tu nie było! Ale ta ziemia i las pachnie pasterzami wołoskimi.

Dziękuję za pomysł i serdecznie zapraszam, ktoś w tym małym sporze musiał być rozjemcą, trafiło to na Ciebie Jolanto. Chwała Ci za to! Zapraszam wszystkich chętnych "cieplejszą porą roku"!

krakus napisał/a:

... czy kamienne piwniczki w Tarnawie Górnej to ślady bytności, czy tylko wpływu w tym terenie pasterzy wołoskich ? ...

Z mojego postu nie trudno wyczytać, że istniejące budowle w Tarnawie Górnej, po wymianie podglądów z moimi przedmówcami, zaliczam do kamiennych piwniczek przydomowych (sic!). Jednak poszedłem dalej i postawiłem pytanie: "czy kamienne piwniczki w Tarnawie Górnej to ślady bytności, czy tylko wpływu w tym terenie pasterzy wołoskich ?" - i w odpowiedzi dostaję "margarynę". Jakaś konsekwencja idąc "Śladami kultury góralskiej..." powinna obowiązywać. W Tarnawie Górnej, z tego co jest mi wiadome, nie ma budynków sprzed I wojny światowej, istniejące zabudowania mieszkalne to lata 20-30-te ubiegłego stulecia i też na palcach można policzyć. Trudno natomiast ocenić jest, brak wiarygodnych źródeł lub relacji o datowaniu powstania piwniczek kamiennych. Data powstania tych piwniczek to jedno, ale nie najważniejsze. Próbowałem przebić się z argumentacją o sposobie wykonania tych piwniczek, czy są to bezpośrednie wpływy i wzorce kultury pasterzy wołoskich, czy też jest to myśl techniczna i budowlana ludności napływowej w XVII wieku w wyniku akcji osadnictwa na tym terenie. Aby ocalić od zapomnienia musimy wiedzieć co ocalać i jakie są tego korzenie?! Margaryna nie ma tu nic do rzeczy.

Przyjmując lokalizację za podstawowe kryterium wyróżniające kamienny szałas od kamiennej piwniczki stajemy przed kolejnym problemem sprawczym. Otóż w książce Radosława Trusia Beskid Mały w opisie Tarnawy Górnej autor podaje, że wieś powstała w XVII wieku, już za panowania Komorowskich, jako zarębek wołoski. Nazywano ją wtedy Redz (Rec). Jeżeli tak, to budowle kamienne istniejące do dzisiejszego dnia w Tarnawie Górnej, są albo pierwowzorem albo kontynuacją budowli pasterskich, być może związanych z kulturą pasterzy wołoskich. Powiem wprost, czy kamienne piwniczki w Tarnawie Górnej to ślady bytności, czy tylko wpływu w tym terenie pasterzy wołoskich ? Z innych źródeł wiadomo mi, że tereny Beskidu Małego w XVII wieku były poddane akcji osiedleńczej ludności Małopolski. Jest w tym trochę sprzeczności i niedomówień. Upłynęło zaledwie 300 lat, a tyle trudności z tożsamością kulturową na tych terenach.

Harnasiu uciekłeś mi trochę od zasadniczego wątku: kamienne szałasy - kamienne piwniczki. Miałem nadzieję, że znajdę w odpowiedzi definicję kamiennych piwniczek lub tylko kryteria różniące je od kamiennych szałasów, tym bardziej, że w książce "Śladami kultury góralskiej ..." wskazujesz, że kamienne szałasy "swą formą i konstrukcją na pierwszy rzut oka przypominają szałasy". Nawet "przewodnicy górscy mylą się i opowiadają ... że są to słynne szałasy kamienne ...". Więc w czym rzecz, aby nie mylić jednego z drugim. I jeszcze jedno, czy kamienna piwniczka to gorsza siostra kamiennego szałasu lub jego lokalizacji lub inne przeznaczenie odbierają im tożsamość pochodzenia (przeznaczenia) lub kryterium wiekowego? Co Harnaś na to?

harnaś wołoski napisał/a:

... obiekt o którym pisałeś to właśnie kamienna piwniczka a nie szałas...

Witaj harnasiu wołoski, przychylam się do tej opinii. Ale spróbujmy podać definicję kamiennej piwniczki. Sposób wykonania piwniczek: fundament z płaskiego kamienia piaskowcowego układanego bez zaprawy murarskiej; dolny poziom kamienny częściowo zagłębiony w ziemi, i to może wyróżniać szałas od piwniczki; sklepienie łukowe z tegoż samego kamienia, łączone bez zaprawy; górny poziom z drewnianych bali; od strony węższej budowli dwa wejścia, jedno do piwniczki, drugie nad nim do pomieszczenia przeznaczonego na siano; piwniczka służyła do przechowywania płodów rolnych; budowla kryta dachem dwuspadowym. Właściwie podobieństwo tych dwóch budowli mówi nam o wspólnym pochodzeniu lub tylko wzorowaniu się budowniczych piwniczek od dawnych właścicieli szałasów, pasterzy wołoskich. Myślę, że warto zinwentaryzować i opisać kamienne piwniczki i ocalić od zapomnienia. Coraz w gorszym są stanie technicznym. Poza tym umiejscowiłem w osiedlu Na Kudziówce w Krzeszowie  kamienną piwniczkę pokrytą ziemią i darnią. Wykonanie sklepienia jak powyżej opisałem.

117

(4 odpowiedzi, napisanych Wydarzenia w Beskidzie Małym)

Niech żałują, którzy nie byli!
Kolejna uczta melomana odbyła się w kościele parafialnym p.w. Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Krzeszowie. W dniu dzisiejszym miałem przyjemność wysłuchać koncertu organowego polskich kolęd, Toccaty i Fugi J.S. Bacha. W przepięknych wnętrzach kościoła parafialnego roznosił się kryształowy sopran Iwony Sułkowskiej-Kozłowskiej z akompaniamentem waltorni w wykonaniu Adama Kozłowskiego. Przy organach Wacław Golonka. Organizatorem Koncertu był Gminny Ośrodek Kultury w Stryszawie i Urząd Gminy Stryszawa oraz Parafia w Krzeszowie.
Niech żałują...!

http://lh3.ggpht.com/_bi9qZzdpqy4/TUVs4RTkd6I/AAAAAAAAFKo/FWBdtyAV33U/koncert01.jpg

http://lh5.ggpht.com/_bi9qZzdpqy4/TUVs6qfV47I/AAAAAAAAFKs/5vrviKWRcPQ/s576/koncert02.jpg

118

(14 odpowiedzi, napisanych Off-Topic)

Harnasiu wołoski widzę, że jak taran forsujesz swój punkt widzenia: Polak to czy Góral. Jak wyżej, wydaje mi się, naświetliłem mój punkt widzenia, bądź Góralem, czuj się Góralem i wypełnij kwestionariusz zgodnie ze swym przekonaniem ale i tak Twoją Ojczyzną Twoją Matką będzie Polska. Ponownie przytoczę moje słowa: narodowość i obywatelstwo to rozdźwięk w sercach Polaków pozostały po rozbiorach. Kultura zachodnia nie rozdziela tych pojęć, to My Polacy po latach zaborów i niewoli straciliśmy sens i istotę tożsamości narodowej. Nie wiem jaki cel przyświeca wprowadzeniem rubryk w kwestionariuszu spisowym z zapytaniem o narodowość i obywatelstwo, nie znam kontekstu, ale myślę, że jest to błąd Głównego Urzędu Statystycznego, ktoś tam na górze forsuje aspekt polityczny. Co prawda Harnasiu wołaski nie zarzucasz mi wprost kosmopolityzmu ale jego oddech czuję na plecach. Jednak mój wywód Polak to czy Góral nie ma takiej barwy, chociażby z tego tytułu, że ja deklaruję, że jestem w szerszym znaczeniu Europejczykiem, w węższym Polakiem. Natomiast etnograf powiadziałby, że jestem Krakowiakiem Zachodnim, ale to nie zmienia postaci rzeczy - i tak jestem Polakiem. Pozwolę sobie na cytat z Twojej książki "Śladami kultury góralskiej w Beskidzie Małym", w słowie od Autora piszesz: "Książka ta została napisana z myślą o rozbudzeniu zainteresowań własną przeszłością, tożsamością i kulturą mieszkańców Beskidu Małego. Aby w dobie powszechnego kosmopolityzmu w XXI wieku ludzie bliżej poznali swoje korzenie kulturowe, by lepiej mogli poznać i zrozumieć siebie". Powiedz mi Harnasiu wołoski kto lub co zabrania Ci cieszyć się własną przeszłością i korzeniami wołoskimi, identyfikować się z pasterskim ludem górali wołoskich i kulturą beskidzką - będąc Polakiem. Czy obcy Ci jest świat wolny od podziałów i konfliktów. Dwa tysiące lat temu Diogenes, filozof grecki (ok. 413 - 323 p.n.e.) powiedział: "Jestem obywatelem świata" - czy tak daleko odbiegał od dzisiejszej rzeczywistości. Sokrates miał powiedzieć podobnie, że należy nie do Aten ani do Grecji, lecz do świata. Kończąc powiem tak: naszą Ojczyzną, naszym krajem jest Polska, jestem i czuję się Polakiem, jestem już też obywatelem Unii Europejskiej, jestem Europejczykiem! A etnograf niech mnie klasyfikuje do Krakowiaków Zachodnich - taki Jego zawód.

119

(1 odpowiedzi, napisanych Miejscowości w Beskidzie Małym)

Rozszerzę informację o nazwisku Lenart i jego rozmieszczeniu w Polsce.

W Polsce jest 7207 osób o nazwisku Lenart. Zamieszkują oni w 285 różnych powiatach i miastach. Najwięcej zameldowanych jest w Nowym Targu: 313. Inne miejscowości: Warszawa - 307, Janów Lubelski - 252; Sucha Beskidzka - 211; Kraśnik - 198; Łódź - 186; Kraków - 180; Krosno - 172; Lipsko - 172; Myślenice - 172. 

(Źródło: http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/lenart.html)

120

(14 odpowiedzi, napisanych Off-Topic)

Szanowny Harnasiu wołoski, rozwinięcie wątku "Góral czy Polak" wymaga poważnej debaty publicznej, nie czuję się kompetentny do rozwinięcia tego tematu. Wiem jedno, podziały służyły zawsze politykom, nigdy ludowi. Różnorodność: tak, odrębność: nie. Miłego dnia życzę.

121

(14 odpowiedzi, napisanych Off-Topic)

Szanowny Harnasiu wołoski,

Broń swojej niezależności i nie zapominaj o wspólnocie. Etnicznie jesteśmy Lechitami. Legendy zostawmy w salach tradycji i sercu swoim. Jesteśmy przede i nade wszystko Polakami, a nawet więcej jesteśmy Europejczykami. Nie odbieram nikomu przynależności narodowej lub narodowościowej. Wspomnę tu tylko słowa mojego ojca, a były to lata pięćdziesiąte ubiegłego wieku i za takie deklaracje można było znaleźć się za kratami: "ja jestem Europejczykiem, dopiero potem Polakiem". Urodził się pod zaborem c.k. A-W, w Galicji Zachodniej, w Krakowie w 1909 roku. Zawsze czuł się Europejczykiem i to nam, Jego dzieciom, przekazał. Wszelkie podziały, czy to etniczne, religijne i inne regionalne prowadziły do niezgody. Kultywujmy historię i tradycję swych ojców lecz nie stwarzajmy podziałów. Etnicznie jestem Krakowiakiem Zachodnim, ale do dnia dzisiejszego nigdy nie wykorzystywałem tego podziału lub przydziału (sic!), za moim ojcem powtarzam jestem Europejczykiem, jestem Polakiem. Harnasiu wołoski bądź nadal Harnasiem wołoskim w niczym mi to nie przeszkadza! Pokuta zaborów i związanych z tym podziałem przeorała naszą świadomość egzystencjalną.

122

(5 odpowiedzi, napisanych Sprawy ogólne)

Przyłączam się do gratulacji szymskim lidera kukow.pl

123

(14 odpowiedzi, napisanych Off-Topic)

harnasiu wołoski nie zapominaj, że "polski my naród, polski ród" od Bałtyku po Tatry, od Odry po Bug!

124

(8 odpowiedzi, napisanych Wydarzenia w Beskidzie Małym)

Kto nie był niech żałuje! W dniu 23 stycznia w niedzielę o godzinie 16.00 w budynku Ochotniczej Straży Pożarnej w Kukowie odbył się Koncert Noworoczny Gminnej Orkiestry Dętej pod kierownictwem Krzysztofa Górskiego. Forum beskidmaly.pl reprezentowany był przez jolanta - Forumowa Prababcia, szymskim i krakus, na dowód tego zdjęcie poniżej. Bogactwo utworów regionalnych i światowych w wykonaniu orkiestry dętej był ucztą dla naszych uszu. Pięknie zaprezentowała się młodzieżowa kapela ludowa ze Stryszawy śpiewając i grając góralskie kolędy i przyśpiewki. Było też miejsce dla innego młodzieżowego zespołu, który podjął próbę prezentacji kolęd w technice hip-hopowej. Pomysł przedni i wart upowszechnienia. Na zakończenie koncertu usłyszeliśmy solowe popisy członków orkiestry: na trąbce, puzonie i perkusji. Całość prowadziła z góralskim akcentem Anna Pituła. Kto nie był niech żałuje!

http://lh5.ggpht.com/_bi9qZzdpqy4/TUBHs2cddcI/AAAAAAAAFJA/JwLGT5pYt-E/orkiestra.jpg
.
http://lh6.ggpht.com/_bi9qZzdpqy4/TUBHvI_NP6I/AAAAAAAAFJE/sbfENcej15A/s576/gazda.jpg
.
http://lh6.ggpht.com/_bi9qZzdpqy4/TUBHwQ7oykI/AAAAAAAAFJI/gmG8uJ-KXY8/forumowicze.jpg

125

(33 odpowiedzi, napisanych Miejscowości w Beskidzie Małym)

Figura "Pod Koźlem" w Krzeszowie

Wszystko wskazuje na to, że twórcą figury "Pod Koźlem" w Krzeszowie był Simon [Szymon] Branka z Koszarawy, zmarły w 1715 roku. W dolnym członie figury wyryta jest data, prawdopodobnie 1650 lub 1659, w górnej części wyryte są monogramy IHS, poniżej wyryte znaki Si Branka [skrót imienia Simon].

Przytoczę dygresję dr Przemysława Dyrlagi, autora artykułu: "Andrzej Komoniecki i najstarsze kamienne figury przydrożne w Jeleśni i Koszarawie" zamieszczonego na portalu jelesnia.pl


"Genezę tego obiektu możemy łączyć ze wzmianką A. Komonieckiego: Roku Pańskiego 1616 die Aprilis (10.IV) Szymon Wojewoda nazwany ze Świnnej, idąc przez górę Koźle rzeczoną za Krzeszowem od zbójców na tejże górze wierchu samym zabity, na którym miejscu Bożą Mękę postawiono drzewianą, a potym kamienną, od niejakiego Branki z Koszaraw, będąc nazwany Szymon [Branka], a ten umarł 1715 (roku). Wspomniany Szymon, wojewoda ze Świnnej, to Szymon Primus, pierwszy znany z imienia wojewoda wałaski w dobrach żywieckich, zaś Szymon Branka to znany młynarz koszarawski. Informacje zapisane na figurze, oraz zamieszczone przez Komonieckiego uzupełniają się wzajemnie i pozwalają bez żadnych wątpliwości ustalić fundatora i wykonawcę obiektu. Litery Si:B (ranka) są skrótem zlatynizowanego nazwiska Simon Branka, a rok 1686 to data wystawienia przez niego kamiennej figury w miejsce starej drewnianej, która upamiętniała miejsce zabójstwa wojewody wałaskiego Szymona Primusa ze Świnnej przez zbójników w 1616r. Dodać jeszcze można, że w XVII-XVIII wieku młynarze nieraz parali się kamieniarstwem, czego dowody również możemy znaleźć u Komonieckiego , więc jest też wielce prawdopodobne, że Branka tę figurę wykonał sam. Podsumowując, wszystkie omówione powyżej obiekty należą do najstarszych tego typu na Żywiecczyźnie i w Polsce. Figura z Koszarawy powstała w końcu XVII wieku, a figury z Jeleśni nie później jak na początku XVIII wieku. Podkreślić należy, że są to obiekty mało znane, w literaturze często pomijane, a w przypadku figur z Jeleśni, także zaniedbane i mocno zniszczone. Dzięki informacjom podanym przez A. Komonieckiego w „Dziejopisie” możemy jednak zrekonstruować, choć tylko częściowo, okoliczności ich fundacji oraz mamy możliwość weryfikacji niejednokrotnie bałamutnych tradycji miejscowych."

W powyższej treści wkradł się błąd, prawdopodobnie redakcyjny: litery Si:B umieszczone w górnej części figury brzmią jak wyżej napisałem i osobiście stwierdziłem podczas wizji lokalnej - Si Branka. Jeżeli chodzi o odczytanie daty, z uwagi na nierówności powierzchni skłaniam się jednak do daty: 1650 lub 1659.

Fakty weryfikują dotychczasowe legendarne spojrzenie na bałamutne tradycje miejscowe i przekazy o cudownym oswobodzeniu złoczyńcy.

http://lh3.ggpht.com/_bi9qZzdpqy4/TTikV_yT-oI/AAAAAAAAFH0/gsCfSFJiqno/s576/branka01.jpg