4 intensywne dni w Kotlinie Kłodzkiej

DZIEŃ 2 – KLETNO i MIĘDZYGÓRZE

Dotarliśmy do Kotliny Kłodzkiej, a dokładniej do jej środkowo-zachodniej części czyli na Wysoczyznę Łomnicy. Od zachodu i południa graniczy ona z Górami Bystrzyckimi, od wschodu z Obniżeniem Bystrzycy Kłodzkiej, a od północy z właściwą Kotliną Kłodzką.

Przeważają tu tereny rolnicze z Górami Bystrzyckimi na horyzoncie. Głównymi miastami są tu Kłodzko i Bystrzyca Kłodzka, przez które przepływa Nysa Kłodzka. My zatrzymaliśmy się w małej miejscowości Szczawina.

Z samego rana pojechaliśmy do Kletna. Znajduje się tu m.in. największa jaskinia krasowa w Sudetach – Jaskinia Niedźwiedzia. Odkryto ja w 1966 r. podczas prac w kamieniołomie marmurów. Nazwę nadano od znalezionych w namuliskach jaskiniowych kości niedźwiedzi jaskiniowych. Oprócz nich w jaskini żyły też lwy i hieny jaskiniowe. 10 lat później utworzono w tym miejscu rezerwat przyrody. Do tej pory przebadano jedynie 2,5 km korytarzy. W dalszym ciągu trwa eksploracja jaskini. Turyści mogą zwiedzać tylko część korytarzy w piętrze środkowym, ale ponoć najefektowniejsze nacieki znajdują się w piętrze dolnym, dostępnym, jak na razie, tylko dla badaczy.

W jaskini panuje stała temperatura 6 stopni Celsjusza i 100 % wilgotność. Samochód trzeba zostawić na parkingu ok. 1 km poniżej jaskini. Czas dojścia to ok. 30 min. Cena biletu w sezonie 35 zł. Czas zwiedzania ok. 45 min.

Zrekonstruowany szkielet niedźwiedzia jaskiniowego.

Zdjęć osobiście w jaskini nie robiłam, wolno za dodatkową opłatą, ale można sobie pooglądać na stronie www obiektu. Podczas zwiedzania szkoda czasu na pstrykanie, tym bardziej jak się nie ma odpowiedniego aparatu dostosowanego do panującego pod ziemią oświetlenia.
Na stronie są również zdjęcia niedostępnej dla turystów dolnej kondygnacji. Na miejscu można obejrzeć film dokumentalny z prac badawczych w tej części.

Jaskinia jest piękna. Oczywiście nie dorównuje tym z morawskiego krasu, ale mogłaby już konkurować z niektórymi słowackimi. Warto tu dla niej przyjechać i zwiedzić. Żałuję, że jest daleko od nas, ponieważ dla uczniów byłaby idealna do poznawania zjawisk krasowych. Są tu pięknie i wyraźnie wyeksponowane wszelkie formy krasowe. Bez porównania z jaskiniami na Wyżynie Krakowsko – Częstochowskiej, gdzie najczęściej z dziećmi jeździmy, ponieważ jest najbliżej.

W Kletnie zwiedziliśmy jeszcze jeden obiekt, a mianowicie Kopalnię Uranu - Kopaliny. Kopalnia położona jest niedaleko Jaskini Niedźwiedziej, w Dolinie Kleśnicy, na północnym stoku Żmijowca w Masywie Śnieżnika. Dziś dla turystów udostępniona jest jedna ze sztolni – Sztolnia Fluorytowa. W tej sztolni rud uranu nie wydobywano, ponieważ ich tu nie ma. Jest więc całkowicie bezpieczna dla zwiedzających.

Kaski ochronne towarzyszyły nam podczas tego wyjazdu prawie każdego dnia.

Kopalnia Uranu – Kopaliny działała w tym miejscu w latach 1948 – 1953 wykorzystując m.in. kilka średniowiecznych sztolni, w których w przeszłości wydobywano m.in. rudy żelaza (magnetyt i hematyt), srebra, miedzi (azuryt i malachit), grafit i ołów. Kopalnia liczyła 20 sztolni 3 szyby, a długość wszystkich wyrobisk wynosiła ponad 37 km. Samego uranu wydobyto tu tylko 20 ton. To stanowiło ok. 5% całego radzieckiego wydobycia uranu w polskich Sudetach.

Wydobycie uranu oraz fluorytu zaczęło się tu dopiero po II wojnie światowej w 1947 r. od poszukiwań złóż przez radzieckich geologów. Pod łapką ciekawa historia średniowiecznego wydobycia kruszców w Kletnie, oraz po II wojnie ze strony internetowej kopalni. Warto przeczytać Poszukiwanie i eksploatacja rud uranu i fluorytu

Przy wydobyciu rud uranu pracowali głównie polscy robotnicy przymusowi – więźniowie z obozów pracy, żołnierze z poboru oraz nieliczni dobrze opłacani górnicy. Pracowali w bardzo ciężkich  warunkach, najczęściej bez środków ostrożności. Nikt nie prowadził statystyk chorób i wypadków, ale przypuszcza się, że było ich wiele. Ze względu na brak podstawowego sprzętu ochronnego (maski przeciwpyłowe) wiele osób zachorowało na pylicę. Urobek wywożono konwojami pod silną eskortą wojska – w całości trafiał do przerobu w ZSRR. W tym czasie cała okolica była niedostępna dla osób z zewnątrz, na drogach ustawiono posterunki kontrolne ze szlabanami, a teren w sąsiedztwie sztolni był patrolowany przez wojsko.
                                                                                                                               Źródło: Wikipedia

Uran, jak wiemy, jest pierwiastkiem promieniotwórczym. Występuje na Ziemi naturalnie w postaci związków chemicznych, Można go znaleźć go w skałach, glebie, wodzie, także w roślinach, zwierzętach, również w naszym ciele. W większym stężeniu występuje w rudach uranu.

                                      Ruda uranu
                                     

Głównym zastosowaniem jest użycie izotopu 235 U jako materiału rozszczepialnego w bombach jądrowych oraz reaktorach jądrowych, które znalazły zastosowanie w elektrowniach jądrowych oraz w napędzie okrętów podwodnych. Niegdyś tlenek uranu stosowany był do barwienia szkła na kolor żółty. W promieniach UV szkło uranowe przybiera barwę zieloną.

Promieniotwórczość rud uranu ma wpływ na zmianę właściwości występujących w ich pobliżu skał np. zmieniają pod jej wpływem zabarwienie.

Fluoryt to z kolei minerał, który ma zdolność  do obniżania temperatur topnienia innych minerałów, stąd wykorzystywany był już w XVI w jako topnik. W przyrodzie występuje w formie kryształów w różnych kolorach od żółtego, różowego, zielonego i niebieskiego aż po czarny. W świetle UV świeci. Jest wykorzystywany w przemyśle szklarskim , chemicznym , metalurgii, ceramicznym, optycznym. Czasami jego fioletowa odmiana „udaje” ametyst.

                                       Żyła fluorytowa
                                       

Żyła ametystowa

Niedaleko Sztolni Fluorytowej, zaraz przy drodze dojazdowej, jest hałda, na której sprawne mineralogiczne oko może znaleźć przeróżne kruszce np. ametyst, kwarc krystaliczny, kryształ górski, fluoryt, kalcyt, malachit, azuryt oraz marmur w kilku kolorach. Dostęp do hałdy jest bezpłatny. Odbywają się tam za to odpłatnie warsztaty geologiczne dla chętnych. Cały obszar wokół Kletna jest bardzo bogaty w minerały. Stwierdzono tam występowanie blisko 50 pierwiastków, które tworzą około 60 różnych minerałów.

Podsumowanie:
Będąc w Kletnie naprawdę warto wybrać się do Kopalin. Przewodnik bardzo ciekawie opowiada historię kopalni. Odwiedziny tego miejsca to też spora dawka wiedzy z mineralogii i geologii. Cena biletu to jedyne 25 zł. Trzeba go rezerwować wcześniej online, podobnie jak do Jaskini Niedźwiedziej.

Po wyjeździe z Kletna pogoda nam się niestety zaczynała zmieniać, nadciągały powoli burzowe chmury.

Ale punkty wpisane do programu dnia trzeba było realizować. Po krótkim postoju na posiłek na rozległej polanie z widokami ruszyliśmy w stronę Międzygórza.

Turystyczna wieś Międzygórze leży u stóp Śnieżnika ok. 30 kilometrów drogi od Kletna w dolinie potoku Wilczka, dopływu Nysy Kłodzkiej. W 1965 r. nakręcono tu pierwszy odcinek serialu „Czterej pancerni i pies”. Jest tu dużo pensjonatów i domów wczasowych z architekturą w tyrolskim stylu. Kiedyś było kurortem niemieckim.

Niestety do Międzygórza wjechaliśmy w deszczu. Nie było czasu pospacerować, ani jak zrobić zdjęć. Skupiliśmy się więc na najważniejszej atrakcji – Rezerwacie Przyrody – Wodospad Wilczki. Jest on najpiękniejszym wodospadem w polskich Sudetach i obok największego - Kamieńczyka, najbardziej znanym. Woda spada tu z wysokości ok. 20 m. do kotła, a wypływając z niego przeciska się wąskim skalnym kanionem, który ciągnie się na długości ok. 1 km. Niesamowicie piękny widok.

Szybkie fotki spod parasola, niestety.

Nad wodospadem wybudowano schody, kostki, balustrady i tarasy widokowe. Można więc podziwiać go ze wszystkich praktycznie stron. Nawet odpocząć na ławeczce. Niemieccy gospodarze Międzygórza podnieśli sztucznie próg wodospadu o 7 m, aby zwiększyć jego atrakcyjność, ale powódź w 1997 r. zniszczyła im tę nadbudowę. Widać, że przyroda nie lubi sztuczności. .

Gdy deszcz odrobinę zelżał, postanowiliśmy jeszcze zobaczyć zaporę przeciwpowodziową z metalową kładką na wysokości 30 m nad ziemią na rzece Wilczka. Podczas powodzi w 1997 roku, fala powodziowa była tak wysoka, że woda przelewała się przez zaporę. Podjechaliśmy do tego miejsca i ruszyliśmy ścieżką przez las. Lunęło wtedy dosyć mocno, ale na zaporę weszliśmy .

Do samochodu wróciliśmy w mokrych ubraniach. Burza się wtedy rozszalała na dobre. Z Międzygórza wyjechaliśmy w strugach deszczu.

Będąc tu warto odwiedzić jeszcze Sanktuarium Maria Śnieżna na Górze Iglicznej. Niestety w czasie pandemii nie można go było zwiedzać, a i pogoda w tym dniu już nie sprzyjała, żeby wyjechać na górę z której rozciąga się piękna panorama na dolinę Wilczki i Kotlinę Kłodzką.

W tym dniu w planach była jeszcze Twierdza w Kłodzku. Niestety ze względów czasowych i pogodowych nie udało nam się jej również zobaczyć.

Podsumowując, atrakcje Międzygórza warto wpisać w plany urlopowe albo wycieczkowe.
                                                                                                                                                        c.d.n.

Ostatnio edytowany przez nena (2021-04-09 09:42:39)

DZIEŃ 4 – SREBRNA GÓRA i GŁUSZYCA (PODZIEMNE MIASTO OSÓWKA)

W poniedziałek po śniadaniu wyruszyliśmy w stronę Srebrnej Góry.

Po 1742 r. (I wojna śląska) część śląskich ziem trafiła w posiadanie Prus. Armia i żołnierze stacjonujący na tych terenach potrzebowali odpowiedniego schronienia oraz strategicznych punktów, które miały im służyć do obrony zajętych ziem. W latach 1765 -1777 na Przełęczy Srebrnej (568 m n.p.m.) Prusacy wybudowali ogromną twierdzę. Najbardziej zaangażował się w jej budowę król pruski Fryderyk II Wielki. Twierdza miała bronić Śląska zdobytego przez Prusy w 1740 roku przed wojskami austriackimi. Budowało ja przez 12 lat prawie 4 tys. ludzi. Niektórzy pracowali pod przymusem. Warownia miała pomieścić nawet 3,5 tysiąca żołnierzy.

Twierdza zbudowana jest z 4 potężnych bastionów, które tworzą tzw. donjon [donżon]. Zalicza się go do jednych z większych tego typu obiektów na naszym kontynencie. W ogóle srebrnogórska twierdza uważana jest za największą górską twierdzę w Europie. Bastiony uzupełnia 6 fortów, które rozlokowane są w pobliżu obiektu oraz po drugiej stronie przełęczy.

Po twierdzy oprowadza przewodnik w stroju pruskiego żołnierza, który w interesujący sposób przedstawia historię i ciekawostki związane z warownią. Można zobaczyć kazamaty, podziemne ujęcie wody wraz z wykutą w skale studnią (53 m głębokości) i mechanizm jej poboru, podziemny most zwodzony, broń i artylerię forteczną używaną do obrony twierdzy, dowiedzieć się jak wyglądało codzienne życie żołnierzy w forcie, poznać wachlarz kar stosowanych za nieposłuszeństwo. Twierdza miała być samowystarczalna dlatego znajdowały się tu magazyny z żywnością i opałem, kaplica, szpital, więzienie, warsztaty rzemieślnicze piekarnia, browar, prochownia i zbrojownia.

Na koniec oprowadzania można usłyszeć i poczuć zapach prochu podczas pokazu strzelania z broni czarnoprochowej.

Twierdza Srebrna Góra jako jedyna na Śląsku nigdy nie została zdobyta. W 1807 roku wytrzymała oblężenie wojsk napoleońskich. Została rozbrojona w 1816 r. Opuszczona przez wojsko po 1867 r. służyła jako pruskie więzienie polityczne i kryminalne.

W czasie II wojny światowej Niemcy utworzyli w niej karny obóz jeniecki o zaostrzonym rygorze. Jeńcy wiezieni byli w fortach Ostróg (Spitzberg) i Wysoka Skała (Hohenstein). Przebywali tu polscy oficerowie wzięci do niewoli w 1939 roku. Od 1941 roku przetrzymywani byli tu żołnierze różnych narodowości: polscy, radzieccy, belgijscy, francuscy, greccy, fińscy. Słynna była ucieczka 10 polskich oficerów, z których 7 schwytano, a trzem udało się dotrzeć do ośrodków formowania armii polskiej na Bliskim Wschodzie. Jednym z oficerów był Jędrzej Giertych, dziadek Romana Giertycha.

Fort Ostróg - Spitzberg

Historia ucieczki polskich oficerów:

80 lat od wielkiej ucieczki

Brawurowa ucieczka niepokornych polskich oficerów z oflagu w Twierdzy Srebrna Góra

W 2004 roku uznano Twierdzę Srebrnogórską za pomnik historii jako nowatorskie dzieło XVIII-wiecznego pruskiego fortyfikatora i wyjątkowy w skali Europy zabytek architektury militarnej.

Warto również przejść wokół całego obiektu. Z murów obronnych i bastionów rozciąga się piękna panorama na okolicę.

Bilet do twierdzy kosztuje 25 zł. Samochód zostawiliśmy na parkingu na przełęczy ( płatny - 10 zł ). Twierdzę można w określone dni zwiedzać również nocą. Jest to ciekawy i unikatowy obiekt, przewodnicy opowiadają z pasją, warto odwiedzić to miejsce.

Opuszczając Srebrna Górę kierujemy się na północny zachód do Głuszycy.

Jakiś kilometr od tej miejscowości, we wsi Sierpnica, znajduje się podziemny Kompleks „Osówka”, jeden z 7 podziemnych kompleksów drążonych w czasie II wojny światowej przez hitlerowskie Niemcy.

Prace rozpoczęły się tu w 1943 r. Całe przedsięwzięcie nosiło nazwę „Riese” czyli „Olbrzym”. Jego cel był utrzymywany w ścisłej  tajemnicy. Jedni uważali, że miała tu być tajna kwatera Hitlera, inni, że budowano tutaj hale dla podziemnych fabryk broni, albo laboratoriów atomowych. Być może w Góry Sowie miała zostać przeniesiona z Peenemünde produkcja rakiet V-1 i V-2.

Do dziś nie wiadomo po co Niemcy zbudowali gigantyczny system podziemnych betonowych hal i korytarzy. Przypuszcza się, że w halach, których część po kapitulacji zawalili, może być ukryte złoto lub skradzione dzieła sztuki. Cóż, na razie nikt niczego tu nie znalazł.

Dla turystów udostępnione są trzy obiekty: Podziemne Miasto „Osówka” w Głuszycy, Podziemne Sztolnie Walimia – Kompleks „Rzeczka”, oraz Centrum Muzealno - Turystyczne Kompleks „Włodarz”.

Tego dnia udało nam się zwiedzić tylko trasę historyczną „Osówki”, najciekawszego i najdłuższego kompleksu oraz podjechać pod sztolnie w Walimiu. Zabrakło nam ok. dwóch godzin, żeby załapać się na ostatnie wejście. Sztolnie w Walimiu znajdują się tuż przy drodze, dlatego łatwo jest się przy nich zatrzymać.

Po obiekcie oprowadził nas przewodnik, młody chłopak, pasjonat historii, szczególnie tego miejsca. Zwiedzaniu towarzyszą multimedialne przystanki.

Wydrążone w bardzo twardej skale albo zalane żelbetonem ogromne hale, stropy, rury wentylacyjne, przewody kominowe zrobiły na mnie ponure wrażenie. Momentami ciarki przechodziły mi po skórze. Nie do pomyślenia, że ręce ludzkie były w stanie coś takiego wykonać. A pracowali tu robotnicy i więźniowie z obozu koncentracyjnego Gross-Rosen, jednego z najcięższych niemieckich obozów. Dodatkowo myśl o możliwym przeznaczeniu tego obiektu na fabrykę broni atomowej, przeraża.

Więźniowie musieli kuć korytarze w bardzo twardej skale prymitywnymi narzędziami, a potem wywozić ją na ciężkich wózkach na zewnątrz.

Pomiędzy Rzeczką a Walimiem, w zboczach góry Ostra znajduje się militarny Kompleks „Rzeczka”. Znajdują się tu sztolnie podziemnej fabryki hitlerowskiej. W drodze do domu zatrzymaliśmy się przy nim.

Na takich wózkach więźniowie wywozili ze sztolni skalny urobek, pchając je po szynach.

Smutnym akcentem zakończyliśmy ten dzień, ale dla równowagi Przedgórze Sudeckie ze Ślężą pożegnało nas pięknym zachodem słońca.

Podsumowując, pogoda, oprócz epizodu z burzą , dopisała. Udało się zrealizować prawie wszystkie punkty programu naszego krótkiego wyjazdu. Pozostało jednak w tych stronach jeszcze wiele niezwykłych miejsc na kolejne wycieczki. .

                                                                                                                                                        KONIEC

No to musiało być super ciekawie i zapewne też intensywnie ! Rower przynajmniej nie potrzebuje parkingu. Można dojechać wszędzie i zostawić jak coś pod drzewem .

Na mnie również. Dołożyłabym tu jeszcze te Kopaliny.

Trochę drogi jednak jest. Ucywilizowane, ale w małych miasteczkach i wsiach jakby się czas zatrzymał. Dużo pustostanów na sprzedaż, zapuszczone domy i ogrody, sklepy pamiętające czasy PRL-u, obskurne blokowiska, nikt nic nie remontuje, miejscami widać biedę. Naprawdę smutne obrazki. Ludzie stąd raczej wyjeżdżają.