Bonjour la France

Chamonix-Mont-Blanc

Jadąc z Beaune do Chamonix - Mont- Blanc, podróżuje się przez wschodnią Francję, mijając głównie niższe wapienne pasma Jury, a następnie masyw Bornes i Aravis. Potem wjeżdża się w Alpy Sabaudzkie. Zwieńczeniem podróży jest widoczny po dojeździe do doliny Chamonix najwyższy szczyt Europy - Mont Blanc.
Trasa jest niesamowicie piękna pod względem widoków. Zdjęcia robiłam podczas jazdy, dlatego niestety są nieco pourywane.

Zawsze chciałam pojechać do Chamonix, które przewijało się gdzieś przy czytaniu książek o tematyce górskiej. No i Alpy z którymi miałam bliższy kontakt, ale zimą. Moim marzeniem było zobaczyć je latem.

Do Chamonix - Mont-Blanc dojechaliśmy wczesnym popołudniem. Pogoda była fantastyczna. Masyw Mont Blanc ukazał nam się na dzień dobry w pełnej krasie. Byliśmy wszyscy pod wrażeniem jego piękna.

Zatrzymaliśmy się tu na trzy dni.

Zakwaterowaliśmy się w historycznym XVIII-wiecznym hotelu Croix Blanche. Stoi w samym centrum Chamonix, ma rustykalne pokoje, wyglądem i klimatem przypomina górskie schronisko. Słynie również z tradycyjnej atmosfery. Bardzo mi się podobał, a smak gorącej czekolady, którą w nim piłam, pozostanie ze mną na zawsze.

Z naszego pokoju roztaczał się widok na masyw Mont Blanc wraz z Aiguille du Midi, a także na centrum miasteczka z zabytkowym kościołem św. Michała Archanioła, czczonego w górskich regionach Europy.

                    
                           
Obecny kościół powstał między 1707 a 1709 rokiem i otrzymał swój styl drugiego empire'a około 1864 roku, gdy miasto się rozwijało. Wnętrze jest raczej skromne, zawiera kolekcję mebli religijnych i ołtarz w stylu empire z 1737 roku. Jest nieduży, łączy dziś 2 style, barokowy i empire.

Dwa ołtarze boczne.

Mnisi benedyktyńscy po raz pierwszy wybudowali tu strukturę religijną w 1119 roku, pozostawiając tylko wieżę dzwonnicy z tego odległego okresu.

W samej miejscowości stoją głównie budynki z przełomu XIX i XX w. Spacerując uliczkami Chamonix można podziwiać zabytkowe kasyna i pałacyki.

Ciekawy mural.
                   

Mija się pięknie ukwiecone mostki na rzece Arve. To górski potok lodowcowy o wartkim nurcie i charakterystycznym mleczno-zielonym zabarwieniu. Jest lewym dopływem Rodanu.   
           
             

Kłódki, jak widać, wszędzie modne …

Poza tym pełno tu sklepików z pamiątkami i lokalnymi specjałami, butików ze sprzętem sportowym, klimatycznych piwniczek z winem, kawiarenek i restauracji w stylu art nouveau.

Są też oczywiście pizzerie, oraz miejsca, gdzie można zjeść smaczną sałatkę, podawaną często z serem burrata.

Będąc tu, warto spróbować tradycyjnej kuchni sabaudzkiej. Łączy ona wpływy francuskie ze szwajcarskimi i włoskimi, tworząc unikalny styl. To prosta ale bardzo pożywna i solidna kuchnia górska. Opiera się na lokalnych, wysokokalorycznych produktach, takich jak ziemniaki, sery (Reblochon, Beaufort, Gruyère), wędliny (boczek, kiełbasy) oraz śmietana. Do najsłynniejszych dań należą tartiflette, raclette, fondue oraz różne zapiekanki ziemniaczane.
Z Kasią, moją przyjaciółką, odwiedziłyśmy restaurację Rose Du Pont, która nam się spodobała, m.in. dlatego, ze miała ładną różową elewacją i elegancki wystrój retro.

Do jedzenia wybrałyśmy lokalny specjał - farcie tartiflette, jeden z wariantów klasycznej tartiflette, wielkiego ziemniaka faszerowanego boczkiem, cebulą i serem wraz z sałatką – prawdziwą bombę kaloryczną … . 

Do picia zamówiłam Panaché, popularny we Francji (znany też jako shandy w krajach anglosaskich) orzeźwiający napój, który jest mieszanką piwa i lemoniady. Danie było naprawdę bardzo smaczne i sycące, pomimo tego, że na talerzu wydaje się, że jest niewiele .

Chamonix od wieków przyciągało śmietankę towarzyską francuskiego społeczeństwa. Tutaj wypoczywali m.in. Jean-Jacques Rousseau, Victor Hugo, Alexandre Dumas. Nawet Napoleon III i cesarzowa Eugénie wybrali się tu na przejażdżkę mułami, by na własne oczy zobaczyć słynny Mer de Glace - najdłuższy lodowiec Francji. Dziś po okolicznych stokach szusują głównie arystokraci. Towarzyszą im francuscy bogacze i gwiazdy show-businessu. Ciekawe jest to, że pomimo tego, ze Chamonix jest bardzo znanym i lubianym kurortem, mekką dla narciarzy, nie ma w tej miejscowości głośnych klubów nocnych, luksusowych butików i ogromnych sieci hotelowych, wręcz przeciwnie, jest tu bardzo spokojnie. Miasteczko zasypia już ok. godz. 22.00, a budzi się dopiero koło 7. Dba się również o to, żeby do infrastruktury nie wprowadzać wielkich hotelowych molochów, nowoczesnych wieżowców oraz innych budynków, które swym stylem architektonicznym odbiegałyby od obecnego wyglądu i górskiego klimatu miasta - kurortu.

Historia Chamonix sięga 1091 roku, kiedy to hrabia Hajmon I z Genewy podarował dolinę rzeki l’Arve Opactwu Benedyktynów Saint-Michel de la Cluse w Piemoncie we Włoszech. Pierwotnie mieszkańcy  Chamonix utrzymywali się z różnorodnej działalności, głównie z hodowli owiec, ale również kłusownictwa i poszukiwania w górach kryształów. Obszar ten nie był wówczas ceniony za swoje piękno, ponieważ był nękany trudnym ukształtowaniem terenu, lodowcami, ciągłymi osuwiskami i lawinami. W XIII wieku wokół klasztoru zaczęła rozwijać się powoli wioska. Pod Mont Blanc nikt wtedy jeszcze nie podróżował, nikt nie wiedział o Chamonix. Mieszkańcy, głównie młodzi mężczyźni, zapuszczali się wysoko w góry, uganiając się za kozicami, świstakami, poszukując leczniczych ziół i cennych kamieni. Tak mijały stulecia. W XVIII wieku mieszkańcy Chamonix wykupili się spod władztwa klasztoru i stali się wolnymi ludźmi. Erę turystyki w tym rejonie Francji rozpoczęli dopiero angielscy arystokraci Richard Pocock i William Windham. W 1741 roku, w czasie modnej wówczas wśród europejskiej arystokracji Grand Tours postanowili wejść na pobliski lodowiec i wtedy zobaczyli prawdziwy cud natury. To właśnie im, liczący 7 km długości jęzor lodu, zawdzięcza swoją dzisiejszą nazwę – Mer de Glace czyli „Morze Lodu”.

Z kolei w 1760 roku genewski naukowiec Horace Bénédict de Saussure, uznawany za ojca alpinizmu, ufundował nagrodę za dotarcie na szczyt Mont Blanc. Długo nie było chętnych na zdobycie tej góry. Dopiero dwaj rodowici mieszkańcy Chamonix - Jacques Balmat i Michel Paccard - 8 sierpnia 1786 roku stanęli na dachu Europy. Rok później udało się to również samemu de Saussure’owi. Nie byli to wyszkoleni alpiniści. Balmat był pasterzem, a Paccard drobnym rzemieślnikiem. Dziś upamiętnia Balmata charakterystyczna rzeźba stojąca na rynku, który wskazuje palcem de Saussure’owi szczyt Mont Blanc.

W Chamonix zorganizowano w 1924 pierwsze Zimowe Igrzyska Olimpijskie. Zawody nazwano początkowo Tygodniem Sportów Zimowych. Przyciągnęły 314 zawodników z 16 krajów, także Polaków, którym nie udało się wtedy zdobyć żadnego medalu. Dopiero rok później MKO nazwał te zawody – igrzyskami. Miasteczko było i jest bazą dla wielu mistrzów świata i olimpijskich w narciarstwie, snowboardzie oraz wspinaczce. Popularne jest tu też paralotniarstwo. Głównie nad doliną Arve i w pobliżu masywu Mont Blanc widzieliśmy codziennie duże grupy miłośników tego sportu.

Źródła informacji:
- portal InwestycjewKurortach.pl
- apter.pl/blog/chamonix-mont-blanc/
- pl.aroundus.com/p/7422594-eglise-saint-michel-de-chamonix-mont-blanc

                                                                                                                                                                     c.d.n.

Ostatnio edytowany przez nena (2026-02-08 00:19:45)

Aiguille du Midi i Mont Blanc

Na ten moment w całej podróży czekałam najbardziej. Trzeba mieć wyjątkowe szczęście, żeby pogoda na Aiguille du Midi podczas pobytu na szczycie sprzyjała oglądaniu widoków. Nam się udało. Mieliśmy dosłownie żyletę .

Aiguille du Midi (3842 m n.p.m.) zwany również Południową Iglicą to szczyt w masywie Mont Blanc, w grupie górskiej Aiquilles de Chamonix. Nazwa Południowa Iglica wiąże się z faktem, że słońce w południe góruje nad szczytem, kiedy obserwuje się go z miasteczka Chamonix-Mont-Blanc. Góra ma dwa wierzchołki: południowy (3842 m n.p.m.) i północny (3795 m n.p.m.). Po przyjeździe do Chamonix od razu rzuciła nam się w oczy. 

Niższy wierzchołek północny po raz pierwszy został zdobyty w 1818 roku przez polskiego alpinistę i poetę Antoniego Malczewskiego wraz z Jean-Michelem Balmatem i pięcioma innymi przewodnikami.

Aiguille du Midi to najlepsze miejsce, żeby z bliska podziwiać najwyższą górę Europy – Mont Blanc (4810 m n.p.m.).  To również początek słynnej drogi „Trois Monts” (Trzech Szczytów) na Mont Blanc i punkt startowy dla wielu wspinaczy i narciarzy wysokogórskich. Droga „Trois Monts” to technicznie wymagająca trasa prowadząca przez trzy szczyty: Mont Blanc du Tacul, Mont Maudit i Mont Blanc. Startującym z Aiguille du Midi, oferuje piękne widoki, ale wymaga zaawansowanej wiedzy o wspinaczce lodowcowej, asekuracji oraz dużej wytrzymałości. Uważa się ją za jedną z najpiękniejszych, ale i najbardziej wymagających dróg na szczyt.

Na Aiguille du Midi można się dostać od strony włoskiej oraz francuskiej kolejką linową z Chamonix. Do 1980 roku była to najwyżej położona stacja kolejki w Europie. Przebiła ją później włoska kolejka Piccolo Cervino.

Sam wyjazd na Iglicę to ogrom emocji. Kolejka zatrzymuje się najpierw na stacji pośredniej Plan de l’Aiguille, która znajduje się na wysokości 2309 m n.p.m. Drugi odcinek kolei wagoniki pokonują bez udziału podpór i ten odcinek jest szczególnie ekscytujący, zwłaszcza jego końcówka, kiedy wagoniki kolejki prawie dotykają skalistych ścian góry.

Widok z kolejki na Chamonix

i na lodowiec Bossons

Górna stacja znajduje się na wysokości 3778 m n.p.m. Jest tam m.in. sklep z pamiątkami i kawiarnia. Stacja jest wykuta w skale, ma sporo korytarzy, poziomów i tarasów widokowych oferujących rozległe panoramy na Alpy francuskie, szwajcarskie i włoskie.

Na samą iglicę i znajdujący się tam najwyżej położony taras, wyjeżdża się 42 metrową windą poprowadzoną szybem, wydrążonym wewnątrz góry.

Jedną z atrakcji na Aiguille du Midi jest Le pas dans le vide czyli „Krok w otchłań”. To szklana kabina zawieszona jakieś 1000 m nad ziemią z przepiękną panoramą Alp naokoło. Do szklanego boksu można wejść tylko w filcowych kapciach (żeby nie porysować butami szyb). Pracownik stacji na nasze życzenie wykonuje pamiątkową serię zdjęć. Fajne wrażenie wisieć nad taaaaaką przepaścią … Oczywiście atrakcja dla osób bez lęku wysokości.

Jak dla mnie, najciekawsze były jednak cudowne widoki na Alpy, zarówno te po francuskiej, szwajcarskiej i włoskiej stronie, widoki na lodowce, a szczególnie dobrze widoczny lodowiec Bossons, schodzący z północnych stoków Mont Blanc. Lodowiec ten ma największe w Europie zamrożone kaskady i największy na świecie spadek pionowy, wynoszący prawie 3370 m.

Nie da się opisać słowami ani pokazać na zdjęciach prawdziwego piękna gór, ani tego co człowiek przeżywa patrząc na nie z tej perspektywy.

„Niektóre chwile trwają wiecznie – nie dlatego, ze czas się zatrzymał, lecz dlatego, że my je zachowaliśmy głęboko w sercu”.

Masyw Mont Blanc

Mont Blanc to najwyższy szczyt Alp i całej Europy Zachodniej. Wznosi się na granicy Francji i Włoch, w potężnym masywie Mont Blanc. Jego wysokość zmienia się nieznacznie w zależności od grubości śnieżnej czapy. Historia Mont Blanc zaczęła się około 100 milionów lat temu, gdy zderzyły się płyty tektoniczne – afrykańska i euroazjatycka. To potężne starcie spowodowało wypiętrzenie się skał granitu i gnejsu, jednych z najtwardszych i najbardziej odpornych. U stóp góry rozciągają się spektakularne lodowce: Mer de Glace i Glacier des Bossons, który widowiskowo spływa niemal do samej doliny i jest doskonale widoczny z Chamonix. Pierwszego wejścia na Mont Blanc dokonali w 1786 roku Jacques Balmat i Michel-Gabriel Paccard. Mont Blanc zachwyca, ale też przypomina o swojej potędze. Jak to w górach wysokich, chcąc je zdobywać, trzeba się liczyć z występowaniem lawin, szczelin lodowcowych, czy zmagać się nagłymi załamaniami pogody. Ponadto topniejący permafrost czyli wieloletnia zmarzlina, osłabia skały, zwiększając ryzyko obrywów, które też trzeba mieć na uwadze podczas wspinaczki.

Tunel lodowy prowadzący do lodowego plateau, z którego zaczynają się wyprawy na Mont Blanc.

Stojąc na wysokości 3842 m n.p.m., miałam wrażenie, że dotykam nieba. Powietrze było krystaliczne, niebo błękitne, widoki hipnotyzujące, a emocje – nie do opisania. Zachwyt mieszał się z pokorą. Radość z niedowierzaniem, że udało się spełnić jedno z marzeń.   Oczy nie nadążały za pięknem, a serce chłonęło każdy moment. Takie chwile przypominają, jak niewiele potrzeba nam do szczęścia – czasem wystarczy stanąć wysoko i po prostu patrzeć.  

W drodze powrotnej zatrzymaliśmy się na stacji pośredniej. Jest tu bar, można odpocząć na ławeczkach, podziwiać z bliska piękno alpejskiej przyrody oraz spojrzeć raz jeszcze z alpejskich hal na najwyższe szczyty.

Wieszczek (Pyrrhocorax graculus) to często spotykany w Alpach ptak z rodziny  krukowatych. Jest cały czarny, dziób ma żółty, a nogi czerwone. Zamieszkuje góry południowej Europy i Azji (Alpy, Pireneje, Apeniny, Bałkany, Kaukaz). W XIX w. był spotykany również w Tatrach i czasami jeszcze w nie zalatuje. Żywi się głównie owadami, drobnymi bezkręgowcami, małymi ssakami, jagodami i odpadkami, dlatego często widuje się go przy  schroniskach. To jedyny ptak żyjący wysoko w górach, który nie boi się człowieka. Podlatuje blisko i chętnie je z ręki.

To był piękny dzień. Taki, który zostanie w pamięci na zawsze. Pełen niesamowitych wrażeń – estetycznych, ale i czysto ludzkich. Światło odbijające się od lodowców, gra cieni na ostrych grzbietach, bezkres bieli i skał, które wyglądały jak rzeźby stworzone ręką natury. A w tle majestatyczny Mont Blanc.

                                                                                                                                                                 c.d.n.

Ostatnio edytowany przez nena (2026-02-22 20:21:25)

Servoz - Wąwóz Diosaz (Les Gorges de la Diosaz)

Drugim miejscem, które odwiedziliśmy w dolinie Chamonix było Servoz.

Znajduje się tu urokliwy Wąwóz Les Gorges de la Diosaz, którym poprowadzono zawieszoną nad rwącym potokiem drewnianą ścieżkę przyrodniczo – geologiczną z licznymi pomostami i schodami. Jej długość to ok. 1,25 km. Wapienny Wąwóz Diosaz jest uznawany za jedną z najpiękniejszych atrakcji przyrodniczych w regionie Mont-Blanc koło Servoz/Les Houches.
Historia powstania wąwozu sięga 1871 roku, kiedy to jego ówczesny właściciel, Achille Cazin, profesor fizyki oraz badacz termodynamiki na Uniwersytecie Paryskim, zachwycony pięknem tego miejsca postanowił umożliwić jego zwiedzanie innym. W tym celu założył stowarzyszenie, którego zadaniem było wytyczenie ścieżki przez wąwóz.
                                                 
             

Jej budowa była bardzo trudna i niebezpieczna. Pracownicy pod kierunkiem znanego cieśli z Servoz - Pierre Berthoud’a pracowali na stromych zboczach, często zawieszeni na konopnych linach, montując żelazne wsporniki w skałach. Po pięciu latach pracy, w 1875 roku, ścieżkę ukończono, a już tego samego lata około 1500 turystów mogło odwiedzić nową atrakcję Alp, uznawaną za jeden z ich przyrodniczych cudów.

Szlak w wąwozie prowadzi przez dzikie i naturalne otoczenie, oferując niezwykłe widoki oraz bliski kontakt z przyrodą. Trasa jest umiarkowanie trudna, zacieniona i dobrze przygotowana, niemniej cały czas pnie się pod górę.  Miejscami biegnie wzdłuż stromych klifów lub przecina strumień po drewnianych kładkach. W razie zmęczenia można odpocząć na ławeczkach.

Podczas spaceru można podziwiać efekty erozji, liczne wodospady oraz kontrastujące kolory skał i spienionej wody wpadającej do głębokich kotłów skalnych. Krajobraz tworzą także powalone pnie drzew, świadczące o sile potoku podczas gwałtownych burz.

Na końcu ścieżki wybudowano platformę, z której można podziwiać malowniczy wodospad w skałach.

Na całej trasie znajdują się tablice informacyjne wyjaśniające geologię i historię wąwozu, a cały obszar jest chronionym miejscem przyrodniczym, w którym odnotowano ponad sto gatunków paproci.

Spacer tym szlakiem pozwala w pełni poczuć potęgę natury, a otaczająca nas zieleń i szum wody uderzającej o skały, cudownie odprężyć. To również świetne miejsce dla miłośników przyrody i geologów.

                                                                                                                                                                c.d.n.

W Awinion

Dojechaliśmy do Awinion (Avignon) i zatrzymaliśmy się w nim cztery dni.

Stąd już tylko rzut beretem na Lazurowe Wybrzeże.

Na moście w Awinionie nie tańczyliśmy, ale i tak było ciekawie.

Awinion to jedno z najważniejszych średniowiecznych miast we Francji, słynące z potężnych murów obronnych, zabytkowej zabudowy oraz Pałacu Papieskiego. W XIV wieku, w okresie tzw. niewoli awiniońskiej, miasto było stolicą papiestwa. To również duże centrum kulturalnym i turystyczne na południu Francji.

Fragmenty murów obronnych wokół miasta.

Awinion to miasto, które nawet bez wielkich wydarzeń ma w sobie coś niezwykłego – stare kamienne mury, wąskie uliczki i monumentalny Pałac Papieski przypominają czasy, gdy było ono jedną z najważniejszych stolic Europy.

                 
W lipcu jego obraz zmienia się zupełnie. Miasto zaczyna żyć teatrem. Właśnie wtedy odbywa się tu słynny Festiwal w Awinionie (Festival d'Avignon)– jedno z najważniejszych wydarzeń teatralnych na świecie. Pomysł na nie powstał w 1947 roku z inicjatywy francuskiego reżysera Jean Vilar’a, który marzył, aby sztuka wyszła z zamkniętych sal i trafiła prosto do ludzi.

Ulice i uliczki są zasypane, a mury pooblepiane plakatami zapraszającymi na spektakle i występy.

I tak co roku przez około trzy tygodnie lipca Avignon zamienia się w ogromną scenę: spektakle odbywają się nie tylko w teatrach, ale też na dziedzińcach, placach, w ogrodach i średniowiecznych krużgankach. Panuje tu wtedy atmosfera twórczego chaosu, energii i spotkań ludzi, których łączy miłość do sztuki. Właśnie wtedy mieliśmy okazję zobaczyć to miasto w jego najbardziej barwnej, teatralnej odsłonie.

Różnego rodzaju przedstawienia, parady, wystawy,  wernisaże, odbywają się na ulicach, na dziedzińcu Pałacu Papieskiego, oraz w jego wnętrzach,  gdzie monumentalne mury tworzą niezwykłą, niemal magiczną scenografię. Miasto wypełniają artyści z całego świata, a ulicami, szczególnie główną Rue de La Republiqe spacerują aktorzy, tancerze, komicy w kostiumach, zapraszając przechodniów na swoje spektakle i pokazy.

Na każdym kroku słychać muzykę, rozmowy o teatrze i spontaniczne występy. Jest bardzo głośno, ale jednocześnie wesoło. Totalny luz. Szczególnie wieczorem, kiedy miasto zaczyna żyć. Porządku pilnuje cały czas uzbrojone po uszy wojsko i policja.

Najbardziej znanym zabytkiem Awinionu jest wspomniany już przeze mnie wyżej Pałac Papieski. Jest to monumentalna budowla w stylu gotyckim.

To dawna rezydencja papieży, wzniesiona w XIV wieku, w okresie niewoli awiniońskiej, kiedy to w latach 1309-1377 Awinion pełnił tymczasowo rolę Stolicy Apostolskiej. Mieszkało tu na przestrzeni 73 lat 7 papieży:

- Klemens V: 1305-1314
- Jan XXII: 1316-1334
- Benedykt XII: 1334-1342
- Klemens VI: 1342-1352
- Innocenty VI: 1352-1362
- Urban V: 1362-1370
- Grzegorz XI: 1370-1378.

Pałac to największe gotyckie założenie zamkowe w Europie. Wielkość budowli robi wrażenie. Z zewnątrz przypomina bardziej twierdzę niż pałac. Jego potężne, wapienne mury, wysokie wieże i niewielkie okna sprawiają wrażenie surowości i siły.

I rzeczywiście ta surowość jest odczuwalna również w środku. Ogromne sale, kamienne ściany i wysokie sklepienia tworzą przestrzeń niemal ascetyczną i w odczuciu bardzo chłodną.

Nie ma tu przepychu znanego z wielu królewskich rezydencji – zamiast złota i bogatych dekoracji dominuje kamień, cisza i prostota. Dzięki temu łatwo wyobrazić sobie życie papieskiego dworu sprzed setek lat: długie korytarze, chłód murów i światło wpadające przez wąskie okna.

Zwiedzając surowe wnętrza Pałacu papieskiego trafiliśmy na wystawę współczesnego francuskiego artysty Jeana- Michela Othoniela, który swoją sztukę postanowił pokazać nie tylko w jego murach, ale również w 10 innych historycznych miejscach w mieście m.in. na słynnym Pont d’ Avignon. W roku 2025 wystawa nosiła tytuł „Othoniel Cosmos: Ou les Fantômes de l'Amour” (Othoniel Kosmos czyli Duchy Miłości). Pokazane na niej dzieła sztuki były wykonane z kolorowego szkła, a artysta czerpał inspiracje z Canzoniere Petrarki, poety związanego z Awinionem.

Piękne szklane rzeźby miały tworzyć poetycką „konstelację” nawiązującą do nieskończoności i miłości. Kolorowe szkło pięknie kontrastowało z chłodem kamiennych ścian i skupiało uwagę, a wpadające przez niewielkie otwory okienne promienie słońca, jakby dodatkowo ożywiały te barwy.

Światło, które przenikało przez szkło rozświetlało je od środka, sprawiając, że wśród szarości średniowiecznych murów pojawiała się nagle gra kolorów i światła. Rzeźby ozdabiały również dziedziniec pałacu.

Cieplejsze wrażenie robią papieskie ogrody. Wychodząc z kamiennych wnętrz na zewnątrz, trafia się do zielonych tarasów i ogrodów z śródziemnomorskimi kwiatami i ziołami.

Z góry, z murów rozciąga się piękny widok na dachy Awinion i dolinę rzeki Rodan.

Będąc w Awinion trzeba obowiązkowo przespacerować się po Pont d’ Avignon czyli Moście św. Benedykta. Z mostu jest piękny widok na miasto.

Budowę mostu rozpoczęto prawdopodobnie w roku 1177., a ukończono 8 lat później. Stanowił w owych czasach jedyną przeprawę na południowym Rodanie i prędko stał się ważnym szlakiem komunikacyjnym dla pielgrzymów podróżujących między Italią a Hiszpanią. Most liczył sobie 900 m długości , wspierał się na 22 przęsłach.

Widok z mostu na Rodan

Niestety wielokrotnie niszczyły go powodzie i ciągle go trzeba było po nich naprawiać, dlatego XVII w. zdecydowano o zaprzestaniu jego powtarzających się remontów.

Na moście - Kaplica św. Benedykta

Dziś most kończy się nagle w połowie rzeki, co sprawia wrażenie, jakby był niedokończony. Zachowały się jedynie 4 przęsła, a długość to około 120 metrów. Mimo że jest tylko fragmentem dawnej budowli, wciąż pozostaje jednym z najbardziej charakterystycznych zabytków miasta – znanym na całym świecie m.in. dzięki popularnej francuskiej piosence „Sur le pont d’Avignon”

Ciekawym miejscem w mieście jest ul. Farbiarzy Rue des Teinturiers. W XV wieku kwitła tu produkcja wełny i jedwabiu, a w wiekach XVII i XVIII tworzono tu barwne materiały bawełniane, często inspirowane egzotycznymi wzorami pochodzącymi z Indii.

Charakterystycznym elementem ulicy są koła wodne, które niegdyś napędzały młyny i maszyny przędzalnicze do jedwabiu, wykorzystując energię przepływającej rzeczki Sorgue.

Czysta woda z rzeki była idealna do prania tkanin, co sprawiło, że ulica stała się centrum awiniońskiego przemysłu tekstylnego. Z pierwotnej liczby 23 kół wodnych, które w minionych wiekach znacząco przyczyniły się do rozkwitu gospodarczego Awinionu, do dziś zachowały się jedynie cztery. Uliczka jest bardzo urokliwa.

Na poniższym zdjęciu Kościół zakonu Franciszkanów – Kordelierów. Wg. legendy to właśnie tutaj, w 1348 roku, rzekomo pochowano Laurę, ukochaną kobietę, która stała się muzą i bohaterką słynnych sonetów wielkiego poety Petrarki Sonety do Laury.

Niedaleko kościoła stoi Kaplica Szarych Pokutników. Wybudowano ją w  XVII wieku. Służyła Bractwu Szarych Pokutników, świeckiej organizacji poświęconej służbie ubogim, do spotkań. Miejsce to jest kojarzone z Cudem Eucharystycznym w 1433 r. Niestety nie udało nam się jej zwiedzić w środku, a ponoć jest piękna.

Tak opisywany był cud w Avinion:

„Dnia 30 listopada 1433 roku Przenajświętszy Sakrament został wystawiony do adoracji w maleńkiej kaplicy bractwa tzw. "Szarych Pokutników”, które zostało ustanowione w czasach pobożnego króla Ludwika VIII, by uczcić zwycięstwo nad heretykami, negującymi realną obecność Jezusa w Eucharystii. Niespodziewanie Awinion znalazło się w tym czasie pod wodą, w wyniku wylania przepływającej przez miasto rzeki Rodan.
Dwóm braciom tego klasztoru udało się dotrzeć łodzią do kaplicy, w której przechowywany był Przenajświętszy Sakrament wystawiony do adoracji. Kiedy weszli do kaplicy, ich oczom ukazała się woda rozdzielona na dwie strony, lewą i prawą, a ołtarz i Monstrancja były całkowicie suche.”

Źródło: cuda-eucharystyczne.pl

Wolne popołudnia i wieczory spędzaliśmy spacerując awiniońskimi uliczkami, albo w knajpkach. Przyglądaliśmy się barwnemu życiu wielokulturowego miasta, a na noc wracaliśmy autobusem do hotelu.

                                                                                *****

Awinion warto odwiedzić. Jeżeli komuś nie przeszkadza hałas i ogromne tłumy ludzi różnej narodowości, to lipiec to najlepszy czas. Ja zdecydowanie wolałabym to miasto zobaczyć poza festiwalowym sezonem. 

                                                                                                                                                             c.d.n.

Pola lawendy …

Jednym z powodów dla których chcieliśmy odwiedzić Prowansję, były kwitnące pola lawendy.

Lawenda w Prowansji kwitnie zazwyczaj od połowy czerwca do połowy lipca, przy czym szczyt sezonu przypada na początek lipca. Najwcześniej, bo już w połowie czerwca fioletowe dywany pojawiają się w okolicach Valensole, a najpóźniej, do początku sierpnia, na wyżej położonych terenach, np. wokół miasteczka Sault. Zatem przełom czerwca i lipca to idealny moment na pełnię kwitnienia, zanim lawenda zostanie ścięta.

Zapewne pamiętacie zeszłoroczne lato, a dokładnie pierwszą połowę lipca. Były wówczas straszne upały, z którymi przyszło się nam zmierzyć najbardziej na południu Francji. Na szczęście w Paryżu i w Chamonix nie było w tych akurat dniach, co byliśmy, aż tak gorąco.
Mieliśmy zaplanowaną wycieczkę na pola lawendy w bardzo znanym miejscu, pokazywanym na wszystkich pocztówkach z Prowansji tj. w opactwie Sénanque (Abbaye de Sénanque) koło miasteczka Gordes, które zresztą też było w programie. Okazało się, że plany trzeba było zmienić, bo niestety w tym miejscu zbiory lawendy, z racji upałów, przypadły w 2025 roku wcześniej i lawendę po prostu już ścięto.

Prowansja w okolicach Avignon to jeden z tych regionów, gdzie życie płynie wolniej, a rytm dnia wyznaczają słońce, targi i cykle natury.

Przegorzan pospolity (Echinops ritro) - roślina miododajna, która doskonale czuje się w gorącym, suchym i słonecznym klimacie.                       
                                                   
                                       

W małych miasteczkach wokół Avinionu dzień zaczyna się wcześnie. Rankiem mieszkańcy idą na lokalne targi tzw. „marchés”, gdzie kupują świeże warzywa, sery i oliwę. Zatrzymując się przy sadach, można kupić świeżo zerwane owoce, albo soki od lokalnych plantatorów.

Spotkania mieszkańców przy kawie czy kieliszku wina to część tutejszego życia społecznego — nikt się tu nie spieszy. Popołudnia, szczególnie latem, są tu bardzo spokojne, ponieważ upał skłania ludzi do odpoczynku. Dopiero wieczorem życie wraca na place, do restauracji, kawiarenek i barów, gdzie króluje kuchnia prowansalska: prosta, sezonowa i intensywnie aromatyczna.
                     

Region wokół Avinionu dzięki dolinie Rodanu, ma bardzo żyzne gleby. To jeden z najważniejszych rolniczych obszarów w południowej Francji.

Uprawia się tu głównie winorośl szczególnie w apelacji Châteauneuf-du-Pape, gdzie powstają jedne z najbardziej cenionych win Francji. W południowej części Doliny Rodanu uprawia się kilkanaście różnych odmian winorośli. Jest to unikalna cecha na skalę światową, ponieważ większość regionów winiarskich ogranicza się do zaledwie kilku szczepów. Najważniejszą odmianą, która króluje w tym regionie, jest szczep Grenache.

Kolejną rośliną są drzewa oliwne, z których produkuje się lokalną oliwę o ziołowym lub orzechowym smaku, a także wspomniana wcześniej lawenda. I chociaż najbardziej znane pola są w rejonie Luberon, to również w tej okolicy można spotkać jej uprawy. Okolice Awinionu, Orange oraz góry Mont Ventoux to główne miejsca jej produkcji.

Nie można zapomnieć o owocach i warzywach, głównie pomidorach, melonach z Cavaillon, cukiniach i papryce, które to są podstawą prowansalskiej kuchni.

Klimat śródziemnomorski to gorące i suche lata i łagodne zimy. Charakterystyczny dla południowej Francji jest również wiatr mistral — chłodny, silny, suchy i oczyszczający powietrze, który szczególnie w dolinie Rodanu, wokół Avignon, bywa bardzo uciążliwy dla rolników. Mistral wysusza glebę i rośliny, utrudnia zapylanie, jego silne podmuchy mogą łamać gałęzie drzew, zrzucać owoce czy niszczyć delikatne warzywa. Z tego powodu w winnicach krzewy winorośli są często prowadzone nisko przy ziemi.

Mistral ma też plusy np. oczyszcza powietrze, co sprzyja zdrowiu upraw, osusza szybko rośliny po deszczu, zmniejszając ryzyko chorób grzybowych, w końcu rozwiewa chmury, daje dużo słońca i przejrzyste niebo. Przy silnie wiejącym wietrze i wysokich temperaturach człowiek się szybko opala, dlatego trzeba tu szczególnie chronić skórę przed szkodliwymi promieniami UV.

W zamian pół lawendy i wizyty w opactwie Sénanque zaproponowano nam odwiedzenie tradycyjnej destylarni lawendy niedaleko miasteczka Sault. Była szansa, że zobaczymy tam jeszcze kwitnącą na polach lawendę. Wycieczkę się zamawia w biurze turystycznym w Awinion. Pojechaliśmy na miejsce busem.

Jadąc naszą uwagę cały czas przykuwała ogromna góra dominująca nad okolicą. Była to Mont Ventoux (1912 m n.p.m. ), najwyższa i najbardziej charakterystyczna góra Prowansji. Jej szczyt jest niemal całkowicie pozbawiony roślinności. Pokrywa go jasny rumosz skalny, przez co z daleka, nawet w środku lata, wygląda, jakby był ośnieżony. Nazwa góry „Ventoux” pochodzi od francuskiego słowa vent tzn. wiatr. Nie bez powodu. Wiejący na szczycie mistral, który dociera w okolice Avignon, potrafi osiągać tam ekstremalne prędkości, nawet ponad 150 km/h.

Góra ta jest znana jeszcze z jednego powodu. Jest to jedno z najbardziej kultowych miejsc w świecie sportu, a dokładnie kolarstwa, głównie dzięki Tour de France. Podjazd na szczyt jest bardzo długi (z niektórych stron nawet ponad 20 km), bardzo stromy i niemal pozbawiony cienia w górnych partiach. Wielu uważa go za jeden z najtrudniejszych podjazdów w Europie.

Zabytkowy kościół romański Eglise Notre dame de la Tour w Sault
                               

Sault to niewielkie, średniowieczne miasteczko w Prowansji, położone na skalistym wzniesieniu (766 m n.p.m.), na skraju rozległego płaskowyżu u podnóża Mont Ventoux. Jeśli szuka się spokojniejszego, bardziej rolniczego i mniej zatłoczonego miejsca na oglądanie lawendy to ponoć właśnie Sault należy do takich miejsc.

                             
                             
Samo miasteczko nie zrobiło na mnie jakiegoś wielkiego wrażenia. Widzieliśmy po drodze ciekawsze. Niemniej uznaje się je za jedną ze stolic lawendy w Prowansji. Otaczają go rozległe, zalesione płaskowyże i pola lawendowe, które w szczycie sezonu tworzą fioletowy krajobraz. Wokół miasta prowadzi 5-kilometrowa, edukacyjna ścieżka lawendowa, podczas której można zanurzyć się w prowansalskiej naturze, zobaczyć farmy i dowiedzieć się, jak uprawiana jest lawenda.

Jedną z takich farm odwiedziliśmy. Gościliśmy u Państwa Sylvie i Thierry’ego Barjot w tradycyjnej destylarni lawendy Vallon des Lavendes GAEC. Jest to gospodarstwo rodzinne.

Państwo Barjot uprawiają i destylują lawendę i lawendynę, aby uzyskiwać z nich olejki eteryczne. Destylarnię zbudował w 1947 r. dziadek rodziny i do dzisiaj nadal stosuje się tu tradycyjne metody destylacji, wykorzystując do niej m.in. piec opalany słomą lawendową. Piec ten wytwarza parę niezbędna do pozyskiwania olejków eterycznych.

Na farmie oprócz lawendy i lawendyny uprawia się również orkisz i inne zboża oraz rośliny na paszę (m.in. wykę, esparcetę) oraz siano w celu zapewnienia płodozmianu niezbędnego do dobrej równowagi gleby pod kolejne nasadzenia lawendy.

Lawandyna to hybryda (krzyżówka) lawendy wąskolistnej z szerokolistną. Ma większe kępy, intensywniejszy, kamforowy zapach oraz uzyskuje się z niej więcej olejku.

Po farmie oprowadziła nas Sylvia, pokazała nam urządzenia do destylacji i przedstawiła cały cykl produkcji olejku lawendowego. Wrażenie zrobiły na nas stare maszyny i urządzenia do destylacji oraz to, że dużo prac wykonywanych jest tu ręcznie i zaangażowana jest do nich cała rodzina.

Schemat destylacji olejku

A tu już czysty olejek lawendowy

Można było sobie tutejsze naturalne produkty zakupić. Muszę Wam powiedzieć, że otrzymywany tu prawdziwy, naturalny olejek lawendowy w porównaniu z jakimś sztucznym „sklepowym” to dwa różne produkty. Ten pierwszy pachnie pięknie nie tylko lawendą, ale dodatkowo czuć w nim jeszcze dosyć intensywnie zapach kumaryny (skoszonej trawy). Kumaryna to naturalny związek organiczny o słodkim, korzennym zapachu siana, który występuje m.in. w lawendzie nadając jej nutę słodkiego siana, wanilii i cynamonu. Tego nie ma w sztucznym olejku. Wystarczy kropelka i zapach unosi się długo w całym pomieszczeniu. Można go wykorzystywać w celach leczniczych. Działa przede wszystkim uspokajająco, relaksująco i antyseptycznie. Stosowany jest w pielęgnacji skóry np. na trądzik, oparzenia czy rany oraz do inhalacji przy infekcjach dróg oddechowych. Pomaga również łagodzić bóle głowy, mięśni oraz odstrasza owady m.in. mole.

Tak jak wcześniej wspominałam, z tym fioletowym krajobrazem w połowie lipca 2025 r. nie było najlepiej. W gospodarstwie, w którym byliśmy pól lawendy nie zostało zbyt dużo, ponieważ też już praktycznie było tu po żniwach.
W drodze powrotnej znaleźliśmy kilka miejsc, gdzie lawenda jeszcze kwitła.

Musi być tu pięknie w pełni kwitnienia, dlatego czułam niedosyt, że nie udało się wstrzelić w ten właśnie czas, ale jak to mówią, jak się nie ma co się lubi to się lubi, co się ma . Widać trzeba będzie kiedyś tam wrócić.  

                                                                                    *****

To już koniec 11 dniowej podróży po Francji.   Następnego dnia udaliśmy się busem w drogę powrotną do Paryża skąd mieliśmy lot do Polski.

Przed wyjazdem, w Polsce, długo myśleliśmy jak logistycznie rozgryźć ten wyjazd. Był dla nas mało realny i trudny do zrealizowania. Wiedzieliśmy, że przejechać kraj praktycznie z północy na południe, a potem podobnie wrócić do miejsca startu, to będzie niezła „wyrypa”. Zaryzykowaliśmy i udało się !. Najwięcej chodzenia i jeżdżenia metrem było w Paryżu . I chyba właśnie Paryż był najbardziej męczący, przynajmniej dla mnie. Ogólne zmęczenie potęgował tłum ludzi, którego największy procent stanowili imigranci. Na drugim miejscu, z tego samego powodu, postawiłabym Awinion, ale to tylko z racji odbywającego się w nim festiwalu. Myślę, że poza sezonem jest tu o wiele spokojniej.

Mając na uwadze sposób przemieszczania się, w naszym przypadku dosyć ograniczony, uważam, że udało nam się sporo zobaczyć. Mnie osobiście najbardziej w pamięci pozostanie Chamonix i mimo wszystko Prowansja. Będę te miejsca wspominać ze szczególnym sentymentem.

I jeszcze krótko o pogodzie. Trzeba przyznać, że pod tym względem to mieliśmy ogromne szczęście. Przez całą podróż mieliśmy piękną słoneczną pogodę, co widać na zdjęciach. Szczególnie udało nam się wstrzelić w okienko pogodowe podczas pobytu w Alpach, w Chamonix. W dniu, kiedy je opuszczaliśmy, chmury zasłoniły niebo i zbierało się na deszcz.  

Francja jest ogromna, różnorodna, ciekawa i piękna, warto ją zwiedzać. Niekoniecznie skupiać się tylko na Paryżu. Zresztą, wielkie metropolie dzisiaj nie są ani bezpieczne, ani nie oddają, z racji dużej ilości imigrantów, prawdziwej duszy narodu. Znacznie lepiej wybrać peryferie albo mniej oblegane przez turystów miejsca. Wtedy dopiero można poczuć prawdziwy klimat i serce jakiegoś regionu. Ale żeby to się udało, trzeba przede wszystkim mieć czas i najlepiej przemieszczać się własnym samochodem, rowerem albo piechotą. 

Dziękuję moim koleżankom i kolegom za dobrą zabawę i wspólnie spędzone chwile na francuskiej ziemi, oraz wszystkim tym, którzy dotrwali do końca tej relacji i chcieli ją czytać.

Zdjęcia: nena

                                                                              KONIEC