Ponieważ temat krzyża jest ostatnio bardzo na topie i wszystkim się udziela
, dołożę więc jeszcze jeden „wątek krzyżowy”. Tym razem zoologiczny
, a mianowicie dwa bardzo licznie występujące, zarówno w wielu rejonach Polski , jak i w naszym BM- ie pająki.
Charakterystyczną cechą pająków jest m.in.:
• dwuczęściowa budowa ciała: głowotułów (razem) i odwłok (często pękaty)
• obecność czterech par odnóży krocznych na głowiotułowiu
• brak nóg na odwłoku
• brak czułków
U pająków bardzo dobrze jest rozwinięty zmysł dotyku i smaku.
W naszych ogrodach często spotkać można brązowego pająka z charakterystycznym białym krzyżem na odwłoku. To krzyżak ogrodowy (Araneus diadematus). Samice są większe od samców . Długość ich ciała może dochodzić nawet do 2 cm. Samce bywają zjadane przez samice zaraz po akcie kopulacji, jeśli w porę nie zdążą uciec
. Nie jest to jednak ze strony partnerki kara czy zemsta , za ów wcześniej przeprowadzony akt
lecz zaopatrzenie samicy po prostu w niezbędny dla niej pokarm
.
Krzyżak ogrodowy składa jaja jesienią, a młode pajączki wylęgają się z nich dopiero na wiosnę.
samica krzyżaka ogrodowego na liściu derenia białego

sieć krzyżaka ogrodowego

foto: nena
Krzyżaki budują klasyczne koliste sieci , od których odchodzą promieniście nici. Ich średnica dochodzi do 50 cm. Ich powierzchnię pokrywa małymi kropelkami lepkiej substancji. Niestety traci ona po ok. 2 dniach swoje właściwości, dlatego pająk musi o nią cały czas dbać i odnawiać. Zdolność do tkania misternych sieci mają już świeżo wylęgnięte pajączki. Swoje ofiary krzyżak paraliżuje jadem , który wstrzykuje do ich ciała. Jad rozpuszcza wnętrzności, które krzyżak następnie wysysa. Jad nie jest niebezpieczny dla człowieka, jednak w razie ukąszenia może u osób uczulonych wystąpić lekki obrzęk i zaczerwienienie.
samica krzyżaka ogrodowego z pszczołą - ofiarą

foto: nena
Kolejnym, nieco mniejszym pająkiem z rodziny krzyżakowatych jest krzyżak zielony (Araniella cucurbitina). Mały zielony pajączek, którego niejeden z nas pewnie spotkał. Jest on mniejszy od ogrodowego, przędzie też mniejsze sieci. Ze względu na charakterystyczny jaskrawozielony odwłok u dorosłych osobników nie musi się kamuflować , ponieważ trudno go znaleźć wśród zieleni. Odwłok pokryty jest przeważnie kilkoma (4-5) rzędami czarnych kropek oraz przebiegają przez niego dwie żółtawe podłużne smugi. Na końcu odwłoka znajduje się czerwona plamka. Młode osobniki mają odwłoki koloru brązowego lub czerwonego. Krzyżak zielony przeważnie przebywa na środku sieci i czeka na zdobycz. Ciekawostką jest, że zawsze zwraca się spodnią częścią ciała w stronę światła.
dorosły krzyżak zielony na sieci

foto: nena
Wiele z ofiar krzyżaków to szkodniki lasów, pól i ogrodów, dlatego są to bardzo pożyteczne zwierzęta.
"Tak jak zawsze, kiedy zdarza mi się widzieć coś niebywałego, żałowałem, że nie ma ze mną miłych sercu ludzi, żeby mogli oni też swoje zatroskane oczy widokiem czystym uradować i przemyć, zasługują przecież na to nie mniej niż ja, albo bardziej" /E. Stachura/