Opcje wyszukiwania (Strona 3 z 222)

Coraz więcej zieleni i kolorów.

Świetne ! 

fot.sprocket73

"Tylko Lasy Państwowe były przeciwko tak znacznemu powiększeniu rezerwatu. 
W artykule OKO.press można przeczytać o szczegółach i wieloletniej historii starań poszerzenia powierzchni naszego rezerwatu Madohora. Do tej wyczekiwanej zmiany dojdzie najprawdopodobniej jeszcze w tym roku.
Pozostają retoryczne pytania: dlaczego nasi leśnicy byli przeciwko zmniejszeniu strat wodnych w naszym regionie i przeciwko ochronie źródeł wody pitnej? Byli nawet przeciwko ochronie gatunków chronionych oraz lasów oznaczonych przez nich samych jako ochronne .
Dlaczego byli przeciwko naszemu wspólnemu dobru i przeciwko zabezpieczaniu przyszłości następnych pokoleń?"
Madohora jako rezerwat powiększy się do ponad 400ha. Dodatkowo planuje się stworzyć ochronną otulinę rezerwatu. Część tej powierzchni stanowić będą już oznaczone do wycinki, ale ocalałe przed nią buki i jodły."

Źródło tekstu: Chronię Beskid Mały (chroniebeskidmaly@gmail.com)

Artykuł z 19 marca 2026 w oko.press znajdziesz pod zdjęciem.

fot. nena

Pola lawendy …

Jednym z powodów dla których chcieliśmy odwiedzić Prowansję, były kwitnące pola lawendy.

Lawenda w Prowansji kwitnie zazwyczaj od połowy czerwca do połowy lipca, przy czym szczyt sezonu przypada na początek lipca. Najwcześniej, bo już w połowie czerwca fioletowe dywany pojawiają się w okolicach Valensole, a najpóźniej, do początku sierpnia, na wyżej położonych terenach, np. wokół miasteczka Sault. Zatem przełom czerwca i lipca to idealny moment na pełnię kwitnienia, zanim lawenda zostanie ścięta.

Zapewne pamiętacie zeszłoroczne lato, a dokładnie pierwszą połowę lipca. Były wówczas straszne upały, z którymi przyszło się nam zmierzyć najbardziej na południu Francji. Na szczęście w Paryżu i w Chamonix nie było w tych akurat dniach, co byliśmy, aż tak gorąco.
Mieliśmy zaplanowaną wycieczkę na pola lawendy w bardzo znanym miejscu, pokazywanym na wszystkich pocztówkach z Prowansji tj. w opactwie Sénanque (Abbaye de Sénanque) koło miasteczka Gordes, które zresztą też było w programie. Okazało się, że plany trzeba było zmienić, bo niestety w tym miejscu zbiory lawendy, z racji upałów, przypadły w 2025 roku wcześniej i lawendę po prostu już ścięto.

Prowansja w okolicach Avignon to jeden z tych regionów, gdzie życie płynie wolniej, a rytm dnia wyznaczają słońce, targi i cykle natury.

Przegorzan pospolity (Echinops ritro) - roślina miododajna, która doskonale czuje się w gorącym, suchym i słonecznym klimacie.                       
                                                   
                                       

W małych miasteczkach wokół Avinionu dzień zaczyna się wcześnie. Rankiem mieszkańcy idą na lokalne targi tzw. „marchés”, gdzie kupują świeże warzywa, sery i oliwę. Zatrzymując się przy sadach, można kupić świeżo zerwane owoce, albo soki od lokalnych plantatorów.

Spotkania mieszkańców przy kawie czy kieliszku wina to część tutejszego życia społecznego — nikt się tu nie spieszy. Popołudnia, szczególnie latem, są tu bardzo spokojne, ponieważ upał skłania ludzi do odpoczynku. Dopiero wieczorem życie wraca na place, do restauracji, kawiarenek i barów, gdzie króluje kuchnia prowansalska: prosta, sezonowa i intensywnie aromatyczna.
                     

Region wokół Avinionu dzięki dolinie Rodanu, ma bardzo żyzne gleby. To jeden z najważniejszych rolniczych obszarów w południowej Francji.

Uprawia się tu głównie winorośl szczególnie w apelacji Châteauneuf-du-Pape, gdzie powstają jedne z najbardziej cenionych win Francji. W południowej części Doliny Rodanu uprawia się kilkanaście różnych odmian winorośli. Jest to unikalna cecha na skalę światową, ponieważ większość regionów winiarskich ogranicza się do zaledwie kilku szczepów. Najważniejszą odmianą, która króluje w tym regionie, jest szczep Grenache.

Kolejną rośliną są drzewa oliwne, z których produkuje się lokalną oliwę o ziołowym lub orzechowym smaku, a także wspomniana wcześniej lawenda. I chociaż najbardziej znane pola są w rejonie Luberon, to również w tej okolicy można spotkać jej uprawy. Okolice Awinionu, Orange oraz góry Mont Ventoux to główne miejsca jej produkcji.

Nie można zapomnieć o owocach i warzywach, głównie pomidorach, melonach z Cavaillon, cukiniach i papryce, które to są podstawą prowansalskiej kuchni.

Klimat śródziemnomorski to gorące i suche lata i łagodne zimy. Charakterystyczny dla południowej Francji jest również wiatr mistral — chłodny, silny, suchy i oczyszczający powietrze, który szczególnie w dolinie Rodanu, wokół Avignon, bywa bardzo uciążliwy dla rolników. Mistral wysusza glebę i rośliny, utrudnia zapylanie, jego silne podmuchy mogą łamać gałęzie drzew, zrzucać owoce czy niszczyć delikatne warzywa. Z tego powodu w winnicach krzewy winorośli są często prowadzone nisko przy ziemi.

Mistral ma też plusy np. oczyszcza powietrze, co sprzyja zdrowiu upraw, osusza szybko rośliny po deszczu, zmniejszając ryzyko chorób grzybowych, w końcu rozwiewa chmury, daje dużo słońca i przejrzyste niebo. Przy silnie wiejącym wietrze i wysokich temperaturach człowiek się szybko opala, dlatego trzeba tu szczególnie chronić skórę przed szkodliwymi promieniami UV.

W zamian pół lawendy i wizyty w opactwie Sénanque zaproponowano nam odwiedzenie tradycyjnej destylarni lawendy niedaleko miasteczka Sault. Była szansa, że zobaczymy tam jeszcze kwitnącą na polach lawendę. Wycieczkę się zamawia w biurze turystycznym w Awinion. Pojechaliśmy na miejsce busem.

Jadąc naszą uwagę cały czas przykuwała ogromna góra dominująca nad okolicą. Była to Mont Ventoux (1912 m n.p.m. ), najwyższa i najbardziej charakterystyczna góra Prowansji. Jej szczyt jest niemal całkowicie pozbawiony roślinności. Pokrywa go jasny rumosz skalny, przez co z daleka, nawet w środku lata, wygląda, jakby był ośnieżony. Nazwa góry „Ventoux” pochodzi od francuskiego słowa vent tzn. wiatr. Nie bez powodu. Wiejący na szczycie mistral, który dociera w okolice Avignon, potrafi osiągać tam ekstremalne prędkości, nawet ponad 150 km/h.

Góra ta jest znana jeszcze z jednego powodu. Jest to jedno z najbardziej kultowych miejsc w świecie sportu, a dokładnie kolarstwa, głównie dzięki Tour de France. Podjazd na szczyt jest bardzo długi (z niektórych stron nawet ponad 20 km), bardzo stromy i niemal pozbawiony cienia w górnych partiach. Wielu uważa go za jeden z najtrudniejszych podjazdów w Europie.

Zabytkowy kościół romański Eglise Notre dame de la Tour w Sault
                               

Sault to niewielkie, średniowieczne miasteczko w Prowansji, położone na skalistym wzniesieniu (766 m n.p.m.), na skraju rozległego płaskowyżu u podnóża Mont Ventoux. Jeśli szuka się spokojniejszego, bardziej rolniczego i mniej zatłoczonego miejsca na oglądanie lawendy to ponoć właśnie Sault należy do takich miejsc.

                             
                             
Samo miasteczko nie zrobiło na mnie jakiegoś wielkiego wrażenia. Widzieliśmy po drodze ciekawsze. Niemniej uznaje się je za jedną ze stolic lawendy w Prowansji. Otaczają go rozległe, zalesione płaskowyże i pola lawendowe, które w szczycie sezonu tworzą fioletowy krajobraz. Wokół miasta prowadzi 5-kilometrowa, edukacyjna ścieżka lawendowa, podczas której można zanurzyć się w prowansalskiej naturze, zobaczyć farmy i dowiedzieć się, jak uprawiana jest lawenda.

Jedną z takich farm odwiedziliśmy. Gościliśmy u Państwa Sylvie i Thierry’ego Barjot w tradycyjnej destylarni lawendy Vallon des Lavendes GAEC. Jest to gospodarstwo rodzinne.

Państwo Barjot uprawiają i destylują lawendę i lawendynę, aby uzyskiwać z nich olejki eteryczne. Destylarnię zbudował w 1947 r. dziadek rodziny i do dzisiaj nadal stosuje się tu tradycyjne metody destylacji, wykorzystując do niej m.in. piec opalany słomą lawendową. Piec ten wytwarza parę niezbędna do pozyskiwania olejków eterycznych.

Na farmie oprócz lawendy i lawendyny uprawia się również orkisz i inne zboża oraz rośliny na paszę (m.in. wykę, esparcetę) oraz siano w celu zapewnienia płodozmianu niezbędnego do dobrej równowagi gleby pod kolejne nasadzenia lawendy.

Lawandyna to hybryda (krzyżówka) lawendy wąskolistnej z szerokolistną. Ma większe kępy, intensywniejszy, kamforowy zapach oraz uzyskuje się z niej więcej olejku.

Po farmie oprowadziła nas Sylvia, pokazała nam urządzenia do destylacji i przedstawiła cały cykl produkcji olejku lawendowego. Wrażenie zrobiły na nas stare maszyny i urządzenia do destylacji oraz to, że dużo prac wykonywanych jest tu ręcznie i zaangażowana jest do nich cała rodzina.

Schemat destylacji olejku

A tu już czysty olejek lawendowy

Można było sobie tutejsze naturalne produkty zakupić. Muszę Wam powiedzieć, że otrzymywany tu prawdziwy, naturalny olejek lawendowy w porównaniu z jakimś sztucznym „sklepowym” to dwa różne produkty. Ten pierwszy pachnie pięknie nie tylko lawendą, ale dodatkowo czuć w nim jeszcze dosyć intensywnie zapach kumaryny (skoszonej trawy). Kumaryna to naturalny związek organiczny o słodkim, korzennym zapachu siana, który występuje m.in. w lawendzie nadając jej nutę słodkiego siana, wanilii i cynamonu. Tego nie ma w sztucznym olejku. Wystarczy kropelka i zapach unosi się długo w całym pomieszczeniu. Można go wykorzystywać w celach leczniczych. Działa przede wszystkim uspokajająco, relaksująco i antyseptycznie. Stosowany jest w pielęgnacji skóry np. na trądzik, oparzenia czy rany oraz do inhalacji przy infekcjach dróg oddechowych. Pomaga również łagodzić bóle głowy, mięśni oraz odstrasza owady m.in. mole.

Tak jak wcześniej wspominałam, z tym fioletowym krajobrazem w połowie lipca 2025 r. nie było najlepiej. W gospodarstwie, w którym byliśmy pól lawendy nie zostało zbyt dużo, ponieważ też już praktycznie było tu po żniwach.
W drodze powrotnej znaleźliśmy kilka miejsc, gdzie lawenda jeszcze kwitła.

Musi być tu pięknie w pełni kwitnienia, dlatego czułam niedosyt, że nie udało się wstrzelić w ten właśnie czas, ale jak to mówią, jak się nie ma co się lubi to się lubi, co się ma . Widać trzeba będzie kiedyś tam wrócić.  

                                                                                    *****

To już koniec 11 dniowej podróży po Francji.   Następnego dnia udaliśmy się busem w drogę powrotną do Paryża skąd mieliśmy lot do Polski.

Przed wyjazdem, w Polsce, długo myśleliśmy jak logistycznie rozgryźć ten wyjazd. Był dla nas mało realny i trudny do zrealizowania. Wiedzieliśmy, że przejechać kraj praktycznie z północy na południe, a potem podobnie wrócić do miejsca startu, to będzie niezła „wyrypa”. Zaryzykowaliśmy i udało się !. Najwięcej chodzenia i jeżdżenia metrem było w Paryżu . I chyba właśnie Paryż był najbardziej męczący, przynajmniej dla mnie. Ogólne zmęczenie potęgował tłum ludzi, którego największy procent stanowili imigranci. Na drugim miejscu, z tego samego powodu, postawiłabym Awinion, ale to tylko z racji odbywającego się w nim festiwalu. Myślę, że poza sezonem jest tu o wiele spokojniej.

Mając na uwadze sposób przemieszczania się, w naszym przypadku dosyć ograniczony, uważam, że udało nam się sporo zobaczyć. Mnie osobiście najbardziej w pamięci pozostanie Chamonix i mimo wszystko Prowansja. Będę te miejsca wspominać ze szczególnym sentymentem.

I jeszcze krótko o pogodzie. Trzeba przyznać, że pod tym względem to mieliśmy ogromne szczęście. Przez całą podróż mieliśmy piękną słoneczną pogodę, co widać na zdjęciach. Szczególnie udało nam się wstrzelić w okienko pogodowe podczas pobytu w Alpach, w Chamonix. W dniu, kiedy je opuszczaliśmy, chmury zasłoniły niebo i zbierało się na deszcz.  

Francja jest ogromna, różnorodna, ciekawa i piękna, warto ją zwiedzać. Niekoniecznie skupiać się tylko na Paryżu. Zresztą, wielkie metropolie dzisiaj nie są ani bezpieczne, ani nie oddają, z racji dużej ilości imigrantów, prawdziwej duszy narodu. Znacznie lepiej wybrać peryferie albo mniej oblegane przez turystów miejsca. Wtedy dopiero można poczuć prawdziwy klimat i serce jakiegoś regionu. Ale żeby to się udało, trzeba przede wszystkim mieć czas i najlepiej przemieszczać się własnym samochodem, rowerem albo piechotą. 

Dziękuję moim koleżankom i kolegom za dobrą zabawę i wspólnie spędzone chwile na francuskiej ziemi, oraz wszystkim tym, którzy dotrwali do końca tej relacji i chcieli ją czytać.

Zdjęcia: nena

                                                                              KONIEC

      Dawno się tak nie ubawiłam przy czytaniu, aż mi łzy poleciały. Te Twoje wypady ze Zdobywcami sprocket73 to niezłe wyrypy !!!

Dalej na południe ...

Po trzech intensywnych dniach w Dolinie Chamonix pożegnaliśmy Alpy i ruszyliśmy dalej, do Prowansji. Części z nas, w tym mnie, bardzo zależało na tym, żeby zobaczyć kwitnące pola lawendy … .

Droga na południe była niezwykła pod względem krajobrazowym. Cały czas towarzyszyły nam widoki na masywy górskie tzw. Prealp francuskich z fr. Préalpes. Nazwa ta odnosi się do zewnętrznych pasm górskich otaczających główny, najwyższy łańcuch Alp. Można je traktować jako „przedgórze”. Znajdują się na obrzeżach łuku alpejskiego od strony Francji, Włoch, Austrii i Szwajcarii, oddzielając wysokie Alpy Centralne od nizin. W przeciwieństwie do Alp Centralnych, które zbudowane są głównie z granitu i gnejsu, Prealpy są niemal w całości osadowe. Dominują w nich wapienie i dolomity, dlatego często nazywa się je Alpami Wapiennymi. Jeśli chodzi o wysokości, to są one niższe od Alp Centralnych, sięgają 2000 –3000 m n.p.m. Nie są też tak silnie zlodowacone. W ich rzeźbie widać strome, białe ściany skalne, głęboko wcięte doliny i wąwozy. Jak się łatwo domyślić, skoro skały wapienne to występować tu będą liczne zjawiska krasowe, a więc np. jaskinie czy wywierzyska. Te które mijaliśmy, jadąc w stronę Grenoble, to Masyw Chartreuse i płaskowyż Vercors.

Masyw Vercors ze względu na swoją niedostępność,  był podczas II wojny światowej kluczową bazą francuskiego ruchu oporu. Ma bowiem specyficzną budową geologiczną, która nadaje mu charakter "twierdzy". Jego centralna część to wysoko położone, pofalowane płaszczyzny otoczone przez strome, niemal pionowe klify.

Oj było co podziwiać . Poniższe zdjęcia robiłam z busa i nie oddają niestety ich piękna.

Po drodze widziałam dużo sadów drzew owocowych, których owoców z początku, z okna busa, nie mogłam rozpoznać. Nie były to bowiem dobrze nam znane jabłonie, grusze czy śliwy, tylko plantacje orzechów włoskich.

Sady orzechowe

Rejon Grenoble, zwłaszcza okolice Vinay, uchodzi za europejskie centrum uprawy orzecha włoskiego, a tamtejsze orzechy są znane z łatwego obierania i łagodnego, niegorzkiego smaku. Uprawa orzechów włoskich w Dolinie Isère, departamencie Drôme i w Sabaudii to wysoce wyspecjalizowana gałąź rolnictwa o ponad 1000-letniej tradycji. Pierwsze sady orzechowe zakładano już w średniowieczu. Produkowane tu orzechy objęte są od 1938 roku chronioną nazwą AOP Noix de Grenoble, co gwarantuje ich wyjątkową jakość i smak. Najpopularniejszymi odmianami są Franquette i Mayette.

Sady orzechowe znajdują się głównie w dolinie rzeki Isère oraz na okolicznych wzgórzach, na wysokościach od 150 do 800 m n.p.m. Alpejski klimat zapewnia długie i zimne zimy, które niszczą szkodniki, oraz ciepłe lata, idealne dla rozwoju orzechów. Są tu również głębokie, żyzne gleby z dobrym drenażem, co jest ważne dla uprawy. Sama dolina zapewnia obfitą, bogatą w składniki odżywcze wodę z lodowców, niezbędną dla intensywnej produkcji. Jak teraz wszędzie, tak i tu, francuscy plantatorzy muszą się mierzyć z konkurencją i walczyć o rynki zbytu, głównie ze strony orzechów z USA i Chin. Zbiory rozpoczynają się pod koniec września. Towarzyszą im często lokalne święta i festyny, podczas których lokalne społeczności wspólnie łuszczą świeżo zebrane orzechy.

             
                                                                                    *****

Roussillon – miasteczko na ochrowej skale.

Przystankiem na trasie było miasteczko Roussillon. Ta niewielkia miejscowość położona na wzgórzu w regionie Luberon w Prowansji sprawia wrażenie, jakby ktoś zanurzył je w palecie malarskich pigmentów – czerwieni, pomarańczy, złota i ciepłego brązu.

Sprawcą tego jest ochra, naturalny pigment mineralny. Powstaje w wyniku wietrzenia skał zawierających tlenki żelaza. To właśnie żelazo nadaje jej charakterystyczne barwy – od jasnego żółtego, przez pomarańcz i czerwień, aż po głęboki brąz. Najpopularniejsze jej odmiany to ochra żółta, zawierająca związki wapnia oraz ochra czerwona, zawierająca glinokrzemiany. Skąd się tu wzięła ? Otóż miliony lat temu teren dzisiejszej Prowansji był dnem morza. Z czasem osadzały się tu warstwy piasku i gliny bogate w żelazo.

Przyglądając się skałom można zaobserwować wzory erozji i warstwowania osadów czyli laminacji.  Woda, wiatr i procesy chemiczne przez tysiące lat przekształcały je w kolorowe skały ochrowe, które dziś tworzą spektakularne rzeźby i klify wokół Roussillon.

Przez wiele stuleci ochra była prawdziwym skarbem regionu Luberon. Już w XVIII i XIX wieku wydobywano ją tutaj na dużą skalę. Stosowano metodę odkrywkową, wykorzystując często materiały wybuchowe. Była sprzedawana na całym świecie m.in. w Bamako, Meksyku, Odessie, Kijowie i wielu innych miejscach.  Najpierw przewożono ja mułami, później wozami konnymi, a następnie koleją.

Po wydobyciu ziemię ochrową płukano, suszono i mielono na drobny proszek – powstawał naturalny pigment, niezwykle trwały i odporny na światło. Ochra z tutejszego regionu występuje w ponad 24 odcieniach, od miękkiej delikatnej żółci po intensywny, wyrazisty kolor czerwonobrązowy.

Człowiek pierwotny używał ochry m.in. do barwienia ścian jaskiń, broni, ceramiki, ubrań czy twarzy. Później wykorzystywano ją do farb malarskich i przemysłowych, pigmentów artystycznych, barwienia tynków i elewacji domów, tkanin, ceramiki i dekoracji oraz kosmetyków.

To właśnie dzięki ochrze prowansalskie domy, szczególnie te w Roussillon, mają tak ciepłe, ziemiste kolory, które idealnie stapiają się z krajobrazem. Jedne przypominają dojrzałą cegłę, inne rozświetlone są kolorem miodu albo rdzawego piasku.

Roussillon jest jednym z tych miejsc, gdzie przyroda pokazała swoją artystyczną duszę. Wyrzeźbiła w skałach ochrowych niezwykłe formacje, którymi nie sposób się nie zachwycać. Ochrowy kanion w Roussillon jest niesamowicie piękny. Warto było się tu zatrzymać.

Pamiętam, że w dniu, w którym zwiedzaliśmy było tak gorąco, że moja twarz też jakaś ochrowa się zrobiła …

Podczas zwiedzania trzeba ubrać jakieś ciemne buty. Barwnik bowiem jest bardzo intensywny i dosyć trudny do usunięcia. Do dzisiaj zostały mi ślady po ochrze na butach.

                                                                                 *****

W Roussillon mieliśmy godzinę wolnego czasu, więc zobaczyliśmy tylko kanion. Żałuję bardzo, że nie udało nam się zwiedzić jeszcze miasteczka i muzeum ochry.

                                                                                                                                                               c.d.n.

Tak jest ! 

272 - sprocket73
204 - kisiel
122,5 - nena
97,5 – Cyberniok
96,5 - Gustek
78,5 - jolanta
65 - Eugeniusz Kępiński
52 - MF
43,5 - baca
31,5 - Darek Tlałka
22 - darkheush
19,5 - MK, łysy z łysiny
19 - Tomrod, tomkos, Karo
17,5 - rufi, Bisqp, pbsk
12,5 - harnaś wołoski, mały pikuś
11,5 - 740715
10 - bcFan
8,5 - Staszek
7 - cwiartka11 , teksanski
6,5 - Miluś, lowell79, Klimek
5,5 - Janusz, Skorpion
5 - Macieks
4,5 - marekk500
4 - Jiff, kruwad
3,5 - jardo
2,5 - wizjoner, kris_61
2 - kanton

Servoz - Wąwóz Diosaz (Les Gorges de la Diosaz)

Drugim miejscem, które odwiedziliśmy w dolinie Chamonix było Servoz.

Znajduje się tu urokliwy Wąwóz Les Gorges de la Diosaz, którym poprowadzono zawieszoną nad rwącym potokiem drewnianą ścieżkę przyrodniczo – geologiczną z licznymi pomostami i schodami. Jej długość to ok. 1,25 km. Wapienny Wąwóz Diosaz jest uznawany za jedną z najpiękniejszych atrakcji przyrodniczych w regionie Mont-Blanc koło Servoz/Les Houches.
Historia powstania wąwozu sięga 1871 roku, kiedy to jego ówczesny właściciel, Achille Cazin, profesor fizyki oraz badacz termodynamiki na Uniwersytecie Paryskim, zachwycony pięknem tego miejsca postanowił umożliwić jego zwiedzanie innym. W tym celu założył stowarzyszenie, którego zadaniem było wytyczenie ścieżki przez wąwóz.
                                                 
             

Jej budowa była bardzo trudna i niebezpieczna. Pracownicy pod kierunkiem znanego cieśli z Servoz - Pierre Berthoud’a pracowali na stromych zboczach, często zawieszeni na konopnych linach, montując żelazne wsporniki w skałach. Po pięciu latach pracy, w 1875 roku, ścieżkę ukończono, a już tego samego lata około 1500 turystów mogło odwiedzić nową atrakcję Alp, uznawaną za jeden z ich przyrodniczych cudów.

Szlak w wąwozie prowadzi przez dzikie i naturalne otoczenie, oferując niezwykłe widoki oraz bliski kontakt z przyrodą. Trasa jest umiarkowanie trudna, zacieniona i dobrze przygotowana, niemniej cały czas pnie się pod górę.  Miejscami biegnie wzdłuż stromych klifów lub przecina strumień po drewnianych kładkach. W razie zmęczenia można odpocząć na ławeczkach.

Podczas spaceru można podziwiać efekty erozji, liczne wodospady oraz kontrastujące kolory skał i spienionej wody wpadającej do głębokich kotłów skalnych. Krajobraz tworzą także powalone pnie drzew, świadczące o sile potoku podczas gwałtownych burz.

Na końcu ścieżki wybudowano platformę, z której można podziwiać malowniczy wodospad w skałach.

Na całej trasie znajdują się tablice informacyjne wyjaśniające geologię i historię wąwozu, a cały obszar jest chronionym miejscem przyrodniczym, w którym odnotowano ponad sto gatunków paproci.

Spacer tym szlakiem pozwala w pełni poczuć potęgę natury, a otaczająca nas zieleń i szum wody uderzającej o skały, cudownie odprężyć. To również świetne miejsce dla miłośników przyrody i geologów.

                                                                                                                                                                c.d.n.

Vallorcine/Le Buet - Rezerwat przyrody Aiguilles Rouges - Wodospad Bérard

W czasie pobytu w Chamonix wykorzystaliśmy dwa wolne popołudnia na wycieczki po okolicy. Jedną z nich była wizyta w Vallorcine w rezerwacie przyrody Aiguilles Rouges. To chroniony obszar górski z bogatą florą alpejską i fauną oferujący panoramiczne widoki na masyw Mont-Blanc. Można tu spotkać m.in. koziorożce i świstaki.

Region posiada ponad 600 km oznakowanych szlaków pieszych, w tym popularne trasy wokół Argentière i Chamonix. My wybraliśmy tylko jedną z atrakcji rezerwatu – Wodospad Bérard, do której można było dojechać w miarę szybko koleją podmiejską, a i trasa wędrówki była krótka i mało wymagająca.

Wyruszyliśmy z alpejskiej wioski Le Buet, która niegdyś zapewniała schronienie miejscowym pasterzom kóz. Takie wioski w Alpach zwie się „La Poya”.

Słowo "Poya" wywodzi się z dialektu franko-prowansalskiego i oznacza "wzniesienie" lub "drogę pod górę". "La Poya" odnosi się głównie do szwajcarskiej tradycji alpejskiej tj. corocznego przepędu bydła na górskie pastwiska, często przedstawianego w sztuce wycinanek (découpage) w regionie Pays-d'Enhaut w Szwajcarii. To coś takiego jak u nas redyk.

Wioska była piękna. Od razu przypomniały mi się sceny z filmu „Bella i Sebastian”. 
Typowa wioska alpejska w Alpach Francuskich lub Szwajcarskich to malownicze osiedle zagnieżdżone w dolinie lub na zboczu góry, otoczone ośnieżonymi szczytami i zielonymi pastwiskami, na których wypasane są krowy lub owce.

Charakterystyczne domy, zwane chaletami, budowane są głównie z drewna lub na kamiennych fundamentach, co zapewnia stabilność i izolację. Budynki mają szerokie spadziste dachy, które ułatwiają zimą zsuwanie się śniegu. Pokryte są często łupkiem.

Fundamenty często są z kamienia, a górne kondygnacje z ciemnego drewna, świerka lub modrzewia, które z czasem nabiera szlachetnego srebrzystego koloru.

Tu bardziej unowocześniony.

Na drewnianych balkonach, często rzeźbionych, niemal zawsze są skrzynki z czerwonymi pelargoniami .

Sercem wioski jest zazwyczaj niewielki kościół z dzwonnicą, fontanna lub kamienna studnia, mała piekarnia i sklep z lokalnymi przysmakami np. serami oraz gospoda lub restauracja.

Życie tu ludziom płynie wolniej. To spokojny harmonijny świat między górami, gdzie przyroda i tradycje są ważną częścią codzienności jego mieszkańców.

Do wodospadu prowadzi ścieżka z malowniczymi widokami, wśród głazów skalnych, przez łąki, potem lasem.

Szlak wspina się powoli podążając wzdłuż potoku Eau de Bérard, który spływa ze zboczy Aiguilles Rouges, aż do wodospadu. Można oczywiście kontynuować wędrówkę tą trasą, która liczy prawie 11 km i prowadzi do schroniska Refuge de la Pierre à Bérard. My niestety ani nie byliśmy odpowiednio przygotowani na wyjście w góry wysokie, ani po prostu nie mieliśmy na to czasu.
   
                 

W wąwozie, nad rwącym potokiem poprowadzono via ferratę, ubezpieczoną stalowymi linami. Jest też na niej kilka mostów linowych.

Sam wodospad jest bardzo malowniczy. Z kładki widokowej można kibicować śmiałkom no i oczywiście zrobić sobie pamiątkową fotkę . Znajduje się na około 1400–1492 m n.p.m. Wysokość głównej kaskady to ok. 10 metrów.

Nad wodospadem jest małe schronisko i jaskinia.

Spędziliśmy piękne popołudnie w malowniczej alpejskiej wiosce . Szkoda, że nie mieliśmy czasu, żeby wyjść wyżej. Niestety, wędrówek wysokogórskich nie było w naszym programie.   Zresztą moje buty mówią same za siebie ... 

                                                                                                                                                                c.d.n.

Zagadka botaniczna. Jak nazywa się kwitnąca na fioletowo roślina ? Dla ułatwienia dodam, że jest to jeden z endemitów karpackich.

fot. nena

Aiguille du Midi i Mont Blanc

Na ten moment w całej podróży czekałam najbardziej. Trzeba mieć wyjątkowe szczęście, żeby pogoda na Aiguille du Midi podczas pobytu na szczycie sprzyjała oglądaniu widoków. Nam się udało. Mieliśmy dosłownie żyletę .

Aiguille du Midi (3842 m n.p.m.) zwany również Południową Iglicą to szczyt w masywie Mont Blanc, w grupie górskiej Aiquilles de Chamonix. Nazwa Południowa Iglica wiąże się z faktem, że słońce w południe góruje nad szczytem, kiedy obserwuje się go z miasteczka Chamonix-Mont-Blanc. Góra ma dwa wierzchołki: południowy (3842 m n.p.m.) i północny (3795 m n.p.m.). Po przyjeździe do Chamonix od razu rzuciła nam się w oczy. 

Niższy wierzchołek północny po raz pierwszy został zdobyty w 1818 roku przez polskiego alpinistę i poetę Antoniego Malczewskiego wraz z Jean-Michelem Balmatem i pięcioma innymi przewodnikami.

Aiguille du Midi to najlepsze miejsce, żeby z bliska podziwiać najwyższą górę Europy – Mont Blanc (4810 m n.p.m.).  To również początek słynnej drogi „Trois Monts” (Trzech Szczytów) na Mont Blanc i punkt startowy dla wielu wspinaczy i narciarzy wysokogórskich. Droga „Trois Monts” to technicznie wymagająca trasa prowadząca przez trzy szczyty: Mont Blanc du Tacul, Mont Maudit i Mont Blanc. Startującym z Aiguille du Midi, oferuje piękne widoki, ale wymaga zaawansowanej wiedzy o wspinaczce lodowcowej, asekuracji oraz dużej wytrzymałości. Uważa się ją za jedną z najpiękniejszych, ale i najbardziej wymagających dróg na szczyt.

Na Aiguille du Midi można się dostać od strony włoskiej oraz francuskiej kolejką linową z Chamonix. Do 1980 roku była to najwyżej położona stacja kolejki w Europie. Przebiła ją później włoska kolejka Piccolo Cervino.

Sam wyjazd na Iglicę to ogrom emocji. Kolejka zatrzymuje się najpierw na stacji pośredniej Plan de l’Aiguille, która znajduje się na wysokości 2309 m n.p.m. Drugi odcinek kolei wagoniki pokonują bez udziału podpór i ten odcinek jest szczególnie ekscytujący, zwłaszcza jego końcówka, kiedy wagoniki kolejki prawie dotykają skalistych ścian góry.

Widok z kolejki na Chamonix

i na lodowiec Bossons

Górna stacja znajduje się na wysokości 3778 m n.p.m. Jest tam m.in. sklep z pamiątkami i kawiarnia. Stacja jest wykuta w skale, ma sporo korytarzy, poziomów i tarasów widokowych oferujących rozległe panoramy na Alpy francuskie, szwajcarskie i włoskie.

Na samą iglicę i znajdujący się tam najwyżej położony taras, wyjeżdża się 42 metrową windą poprowadzoną szybem, wydrążonym wewnątrz góry.

Jedną z atrakcji na Aiguille du Midi jest Le pas dans le vide czyli „Krok w otchłań”. To szklana kabina zawieszona jakieś 1000 m nad ziemią z przepiękną panoramą Alp naokoło. Do szklanego boksu można wejść tylko w filcowych kapciach (żeby nie porysować butami szyb). Pracownik stacji na nasze życzenie wykonuje pamiątkową serię zdjęć. Fajne wrażenie wisieć nad taaaaaką przepaścią … Oczywiście atrakcja dla osób bez lęku wysokości.

Jak dla mnie, najciekawsze były jednak cudowne widoki na Alpy, zarówno te po francuskiej, szwajcarskiej i włoskiej stronie, widoki na lodowce, a szczególnie dobrze widoczny lodowiec Bossons, schodzący z północnych stoków Mont Blanc. Lodowiec ten ma największe w Europie zamrożone kaskady i największy na świecie spadek pionowy, wynoszący prawie 3370 m.

Nie da się opisać słowami ani pokazać na zdjęciach prawdziwego piękna gór, ani tego co człowiek przeżywa patrząc na nie z tej perspektywy.

„Niektóre chwile trwają wiecznie – nie dlatego, ze czas się zatrzymał, lecz dlatego, że my je zachowaliśmy głęboko w sercu”.

Masyw Mont Blanc

Mont Blanc to najwyższy szczyt Alp i całej Europy Zachodniej. Wznosi się na granicy Francji i Włoch, w potężnym masywie Mont Blanc. Jego wysokość zmienia się nieznacznie w zależności od grubości śnieżnej czapy. Historia Mont Blanc zaczęła się około 100 milionów lat temu, gdy zderzyły się płyty tektoniczne – afrykańska i euroazjatycka. To potężne starcie spowodowało wypiętrzenie się skał granitu i gnejsu, jednych z najtwardszych i najbardziej odpornych. U stóp góry rozciągają się spektakularne lodowce: Mer de Glace i Glacier des Bossons, który widowiskowo spływa niemal do samej doliny i jest doskonale widoczny z Chamonix. Pierwszego wejścia na Mont Blanc dokonali w 1786 roku Jacques Balmat i Michel-Gabriel Paccard. Mont Blanc zachwyca, ale też przypomina o swojej potędze. Jak to w górach wysokich, chcąc je zdobywać, trzeba się liczyć z występowaniem lawin, szczelin lodowcowych, czy zmagać się nagłymi załamaniami pogody. Ponadto topniejący permafrost czyli wieloletnia zmarzlina, osłabia skały, zwiększając ryzyko obrywów, które też trzeba mieć na uwadze podczas wspinaczki.

Tunel lodowy prowadzący do lodowego plateau, z którego zaczynają się wyprawy na Mont Blanc.

Stojąc na wysokości 3842 m n.p.m., miałam wrażenie, że dotykam nieba. Powietrze było krystaliczne, niebo błękitne, widoki hipnotyzujące, a emocje – nie do opisania. Zachwyt mieszał się z pokorą. Radość z niedowierzaniem, że udało się spełnić jedno z marzeń.   Oczy nie nadążały za pięknem, a serce chłonęło każdy moment. Takie chwile przypominają, jak niewiele potrzeba nam do szczęścia – czasem wystarczy stanąć wysoko i po prostu patrzeć.  

W drodze powrotnej zatrzymaliśmy się na stacji pośredniej. Jest tu bar, można odpocząć na ławeczkach, podziwiać z bliska piękno alpejskiej przyrody oraz spojrzeć raz jeszcze z alpejskich hal na najwyższe szczyty.

Wieszczek (Pyrrhocorax graculus) to często spotykany w Alpach ptak z rodziny  krukowatych. Jest cały czarny, dziób ma żółty, a nogi czerwone. Zamieszkuje góry południowej Europy i Azji (Alpy, Pireneje, Apeniny, Bałkany, Kaukaz). W XIX w. był spotykany również w Tatrach i czasami jeszcze w nie zalatuje. Żywi się głównie owadami, drobnymi bezkręgowcami, małymi ssakami, jagodami i odpadkami, dlatego często widuje się go przy  schroniskach. To jedyny ptak żyjący wysoko w górach, który nie boi się człowieka. Podlatuje blisko i chętnie je z ręki.

To był piękny dzień. Taki, który zostanie w pamięci na zawsze. Pełen niesamowitych wrażeń – estetycznych, ale i czysto ludzkich. Światło odbijające się od lodowców, gra cieni na ostrych grzbietach, bezkres bieli i skał, które wyglądały jak rzeźby stworzone ręką natury. A w tle majestatyczny Mont Blanc.

                                                                                                                                                                 c.d.n.